Το σινεμά που ταξιδεύει: Μια ιστορία για το ζευγάρι που πάει το σινεμά εκεί που δεν έφτανε ποτέ

Πέρα από τις αναλύσεις, τις κριτικές, τις βιβλιογραφίες, τις λίστες, τις απόψεις, ο κινηματογράφος είχε πάντα στον πυρήνα του ένα και μόνο πράγμα: τον άνθρωπο. Πριν η έβδομη τέχνη περάσει στην παλάμη του χεριού μας, πριν αρχίσουμε να μιλάμε για budget, trailer και box office, και πολύ πριν φτάσουν οι ταινίες να είναι μόνο views και trends, αυτό που ήταν πάντα ο κινηματογράφος ήταν μια συνάντηση ανθρώπων κάτω από μια μεγάλη οθόνη.

Πόσοι όμως την έχουν όντως αυτήν την ευκαιρία; Η Αθήνα είναι εκτός συναγωνισμού, το ίδιο και οι μεγάλες πόλεις ή η συμπρωτεύουσα. Τι γίνεται όμως με τα χωριά; Τι γίνεται με τα παιδιά που μεγαλώνουν στα χωριά; Κάπου εκεί ανακαλύφθηκε μια αλήθεια σοκαριστική που μάλλον αγνοούσαμε: υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν δει ποτέ στη ζωή τους σινεμά, γιατί πολύ απλά δεν υπήρξε ποτέ εκεί που είναι αυτά.

Αυτήν ακριβώς την αλήθεια, ένα ζευγάρι δεν μπορούσε πια να αγνοήσει. Και κάπως έτσι εγένετο το MDM Cinema, ο κινητός κινηματογράφος της Δήμητρας και του Μιχάλη που ταξιδεύει στα χωριά του Έβρου, φτάνοντας έτσι τόσο απλά στην πιο μεγάλη αλήθεια του σινεμά.

1ο trailer για το«The Social Reckoning» : όσοι αγαπήσαμε το The Social Network ανατριχιάσαμε

Ο κινηματογράφος που λείπει από τη συζήτηση: το MDM Cinema στον Έβρο

Η Δήμητρα Καρδάση και ο Μιχάλης Ηλιάσκος είναι ένα ζευγάρι που δημιούργησε τον πρώτο κινητό κινηματογράφο του Έβρου. Με ένα ζωγραφισμένο τροχόσπιτο και μια γιγαντοοθόνη 4K, βλέπουν τις αλήθειες και παίρνουν μια απόφαση: «αφού ο κόσμος δεν μπορεί να έρθει στο σινεμά, θα του το πάμε εμείς».

Ο Μιχάλης προέρχεται από τον χώρο της μουσικής, της σκηνοθεσίας και της παραγωγής ταινιών, με δημιουργική πορεία στον κινηματογράφο, στα μουσικά video clips και στη ζωντανή μουσική. Η Δήμητρα φέρνει την οργανωτική δύναμη, την επιμονή και την απόφαση να χτίσει κάτι νέο στον Έβρο, ξεκινώντας από τον Πέπλο.

«Η δράση μας ξεκίνησε ουσιαστικά από μια απλή αλλά δυνατή σκέψη: να πάμε εμείς τον κινηματογράφο στον κόσμο. Σε χωριά, σχολεία, πλατείες, πολιτιστικά κέντρα και απομακρυσμένες κοινότητες. Έτσι γεννήθηκε το «Ο Πολιτισμός Ταξιδεύει».»

Θέσεις, φώτα, πάμε.

Μιχάλη, έχεις ήδη μια ισχυρή καλλιτεχνική ταυτότητα (μουσική, σκηνοθεσία, film production). Τι σου έλειπε από αυτά που έκανες ήδη που ήρθε να καλύψει ο κινητός κινηματογράφος;

Μου έλειπε η άμεση επαφή της τέχνης με τον άνθρωπο που ίσως δεν έχει εύκολη πρόσβαση σε αυτήν.

Έχω ασχοληθεί με τη μουσική, τη σκηνοθεσία, τις ταινίες, τα video clips, αλλά όλα αυτά πολλές φορές μένουν μέσα σε πλατφόρμες, αίθουσες, φεστιβάλ ή οθόνες. Ο κινητός κινηματογράφος ήρθε να καλύψει ένα κενό: να βγει η τέχνη από το πλαίσιο και να πάει εκεί που υπάρχει πραγματική ανάγκη.

Δεν είναι απλώς να προβάλεις μια ταινία. Είναι να δημιουργείς ένα γεγονός. Να μαζεύεται ένα χωριό, να γελάει, να συγκινείται, να συζητάει. Αυτό για μένα είναι η ουσία του πολιτισμού.

Δήμητρα, άφησες μια ζωή στην Αθήνα για να έρθεις στον Πέπλο. Πότε συνειδητοποίησες ότι αυτή η αλλαγή θα είχε και επαγγελματική διάσταση και μάλιστα τόσο απρόσμενη;

Όταν άφησα την Αθήνα για να έρθω στον Πέπλο, δεν φανταζόμουν ότι αυτή η αλλαγή θα είχε και επαγγελματική διάσταση. Είχα ήδη μια ενεργή και επιτυχημένη επαγγελματική πορεία, με την καθημερινότητά μου να εξελίσσεται ανάμεσα σε ανθρώπους, δημιουργία και συνεργασίες.

Ερχόμενη στον Έβρο, ήρθα αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που μέχρι τότε δεν είχα βιώσει. Παιδιά που δεν έχουν δει ποτέ μια ταινία στη μεγάλη οθόνη και άνθρωποι για τους οποίους η πρόσβαση στον πολιτισμό δεν είναι δεδομένη.

Τότε συνειδητοποίησα ότι η απόσταση από τον πολιτισμό δεν μετριέται μόνο σε χιλιόμετρα, αλλά και σε ευκαιρίες. Έτσι γεννήθηκε ο Κινητός Κινηματογράφος. Ένα εντελώς διαφορετικό επαγγελματικό μονοπάτι, αλλά με το ίδιο κέντρο: τον άνθρωπο. Δεν άλλαξε ο τόπος που ζω. Άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο μπορώ να προσφέρω.

Τι σημαίνει «MDM Cinema»; Πώς το επιλέξατε;

Το όνομα MDM Cinema δεν επιλέχθηκε τυχαία.

Το Μ αντιπροσωπεύει τον Μιχάλη, το D τη Δήμητρα, αλλά το τρίτο Μ συμβολίζει το Moving: την κίνηση, το ταξίδι, τη μεταφορά του πολιτισμού από τόπο σε τόπο.

Ουσιαστικά το όνομα αποτυπώνει όλη τη φιλοσοφία του εγχειρήματος: δύο άνθρωποι που αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να δημιουργήσουν έναν κινητό πολιτιστικό πυρήνα που δεν περιμένει το κοινό να έρθει σε αυτόν, αλλά ταξιδεύει ο ίδιος προς το κοινό.

Το Moving δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση του εξοπλισμού. Αφορά τη μετακίνηση συναισθημάτων, εικόνων, ιδεών και εμπειριών. Κάθε προβολή είναι ένα μικρό ταξίδι και γι' αυτό θεωρήσαμε ότι το τρίτο Μ εκφράζει απόλυτα την ταυτότητά μας.

Τι μεταφέρετε μαζί σας από χωριό σε χωριό, και ποια είναι η μεγαλύτερη τεχνική πρόκληση μιας τέτοιας λειτουργίας;

Πρακτικά, μεταφέρουμε έναν ολόκληρο κινηματογράφο. Μαζί μας ταξιδεύουν η γιγαντοοθόνη προβολής, το σύστημα εικόνας 4K, ο κινηματογραφικός ήχος, οι φορητές μονάδες ενέργειας και όλος ο απαραίτητος εξοπλισμός που μετατρέπει μια πλατεία, ένα σχολείο ή ένα πολιτιστικό κέντρο σε χώρο κινηματογραφικής εμπειρίας.

Στην καρδιά του εγχειρήματος βρίσκεται ένα ειδικά διαμορφωμένο τροχόσπιτο-έργο τέχνης, φιλοτεχνημένο από τον ζωγράφο Στάθη Γκεβρέκη, που δίνει σε κάθε προβολή τη δική της ξεχωριστή ταυτότητα.

Η μεγαλύτερη τεχνική πρόκληση είναι ο ήχος. Σε ανοιχτούς χώρους καταφέρνουμε, με ειδική διάταξη ηχείων και σύγχρονη τεχνολογία, να προσεγγίσουμε την αίσθηση μιας κινηματογραφικής αίθουσας.

Παράλληλα, το σύστημα λειτουργεί με μεγάλη ενεργειακή αυτονομία και χωρίς καλώδια ανάμεσα στους θεατές, προσφέροντας ασφάλεια και τη δυνατότητα να φέρνουμε τον κινηματογράφο ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα χωριά.

Ποιος επιλέγει τις ταινίες; Υπάρχει κάποια λογική ή κάποιο συγκεκριμένο κριτήριο στην επιλογή, πχ. ταινίες που να ταιριάζουν σε κοινό που ίσως δεν πηγαίνει συχνά σινεμά ή δεν έχει πάει και ποτέ; Ή αντίθετα θέλετε να εκθέσετε τον κόσμο σε κάτι που δεν έχει δει;

Όλα ξεκινούν με μια συζήτηση. Όταν κάποιος μας προσεγγίζει, προσπαθούμε πρώτα να γνωρίσουμε τον τόπο, τους ανθρώπους και τη βραδιά που ονειρεύεται να δημιουργήσει. Μέσα από μια μεγάλη λίστα ταινιών επιλέγουμε μαζί εκείνη που ταιριάζει καλύτερα στην κάθε κοινότητα.

Πιστεύουμε ότι η σωστή ταινία μπορεί να μετατρέψει μια απλή προβολή σε μια βραδιά που θα μείνει στη μνήμη μικρών και μεγάλων.

Αν έπρεπε να επιλέξετε μία ταινία που να αντιπροσωπεύει απόλυτα το MDM Cinema, ποια θα ήταν;

Αν έπρεπε να επιλέξουμε μία ταινία που να αντιπροσωπεύει απόλυτα το MDM Cinema, θα ήταν το Back to the Future. Γιατί κατά κάποιον τρόπο αυτό κάνουμε κι εμείς. Ταξιδεύουμε πίσω στον χρόνο, σε μια εποχή που ο κινητός κινηματογράφος γύριζε τα χωριά της Ελλάδας και έφερνε τη μαγεία της μεγάλης οθόνης εκεί που δεν υπήρχε κινηματογράφος. Μόνο που εμείς το κάνουμε ξανά το 2026. Με σύγχρονο εξοπλισμό, αλλά με την ίδια λαχτάρα να μαζευτεί μια κοινότητα, να σβήσουν τα φώτα και να ξεκινήσει η ιστορία. Ίσως τελικά το μέλλον να είναι να θυμηθούμε όσα άξιζαν από το παρελθόν.

Υπάρχει κάποια ταινία που πιστεύετε ότι αλλάζει τον τρόπο που βλέπει κανείς τον κόσμο και που θα θέλατε οπωσδήποτε να παίξετε;

Αν έπρεπε να ξεχωρίσω μία, θα ήταν το «La Vita è Bella». Γιατί είναι από εκείνες τις σπάνιες ιστορίες που σου θυμίζουν ότι ακόμα και στις πιο σκοτεινές στιγμές, ο άνθρωπος μπορεί να κρατήσει μέσα του λίγο φως, λίγη ελπίδα και πολλή αγάπη.

Είναι μια ταινία που δεν τελειώνει όταν πέσουν οι τίτλοι τέλους. Συνεχίζει να ταξιδεύει μαζί σου, αλλάζοντας διακριτικά τον τρόπο που βλέπεις τη ζωή και τους ανθρώπους γύρω σου.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά η μαγεία του κινηματογράφου. Να σε κάνει να φεύγεις λίγο διαφορετικός απ’ ό,τι ήρθες. Γι’ αυτό πιστεύω πως τέτοιες ιστορίες αξίζει να ταξιδεύουν παντού.

01

03

Σχετικά με την εμπειρία της πρώτης φοράς. Η πρώτη προβολή που κάνατε ποτέ, πώς ήταν; Θυμάστε κάποια αντίδραση που σας έμεινε;

Την πρώτη μας προβολή δύσκολα θα την ξεχάσουμε. Αυτό που μας έχει μείνει περισσότερο δεν είναι η οθόνη, ο εξοπλισμός ή η αγωνία να πάνε όλα καλά. Είναι τα γέλια.

Τα γέλια των παιδιών που ακούγονταν σε όλο τον χώρο και, λίγο αργότερα, τα γέλια των γονιών τους. Για λίγες ώρες μικροί και μεγάλοι αφέθηκαν στην ίδια ιστορία, μοιράστηκαν το ίδιο συναίσθημα και γέλασαν μαζί.

Εκεί καταλάβαμε ότι ο κινηματογράφος είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια ταινία. Είναι ένας τρόπος να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά. Και αυτή η εικόνα, παιδιά και γονείς να γελούν μαζί κάτω από την ίδια οθόνη, είναι κάτι που θα θυμόμαστε πάντα.

Ο κινηματογράφος συνήθως απαιτεί από το κοινό να πάει σε αυτόν. Εσείς πάτε στο κοινό. Αλλάζει αυτό κάτι στη σχέση του θεατή με την ταινία ή η μεγάλη οθόνη κάνει τη δουλειά της ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται και ποιος πηγαίνει σε ποιον;

Ναι, την αλλάζει πολύ.

Όταν ο κινηματογράφος πηγαίνει στο κοινό, ο θεατής δεν νιώθει ότι πρέπει να διανύσει μια απόσταση για να συναντήσει την τέχνη. Νιώθει ότι κάποιος τον σκέφτηκε. Ότι ο τόπος του αξίζει μια μεγάλη οθόνη, μια οργανωμένη προβολή, μια βραδιά αφιερωμένη σε αυτόν.

Η μεγάλη οθόνη κάνει πάντα τη δουλειά της, αλλά όταν στήνεται μέσα στο ίδιο το χωριό, στην πλατεία ή στο σχολείο, αποκτά άλλη δύναμη. Γίνεται κομμάτι της κοινότητας.

Υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν δει ποτέ στη ζωή τους σινεμά. Αυτή η σκέψη με στοίχειωσε και ομολογώ πως δεν την είχα σκεφτεί, δεν την είχα αναλογιστεί. Πώς ξεκίνησε η ιδέα πίσω από τον φορητό κινηματογράφο; Έχει να κάνει με τα παιδιά; Έχει να κάνει με τον Έβρο; Το αρχικό κίνητρο ποιο ήταν;

Η ιδέα γεννήθηκε από πολλά μικρά πράγματα που κάποια στιγμή ενώθηκαν μεταξύ τους. Από την αγάπη μας για τον κινηματογράφο, από την ανάγκη να δημιουργούμε όμορφες εμπειρίες για τους ανθρώπους, αλλά και από τα παιδιά.

Ίσως γιατί τα παιδιά έχουν έναν μοναδικό τρόπο να σου θυμίζουν τι είναι πραγματικά σημαντικό. Ένα παιδικό γέλιο μπροστά σε μια μεγάλη οθόνη, ένα βλέμμα γεμάτο έκπληξη ή η μαγεία της πρώτης φοράς είναι πράγματα που δύσκολα ξεχνιούνται.

Κάπως έτσι γεννήθηκε η σκέψη να πάρουμε τον κινηματογράφο από εκεί που βρίσκεται συνήθως και να τον ταξιδέψουμε εμείς στους ανθρώπους. Να δημιουργήσουμε μικρές γιορτές κάτω από τα αστέρια, όπου παιδιά, γονείς και παππούδες μπορούν να μοιραστούν την ίδια ιστορία και το ίδιο συναίσθημα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτό που μας συγκινεί περισσότερο δεν είναι η ταινία που προβάλλεται. Είναι τα πρόσωπα που φωτίζονται μπροστά από την οθόνη.

Ο Έβρος είναι μια ακριτική περιοχή με έντονη δημογραφική συρρίκνωση. Πιστεύετε ότι ο πολιτισμός μπορεί να παίξει ρόλο στο να κρατηθούν κοινότητες ζωντανές ή αυτό είναι πολύ μεγάλο φορτίο για ένα φορτηγό/βαν με προτζέκτορα;

Ο πολιτισμός μόνος του δεν μπορεί να λύσει το δημογραφικό ή τα μεγάλα προβλήματα μιας ακριτικής περιοχής. Δεν θα το πούμε ποτέ υπερβολικά.

Μπορεί όμως να κάνει κάτι πολύ σημαντικό: να δώσει λόγο στους ανθρώπους να συναντηθούν. Να νιώσουν ότι κάτι συμβαίνει στον τόπο τους. Ότι το χωριό τους δεν είναι απλώς ένα σημείο στον χάρτη, αλλά ένας ζωντανός χώρος.

Ένα βαν με προτζέκτορα δεν αλλάζει τον κόσμο μόνο του. Μπορεί όμως να ανάψει ένα φως. Και μερικές φορές, στις μικρές κοινότητες, αυτό το φως έχει τεράστια σημασία.

Έχετε ετοιμάσει δρομολόγιο για το καλοκαίρι του 2026;

Ναι, και είναι ένα δρομολόγιο που μας γεμίζει χαρά. Με τη στήριξη του Δήμου Αλεξανδρούπολης, ο Κινητός Κινηματογράφος θα πραγματοποιήσει 17 στάσεις στις κοινότητες του Δήμου, μεταφέροντας τη μαγεία της μεγάλης οθόνης σε μικρούς και μεγάλους.

Παράλληλα, το ταξίδι μας θα μας οδηγήσει στο ακριτικό Ορμένιο, στα Ρίζια,στον Κυπρίνο, στις Καστανιές, στη Δαδιά, στους Μεταξάδες, στις Φέρες, στο Σουφλί και σε πολλούς ακόμη όμορφους προορισμούς του Έβρου.

Αυτό που ξεκίνησε ως ένα όνειρο, σήμερα γίνεται ένα ταξίδι γεμάτο στάσεις, πρόσωπα, παιδικά γέλια και ιστορίες κάτω από τα αστέρια. Και το πιο όμορφο είναι ότι το δρομολόγιο συνεχίζει να μεγαλώνει σε όλη την Ελλάδα.

Τι ακολουθεί; Υπάρχει όραμα για επέκταση, π.χ. άλλες περιοχές, άλλοι νομοί, ή προτιμάτε να επικεντρωθείτε στον Έβρο πρώτα;

Ο Έβρος θα είναι πάντα η αφετηρία και το σπίτι αυτού του εγχειρήματος. Εδώ γεννήθηκε η ιδέα και εδώ χτυπά η καρδιά του Κινητού Κινηματογράφου.

Ταυτόχρονα, το όραμά μας είναι να ταξιδεύει όσο πιο μακριά γίνεται. Να φτάσει σε κάθε κοινότητα, σε κάθε χωριό και σε κάθε γωνιά της Ελλάδας όπου ο πολιτισμός δεν είναι πάντα αυτονόητος.

Δεν βλέπουμε τον Έβρο ως το πρώτο βήμα πριν από κάτι άλλο. Τον βλέπουμε ως την αφετηρία ενός μεγαλύτερου ταξιδιού. Και ευχόμαστε κάθε χρόνο να προστίθενται νέοι προορισμοί σε αυτόν τον χάρτη.

Σε ποια χωριά θέλετε σίγουρα να πάτε και δεν έχετε πάει ακόμα;

Θα θέλαμε, με σωστό προγραμματισμό και τις κατάλληλες συνεργασίες, να ανταποκριθούμε σε κάθε κάλεσμα που έχουμε δεχθεί. Από την κοντινή και πανέμορφη Θάσο, την Καβάλα, τη Χρυσούπολη και τη Δράμα, μέχρι την Πτολεμαΐδα, τα Γρεβενά, τη Λάρισα, την Ήπειρο, τον Βόλο, τη Βοιωτία, τις Λιβανάτες, την Αργολίδα και την Τρίπολη.

Αυτό που μας συγκινεί περισσότερο είναι ότι το ταξίδι του Κινητού Κινηματογράφου έχει αρχίσει να χαράζεται πάνω στον χάρτη της Ελλάδας μέσα από προτάσεις ανθρώπων που θέλουν να δουν μια οθόνη να φωτίζει τον δικό τους τόπο. Έχουμε δεχθεί συγκινητικές προτάσεις από την Εύβοια, τη Χίο και, όσο κι αν ακούγεται απίστευτο, ακόμη και από την Αθήνα.