Γιατί οι πολιτικές συζητήσεις καταλήγουν πάντα σε αδιέξοδο και γιατί ξεκινάνε από το λάθος σημείο

Οι πολιτικές συζητήσεις δεν αποτυγχάνουν επειδή οι άνθρωποι διαφωνούν. Αποτυγχάνουν επειδή εμφανίζονται στο τραπέζι με έτοιμο συμπέρασμα, σαν να πρόκειται για ταυτότητα και όχι για σκέψη. Η άποψη έχει μετατραπεί σε δήλωση ύπαρξης: «αυτό είμαι», όχι «αυτό σκέφτομαι». Από εκεί και πέρα, η κουβέντα δεν έχει πια καμία πιθανότητα να πάει κάπου, γιατί κανείς δεν συζητά. Όλοι υπερασπίζονται.

Η άποψη σήμερα λειτουργεί όπως το σύνθημα: συμπυκνωμένη, επιθετική, μη διαπραγματεύσιμη. Δεν ζητά κατανόηση αλλά στρατόπεδο.

Η άποψη δεν είναι σκέψη, είναι τελικό προϊόν

Η άποψη δεν είναι η αρχή μιας συζήτησης, είναι το τέλος της. Είναι το σημείο στο οποίο κάποιος έχει ήδη αποφασίσει τι πιστεύει και, κυρίως, τι δεν πρόκειται να αμφισβητήσει. Κουβαλάει μέσα της φόβο, εμπειρίες, τραύματα, ιδεολογικές πιστώσεις, αλλά τα κρύβει όλα πίσω από ένα καθαρό, αυτάρεσκο «πιστεύω».

Όταν ξεκινάς από εκεί, δεν προσκαλείς διάλογο. Στήνεις οχύρωμα.

Γιατί το feed μας το 2026 μοιάζει (επιτέλους) ξανά με το 2016; Η «back to the future» λογική

Ιανουάριος 2026: μήνας χωρίς δικαίωμα στη δυσφορία; Η εμμονή με την ευτυχία και η τοξική θετικότητα

Οι ανησυχίες λένε την αλήθεια που οι απόψεις καμουφλάρουν

Πίσω από κάθε άποψη υπάρχει κάτι πολύ πιο ειλικρινές: μια ανησυχία. Φόβος απώλειας, ανασφάλεια, αίσθηση αδικίας, ανάγκη ελέγχου, ανάγκη προστασίας. Οι ανησυχίες δεν είναι κομψές, ούτε «σωστές». Είναι όμως πραγματικές. Και, σε αντίθεση με τις απόψεις, μπορούν να ειπωθούν χωρίς να απαιτούν νίκη.

Όταν κάποιος λέει «ανησυχώ», δεν επιτίθεται. Εκτίθεται. Και η έκθεση, όσο άβολη κι αν είναι, ανοίγει χώρο.

Εκεί που τελειώνει η ιδεολογία, αρχίζει η κουβέντα

Οι συζητήσεις που βασίζονται σε ανησυχίες μετακινούνται από το απόλυτο στο συγκεκριμένο. Από το «έχεις άδικο» στο «τι φοβάσαι ότι θα συμβεί». Από το ηθικό βάθρο στο πρακτικό διακύβευμα. Δεν εξαφανίζεται η σύγκρουση, αλλά αλλάζει ποιότητα. Δεν είναι πια μάχη ταυτοτήτων, αλλά σύγκρουση προτεραιοτήτων.

Και αυτό έχει σημασία, γιατί οι προτεραιότητες συζητιούνται. Οι ταυτότητες όχι.

Τι πραγματικά χωρίζει τους ανθρώπους

Οι λεγόμενες πολιτικές διαφορές σπάνια είναι τόσο ασύμβατες όσο παρουσιάζονται. Οι προοδευτικοί συχνά κινούνται από φόβο για τον πόνο και τον αποκλεισμό. Οι συντηρητικοί συχνά κινούνται από φόβο για το χάος και την απώλεια ελέγχου. Οι φόβοι αυτοί μπορεί να συγκρούονται, αλλά δεν είναι ακατανόητοι.

Το πρόβλημα ξεκινά όταν παρουσιάζονται ως ηθική ανωτερότητα και όχι ως ανθρώπινη αγωνία.

Συμπερασματικά

Η δημόσια συζήτηση έχει καταντήσει ένας αγώνας επίδειξης βεβαιοτήτων. Όποιος αμφιβάλλει θεωρείται αδύναμος. Όποιος αλλάζει γνώμη, ύποπτος. Κι όμως, καμία σοβαρή σκέψη δεν γεννήθηκε ποτέ από βεβαιότητα.

Αν κάτι χρειάζεται επειγόντως σήμερα, δεν είναι καλύτερα επιχειρήματα, αλλά περισσότερη ειλικρίνεια για το τι μας φοβίζει πραγματικά. Γιατί μόνο εκεί, στο σημείο που πέφτουν οι άμυνες, μπορεί να υπάρξει κουβέντα που δεν τελειώνει με θυμό ή σιωπή.

Όχι γιατί θα συμφωνήσουμε. Αλλά γιατί, έστω για λίγο, θα σταματήσουμε να μιλάμε σαν να κινδυνεύουμε αν ακουστούμε.