Τα σφουγγαράκια κουζίνας μπορεί να επιβαρύνουν τη χώνεψη και το εντερικό μικροβίωμα

Η καθαριότητα στο σπίτι μας δεν αφορά μόνο την αισθητική. Συνδέεται άμεσα τόσο με τη σωματική όσο και με την ψυχική μας υγεία. Φροντίζουμε να ξεσκονίζουμε, να σφουγγαρίζουμε, να πλένουμε ρούχα και σεντόνια -όμως υπάρχει μια καθημερινή συνήθεια στην κουζίνα που περνά σχεδόν απαρατήρητη: το πλύσιμο των πιάτων με το κλασικό σφουγγαράκι.

Για όσους δεν χρησιμοποιούν πλυντήριο πιάτων ή προτιμούν το πλύσιμο στο χέρι, το σφουγγαράκι με τη μαλακή και τη σκληρή πλευρά θεωρείται αυτονόητο εργαλείο καθαρισμού. Ωστόσο, σύμφωνα με τον γιατρό και ειδικό στη μακροζωία David Céspedes, αυτά τα σφουγγάρια μπορεί να επιβαρύνουν τον οργανισμό μας περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε.

Σε πρόσφατο βίντεο που δημοσίευσε στα κοινωνικά του δίκτυα, ο Céspedes εξηγεί γιατί θεωρεί ότι τα συμβατικά σφουγγαράκια κουζίνας δεν είναι τόσο αθώα και παρουσιάζει τρεις βασικούς λόγους για τους οποίους προτείνει να τα αντικαταστήσουμε.

Τι συμβαίνει στο σώμα σου όταν τρως ένα μήλο κάθε μέρα

Τι θα συμβεί στο σώμα σου μετά από μόλις 7 ημέρες χωρίς αλκοόλ;

1. Μπορούν να μεταφέρουν μεγάλο μικροβιακό φορτίο

Τα σφουγγάρια κουζίνας είναι μόνιμα υγρά, έρχονται σε επαφή με υπολείμματα τροφών και συχνά παραμένουν για ώρες σε ζεστό περιβάλλον. Αυτό τα καθιστά ιδανικό πεδίο ανάπτυξης μικροοργανισμών.

Σύμφωνα με μελέτες που επικαλείται ο γιατρός, τα σφουγγάρια μπορούν να φιλοξενούν εκατοντάδες διαφορετικά είδη βακτηρίων και δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς ανά τετραγωνικό εκατοστό. Μέρος αυτών των μικροβίων ενδέχεται να μεταφέρεται από το σφουγγάρι στα πιάτα, στα μαχαιροπίρουνα και τελικά στο φαγητό.

Αν και ο οργανισμός μας διαθέτει μηχανισμούς άμυνας, η συστηματική έκθεση σε μικροβιακά φορτία μπορεί -σε ορισμένες περιπτώσεις- να επηρεάσει τη γαστρεντερική υγεία και την ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος, ειδικά σε άτομα με ευαίσθητο πεπτικό σύστημα.

2. Ενδέχεται να απελευθερώνουν χημικές ουσίες

Τα περισσότερα συμβατικά σφουγγαράκια κατασκευάζονται από συνθετικά υλικά, κόλλες και παράγωγα πετρελαίου. Όταν αυτά εκτίθενται συχνά σε ζεστό νερό και απορρυπαντικά, ορισμένα συστατικά μπορεί να αποδομούνται.

Ο Céspedes επισημαίνει ότι σε αυτές τις συνθήκες ενδέχεται να απελευθερώνονται ουσίες που έχουν χαρακτηριστεί ως πιθανοί ενδοκρινικοί διαταράκτες -δηλαδή ενώσεις που μπορεί να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία των ορμονών. Αυτές οι ουσίες μπορεί να μεταφερθούν στα σκεύη και να έρθουν σε επαφή είτε με το δέρμα είτε με τα τρόφιμα.

Αν και η έκθεση από ένα μόνο σφουγγάρι θεωρείται μικρή, η καθημερινή επαναλαμβανόμενη χρήση αυξάνει τη συνολική επιβάρυνση με την πάροδο του χρόνου.

3. Αποτελούν πηγή μικροπλαστικών

Ένα ακόμη ζήτημα που αναφέρει ο γιατρός αφορά τα μικροπλαστικά. Με τη συνεχή χρήση και φθορά, μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού μπορεί να αποκολλώνται από το σφουγγάρι και να μένουν σε επιφάνειες και σκεύη.

Η έρευνα γύρω από τα μικροπλαστικά βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, όμως υπάρχουν ενδείξεις ότι η μακροχρόνια έκθεση μπορεί να συνδέεται με φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό, καθώς και με επιβαρύνσεις στο καρδιαγγειακό και νευρικό σύστημα. Το θέμα δεν είναι πανικός, αλλά συσσώρευση μικρών επιβαρύνσεων από πολλές καθημερινές πηγές.

Ποια είναι η εναλλακτική

Ως πιο ασφαλή επιλογή, ο Céspedes προτείνει τη χρήση λουφάς 100% φυτικής προέλευσης (loofah). Πρόκειται για φυσικό υλικό που:

• δεν περιέχει συνθετικά πρόσθετα
• δεν απελευθερώνει μικροπλαστικά
• είναι βιοδιασπώμενο
• στεγνώνει πιο εύκολα, μειώνοντας την ανάπτυξη μικροβίων

Αν και δεν είναι ακόμη τόσο διαδεδομένο στα συμβατικά σούπερ μάρκετ, μπορεί να βρεθεί εύκολα μέσω διαδικτύου ή σε καταστήματα με οικολογικά και φυσικά προϊόντα.

Τι μπορείς να κάνεις άμεσα

Ακόμη κι αν δεν αλλάξεις τύπο σφουγγαριού, υπάρχουν απλές πρακτικές που μειώνουν τους κινδύνους:

• Άλλαζε το σφουγγάρι συχνά

• Στύψε το καλά και άφησέ το να στεγνώνει πλήρως

• Μην το χρησιμοποιείς για πολλές ημέρες συνεχόμενα

• Απόφυγε να πλένεις με το ίδιο σφουγγάρι ωμό κρέας και έπειτα πιάτα χωρίς σχολαστικό καθάρισμα

• Μπορείς περιστασιακά να το απολυμαίνεις με βραστό νερό ή ξύδι

Συμπερασματικά

Δεν χρειάζεται υπερβολή ούτε φόβος. Όμως η κουζίνα είναι χώρος όπου η υγιεινή συνδέεται άμεσα με την υγεία μας. Μικρές αλλαγές σε καθημερινές συνήθειες, όπως το είδος και η φροντίδα του σφουγγαριού, μπορούν να μειώσουν την έκθεση σε μικρόβια, χημικά και μικροπλαστικά.

Η μακροζωία δεν χτίζεται με μία μεγάλη κίνηση, αλλά με πολλές μικρές -και μερικές φορές ξεκινούν από τον νεροχύτη μας.