Εμμηνόπαυση και κιλά: τι αλλάζει στο σώμα σου και τι να αλλάξεις στο πιάτο

Πατούλια Κατερίνα
Εμμηνόπαυση και κιλά: τι αλλάζει στο σώμα σου και τι να αλλάξεις στο πιάτο

Η κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος Σωτηρία Κρούστη εξηγεί γιατί η ζυγαριά «κολλάει» μετά τα 45 και τι βοηθάει πραγματικά.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι απλώς το τέλος της περιόδου. Είναι μια μετάβαση που αγγίζει ολόκληρη τη γυναίκα: τις ορμόνες, τον μεταβολισμό, τον ύπνο, τη διάθεση, ακόμα και τον τρόπο που βλέπει τον εαυτό της και τις σχέσεις της. Η σημαντική μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων. πυροδοτεί μια αλληλουχία διαταραχών που επηρεάζουν πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένων των εξάψεων και νυχτερινών εφιδρώσεων, της επιταχυνόμενης απώλειας οστικής μάζας με αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης, της αύξησης του σπλαχνικού λίπους, της αντίστασης στην ινσουλίνη και της δυσλιπιδαιμίας. Οι εκδηλώσεις αυτές επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα ζωής που σχετίζεται με την υγεία.

Όλα αυτά επηρεάζουν το ένα το άλλο, γι' αυτό και χρειάζονται μια ολιστική ματιά.

Η μεγάλη αμερικανική μελέτη SWAN έδειξε ότι σε αυτή τη φάση οι γυναίκες παίρνουν κατά μέσο όρο περίπου 0,7 κιλά τον χρόνο. Το πιο σημαντικό όμως δεν φαίνεται στη ζυγαριά: το λίπος αυξάνεται και μετακινείται προς την κοιλιά, ενώ η μυϊκή μάζα λιγοστεύει.

Τα καλά νέα; Μια νέα μελέτη του Harvard σε περισσότερες από 38.000 γυναίκες δείχνει ότι αυτό που βάζεις στο πιάτο σου κάνει τη διαφορά. Και ότι δεν είναι όλες οι διατροφές ίδιες. Ας δούμε τι αλλάζει στο σώμα σου και τι μπορείς να αλλάξεις εσύ.

Τι αλλάζει στο σώμα σου

1. Απώλεια μυϊκής μάζας

Πολλές γυναίκες που με επισκέπτονται στο γραφείο μού λένε ότι, ενώ δεν έχουν αλλάξει κάτι στη διατροφή τους, δεν μπορούν πια να χάσουν βάρος όπως παλαιότερα. Η παρατήρησή τους είναι σωστή και οφείλεται κυρίως στη μειωμένη σωματική δραστηριότητα, την οποία συχνά παραμελούμε λόγω υποχρεώσεων. Η καθημερινότητα και η κούραση μάς απομακρύνουν από την άσκηση. Έτσι μειώνεται ο μυϊκός ιστός και, μαζί του, οι θερμίδες που καίει ο οργανισμός κάθε μέρα. Παράλληλα, η μυϊκή μάζα των γυναικών τείνει φυσιολογικά να μειώνεται στην εμμηνόπαυση, έως και κατά 6% σε σύγκριση με γυναίκες που δεν έχουν μπει ακόμη σε αυτή τη φάση. Η απώλεια μυϊκού ιστού μειώνει συνολικά τις θερμίδες που καίμε, γιατί οι μύες είναι ενεργός ιστός που χρειάζεται ενέργεια όλη τη διάρκεια της ημέρας. Λιγότερη μυϊκή μάζα σημαίνει λοιπόν πιο αργό μεταβολισμό.

2. Λιγότερα οιστρογόνα, περισσότερη αντίσταση

Η πτώση των οιστρογόνων «επαναπρογραμματίζει» τις αποθήκες λίπους του σώματος. Οι περισσότερες γυναίκες αναφέρουν ότι βλέπουν το λίπος να μετακινείται από τους γοφούς και τα πόδια στην κοιλιά. Αυτό συμβαίνει γιατί τα οιστρογόνα ευνοούσαν την αποθήκευση του λίπους περιφερειακά. Πλέον κυριαρχεί το κοιλιακό λίπος και ειδικά το σπλαχνικό, δηλαδή το λίπος που εναποτίθεται γύρω από τα όργανα της κοιλιάς. Η αύξηση του σπλαχνικού λίπους ευνοεί συχνά την αντίσταση στην ινσουλίνη, την ορμόνη που βοηθά την ενέργεια από το φαγητό να μπει στα κύτταρα του σώματος. Έτσι, ακόμη και μια μικρή απορρύθμιση στη διακύμανση του σακχάρου μπορεί να αυξήσει την κορτιζόλη, που επιβραδύνει τον μεταβολισμό και ευνοεί τη διάσπαση των μυών. Επιπλέον, ο οργανισμός προσπαθεί να εξισορροπήσει τις αυξομειώσεις του σακχάρου και αυτό φέρνει περισσότερες λιγούρες και ανάγκη για γλυκό, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται η αίσθηση κορεσμού και πληρότητας μετά το φαγητό.

3. Εντερικό μικροβίωμα

Μελέτες των τελευταίων ετών, σε ένα πεδίο που ακόμη εξελίσσεται, δείχνουν ότι στην εμμηνόπαυση αλλάζει και το μικροβίωμα του εντέρου. Με την πτώση των οιστρογόνων, η ποικιλία των μικροβίων του εντέρου φαίνεται να μειώνεται και η σύνθεσή του να μοιάζει περισσότερο με εκείνη των ανδρών. Η σχέση είναι αμφίδρομη: τα οιστρογόνα επηρεάζουν το μικροβίωμα και ορισμένα βακτήρια του εντέρου ρυθμίζουν με τη σειρά τους πόσα οιστρογόνα κυκλοφορούν στον οργανισμό. Οι αλλαγές αυτές φαίνεται να συμβάλλουν στην αύξηση του βάρους με δύο τρόπους. Πρώτον, μειώνονται τα «καλά» βακτήρια που παράγουν λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, ουσίες σημαντικές για τη μεταβολική υγεία, που βοηθούν στη ρύθμιση του μεταβολισμού και της όρεξης. Στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, λιγότερα τέτοια βακτήρια έχουν συνδεθεί με περισσότερο σπλαχνικό λίπος. Δεύτερον, ο εντερικός φραγμός, που τα οιστρογόνα βοηθούσαν να παραμένει «στεγανός», γίνεται πιο διαπερατός. Έτσι, ουσίες από τα βακτήρια μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία και να προκαλέσουν χαμηλού βαθμού φλεγμονή, η οποία επιβαρύνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, ευνοεί την αποθήκευση λίπους στην κοιλιά και πιθανώς δυσκολεύει τη διατήρηση της μυϊκής μάζας. Σε μια μελέτη με περισσότερες από 70.000 γυναίκες, η σύνθεση του μικροβιώματος συσχετίστηκε με τη συνολική ένταση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, ανάμεσα στα οποία ήταν η αύξηση βάρους, η αίσθηση πιο αργού μεταβολισμού, η κούραση και οι αλλαγές στη διάθεση.

vitalii-pavlyshynets-kcrfw-hje8y-unsplash.jpg

Τι να αλλάξω στο πιάτο μου

1. Για να διατηρήσουμε τον μεταβολισμό μας σε καλά επίπεδα, χρειάζεται να προστατεύσουμε τη μυϊκή μάζα. Βασική προϋπόθεση είναι οι ασκήσεις αντίστασης, ενώ η πρωτεΐνη ενισχύει το έργο τους, βοηθώντας την ανάπλαση και τη συντήρηση του μυϊκού ιστού. Καλές πηγές είναι το κρέας, το ψάρι, το ασπράδι αυγού, τα γαλακτοκομικά, καθώς και τα όσπρια σε συνδυασμό με δημητριακά, όπως ρύζι, ψωμί, παξιμάδι ή φρυγανιά. Η πρωτεΐνη χρειάζεται να υπάρχει σε όλα τα γεύματα της ημέρας, και αξίζει να «επενδύσουμε» λίγο περισσότερο στο γεύμα μετά την άσκηση, όταν η πρωτεϊνοσύνθεση είναι αυξημένη. Ξέρω ότι πολλές από εσάς έχετε περάσει από αμέτρητες δίαιτες και συχνές αλλαγές βάρους. Μην επιλέξετε ακόμη μία εξαντλητική δίαιτα. Το μεγάλο θερμιδικό έλλειμμα αναγκάζει το σώμα να αντλήσει ενέργεια και από τους μύες, με αποτέλεσμα να πέφτει ο μεταβολισμός, δηλαδή το αντίθετο από αυτό που θέλουμε.

2. Η πιθανή αντίσταση στην ινσουλίνη που συνοδεύει το σπλαχνικό λίπος μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά μέσα από τη διατροφή. Στόχος είναι το σάκχαρο να ανεβαίνει ήπια και σταθερά, χωρίς απότομες αυξομειώσεις. Προτιμάμε τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, όπως δημητριακά ολικής άλεσης, βρώμη και όσπρια, αντί για λευκά και επεξεργασμένα. Προτιμήστε τον υδατάνθρακα με παρέα την πρωτεΐνη ή το καλό λίπος, όπως το ελαιόλαδο και τους ξηρούς καρπούς. Οι φυτικές ίνες από λαχανικά, όσπρια και σπόρους επιβραδύνουν την απελευθέρωση της γλυκόζης στο αίμα. Όταν το σάκχαρο παραμένει σταθερό, νιώθουμε περισσότερη πληρότητα μετά το φαγητό και καλύτερη αίσθηση κορεσμού. Έτσι περιορίζονται οι λιγούρες για γλυκό και είμαστε πιο ψύχραιμες στο να διαχειριστούμε την ποσότητα και την ποιότητα της τροφής μας, καλύπτοντας καταλληλότερα τις ανάγκες μας. Το αποτέλεσμα είναι καλύτερη ρύθμιση του σωματικού βάρους και πιο αποδοτική λειτουργία του μεταβολισμού.

3. Το μικροβίωμα είναι ένα πεδίο που μπορούμε να επηρεάσουμε μέσα από τη διατροφή, αφού τα βακτήρια του εντέρου τρέφονται από όσα τρώμε καθημερινά. Αυτό το πετυχαίνουμε με την κατανάλωση προβιοτικών και πρεβιοτικών τροφίμων. Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που ενισχύουν τη χλωρίδα. Τα συναντάμε σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ, το ξινολάχανο, τα τουρσιά με φυσική ζύμωση και το μηλόξυδο. Τα πρεβιοτικά είναι ειδικές φυτικές ίνες που «ταΐζουν» τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου. Τα βρίσκουμε στο κρεμμύδι, στο σκόρδο, στην αγκινάρα, στον αρακά, στα όσπρια, στη βρώμη και στις φλούδες των φρούτων. Το κλειδί στην καθημερινή μας διατροφή είναι η ποικιλία των φυτικών ινών από λαχανικά, φρούτα, όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης και ξηρούς καρπούς. Ένας χρήσιμος κανόνας είναι να καταναλώνουμε 30 διαφορετικά φυτικά τρόφιμα την εβδομάδα.

Η εμμηνόπαυση είναι μια νέα φάση ζωής. Προσπάθησε να καταλάβεις το σώμα σου και να αναγνωρίσεις τις νέες σου ανάγκες. Προτίμησε μικρά, σταθερά βήματα και ρεαλιστικούς στόχους, μέσα από μια ολιστική προσέγγιση που φροντίζει μαζί διατροφή, κίνηση, ύπνο και ψυχολογία. Και θυμήσου ότι η αυτοφροντίδα δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη!

Eυχαριστούμε την Κρούστη Σωτηρία – Κλινική Διαιτολόγο -Διατροφολόγο, MSc, Ιδρύτρια Κέντρου Ψυχοδιατροφικής Εκπαίδευσης

https://www.instagram.com/p/DfpOSVbjmG-/

@sotiria_krousti.dietitian, dietkrousti@gmail.com

DPG Network
© 2012-2026 Queen.gr - All rights reserved