Tom Hanks, σε αγαπάμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να μας αρέσει ό,τι κάνεις

Ο Tom Hanks έχει δύο Όσκαρ, ελληνικό διαβατήριο, σπίτι στην Αντίπαρο και εκείνη τη σχεδόν εκνευριστικά αξιοπρεπή δημόσια εικόνα που κάνει εκατομμύρια ανθρώπους να αισθάνονται ότι γνωρίζουν προσωπικά έναν από τους διασημότερους ηθοποιούς του πλανήτη. Έχει επίσης καταφέρει κάτι πολύ πιο σπάνιο από μια μεγάλη κινηματογραφική καριέρα, να αποκτήσει μια θέση στη συλλογική μας συνείδηση όπου η καλλιτεχνική του αξία συγκατοικεί τόσο αρμονικά με τη φήμη του καλού ανθρώπου, ώστε συχνά δυσκολευόμαστε να θυμηθούμε ποια από τις δύο ιδιότητες αξιολογούμε. Και κάπως έτσι, ακόμη και μια αποτυχημένη δημιουργική απόπειρα κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί σαν μια μικρή ατυχία ενός αγαπημένου συγγενή, στον οποίο έχουμε αποφασίσει εκ των προτέρων να μη χαλάσουμε χατίρι.

Η αφορμή έρχεται από τη Νέα Υόρκη, όπου ανακοινώθηκε στις 22 Οκτωβρίου ότι ο 70χρονος ηθοποιός επιστρέφει το φθινόπωρο του 2027 στο Broadway, δεκατέσσερα χρόνια μετά το Lucky Guy της Nora Ephron. Αυτή τη φορά θα πρωταγωνιστήσει μαζί με την Kelli O'Hara στο This World of Tomorrow, ένα θεατρικό έργο που συνυπογράφει με τον James Glossman, σε σκηνοθεσία Kenny Leon, με ήρωα έναν επιστήμονα από το 2089 που ταξιδεύει στην Παγκόσμια Έκθεση της Νέας Υόρκης του 1939 αναζητώντας τον έρωτα και μια διαφορετική εκδοχή της ζωής του.

Η παράσταση παρουσιάστηκε ήδη το 2025 στο The Shed, εξαντλώντας τα εισιτήρια της οκτάβδομης διάρκειάς της, κάτι που επιβεβαιώνει την εμπορική δύναμη του ονόματος Hanks και ανοίγει μια αρκετά πιο ενδιαφέρουσα συζήτηση από την επιστροφή ενός διάσημου ηθοποιού στη σκηνή.

Δύο Όσκαρ και μια κριτική που τόλμησε να πει το αυτονόητο

Η Washington Post δημοσίευσε τον Νοέμβριο του 2025 μια κριτική με τον απολαυστικά αφοπλιστικό τίτλο «The Tom Hanks play is bad», καταλογίζοντας στο έργο αφηγηματική σύγχυση, αδύναμους διαλόγους και έλλειψη ουσιαστικού δραματουργικού προσανατολισμού. Το New Yorker στάθηκε επίσης επικριτικά απέναντι στη δομή και στην ερωτική ιστορία, ενώ ο Guardian αναγνώρισε τη γοητεία της παράστασης και την εξαιρετική παρουσία της Kelli O'Hara, διατηρώντας επιφυλάξεις για το ίδιο το υλικό.

Οι διαφορετικές αξιολογήσεις έχουν σαφώς τη σημασία τους, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η κινηματογραφική και θεατρική κριτική συχνά ανταγωνίζεται την κουλτούρα των θαυμαστών, με την προσωπική συμπάθεια να διεκδικεί λόγο σε ζητήματα αισθητικής. Ο Hanks διαθέτει ασφαλώς μια εντυπωσιακή υποκριτική διαδρομή, από το Philadelphia και το Forrest Gump μέχρι το Saving Private Ryan και το Cast Away, έχοντας διαμορφώσει μια σπάνια σχέση εμπιστοσύνης με το κοινό, την οποία ελάχιστοι συνάδελφοί του μπορούν να διεκδικήσουν με την ίδια άνεση.

Η σχέση αυτή, ωστόσο, έχει δημιουργήσει και μια αρκετά παράξενη πολιτισμική συνθήκη, καθώς η εικόνα του ευγενικού, καλοσυνάτου Αμερικανού έχει αποκτήσει σχεδόν αυτόνομη αξία, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε ακόμη και τις πιο αμφιλεγόμενες καλλιτεχνικές του επιλογές.

O Tom Hanks έγινε 70 ετών και η Rita Wilson του έκανε την πιο τρυφερή αφιέρωση

Ο Jim Hanks είναι ο άγνωστος αδελφός του Tom Hanks, σωσίας του σε Οσκαρική ταινία και στο Toy Story

O Tom Hanks έγινε 70 ετών και η Rita Wilson του έκανε την πιο τρυφερή αφιέρωση

Το Χόλιγουντ χρειάζεται τον καλό του άνθρωπο

Ο Hanks υπήρξε για δεκαετίες ο ιδανικός εκπρόσωπος μιας συγκεκριμένης αμερικανικής αυτοεικόνας, εκείνης του αξιοπρεπούς καθημερινού ανθρώπου που διατηρεί την ηθική του συγκρότηση μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο αντιφάσεις. Η κινηματογραφική του περσόνα παραπέμπει στον James Stewart, στη ρομαντική παράδοση του Frank Capra και σε μια αντίληψη της ανθρώπινης καλοσύνης που προσφέρει στο κοινό την ευχάριστη δυνατότητα να αναγνωρίζει στους ήρωές του όσα θα ήθελε να πιστεύει για τον εαυτό του.

Αυτή η οικειότητα έχει τεράστια εμπορική αξία, καθώς το Χόλιγουντ γνωρίζει πολύ καλά ότι ένας ηθοποιός που προκαλεί εμπιστοσύνη μπορεί να αποτελέσει ισχυρότερο διαφημιστικό επιχείρημα από το ίδιο το έργο στο οποίο συμμετέχει. Το κοινό προσέρχεται συχνά για να ξανασυναντήσει μια προσωπικότητα που έχει αγαπήσει, μεταφέροντας στο καινούργιο φιλμ ή στην παράσταση τις συγκινήσεις και τις αναμνήσεις μιας ολόκληρης κινηματογραφικής ζωής.

Και ασφαλώς, ούτε ο Hanks έχει μείνει μακριά από τις καλλιτεχνικές αστοχίες. Η πολυσυζητημένη ερμηνεία του ως Colonel Tom Parker στο Elvis του Baz Luhrmann προκάλεσε έντονη κριτική, ενώ το Here του Robert Zemeckis, παρά την επανένωσή του με τη Robin Wright και τη δημιουργική ομάδα του Forrest Gump, συνάντησε ιδιαίτερα ψυχρή υποδοχή από σημαντική μερίδα των κριτικών.

Η αναγνώριση αυτών των αποτυχιών απαιτεί στοιχειώδη κριτική συνέπεια, την οποία οφείλουμε εξίσου στους δημιουργούς που θαυμάζουμε και σε εκείνους που δεν απολαμβάνουν το προνόμιο της καθολικής δημοφιλίας.

Και κάπου εδώ μπαίνει η Ελλάδα

Στην περίπτωση του Hanks, βέβαια, οι Έλληνες έχουμε και τους δικούς μας λόγους να τον αντιμετωπίζουμε με μια κάποια επιείκεια, αφού ο ηθοποιός έχει εκφράσει επανειλημμένα την αγάπη του για τη χώρα, διατηρεί στενούς δεσμούς μαζί της μέσω της Rita Wilson και περνά εδώ και χρόνια τα καλοκαίρια του στην Αντίπαρο. Η απόκτηση ελληνικής ιθαγένειας το 2020 συνδέθηκε, μεταξύ άλλων, με τη στήριξη που προσέφερε η οικογένειά του μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, μια ουσιαστική πράξη που αξίζει την αναγνώριση πέρα από τις συνηθισμένες φιλοφρονήσεις των σταρ προς τους αγαπημένους τους τουριστικούς προορισμούς.

Ας του αναγνωρίσουμε, λοιπόν, όσα πραγματικά του αναλογούν, ακόμη και μια θέση στην ιδιαίτερα φιλόξενη ελληνική κατηγορία των ξένων διασημοτήτων που έχουμε αποφασίσει να θεωρούμε λίγο δικούς μας. Η σχέση του με την Ελλάδα είναι πραγματική, η καριέρα του σπουδαία και η προσφορά του στον κινηματογράφο αδιαμφισβήτητη, στοιχεία που μπορούν κάλλιστα να συνυπάρχουν με την πιθανότητα να υπογράφει κατά καιρούς έργα που δεν αξίζουν τον ενθουσιασμό μας.

Η συμπάθεια είναι ένα εξαιρετικά αναξιόπιστο καλλιτεχνικό κριτήριο

Υπάρχει μια αδικία στον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη κουλτούρα αντιμετωπίζει τους αγαπημένους της καλλιτέχνες, αποδίδοντας στη διαχρονική δημοφιλία τους χαρακτηριστικά μόνιμης καλλιτεχνικής υπεροχής. Η συναισθηματική μας σχέση με έναν ηθοποιό επηρεάζει αναπόφευκτα την πρόσληψη του έργου του, όμως η μετατροπή αυτής της σχέσης σε άτυπο κριτήριο ποιότητας καταλήγει να υποτιμά ακόμη και εκείνον που υποτίθεται ότι προστατεύει, αφού του στερεί την αξιολόγηση με τους ίδιους όρους που ισχύουν για κάθε άλλον δημιουργό.

Το This World of Tomorrow θα μεταφερθεί στο Broadway έχοντας ήδη πίσω του ένα εμπορικά επιτυχημένο ανέβασμα και μια σειρά από κριτικές που απέχουν αρκετά από την ομοφωνία. Η νέα παραγωγή μπορεί να δικαιώσει τις φιλοδοξίες των συντελεστών της, να βελτιώσει τις αδυναμίες που επισημάνθηκαν ή να επιβεβαιώσει τις επιφυλάξεις, με το ενδιαφέρον να βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την ανοιχτή καλλιτεχνική αναμέτρηση.

Ο Tom Hanks δεν έχει ιδιαίτερη ανάγκη από υπερασπιστές, διαθέτοντας μια καριέρα αρκετά ισχυρή ώστε να αντέχει και τις δυσάρεστες αξιολογήσεις της. Το Χόλιγουντ μπορεί να συνεχίσει να τον αντιμετωπίζει σαν τον αγαπημένο του συγγενή και εμείς να του αναγνωρίζουμε, μεταξύ άλλων, το εξαιρετικό γούστο να περνά τα καλοκαίρια του στην Ελλάδα, αφήνοντας τουλάχιστον την τέχνη του έξω από τις οικογενειακές υποχρεώσεις. Δύο Όσκαρ και ένα ελληνικό διαβατήριο αποτελούν σπουδαία προσωπική περιουσία, κανένα από τα τρία δεν υποχρεώνει τον θεατή να σηκωθεί όρθιος στο τέλος μιας κακής παράστασης.