Αιμίλιος Χειλάκης - Αθηνά Μαξίμου: Οι «βάλτοι» της ζωής τους, η απώλεια & η επιλογή να μένεις μαζί

Η συνάντησή μας είχε ως αφορμή την παράσταση «Τακούνια στον Βάλτο» στην ταράτσα του Θεάτρου Λαμπέτη. Πολύ γρήγορα, όμως, η κουβέντα μας με τον Αιμίλιο Χειλάκη και την Αθηνά Μαξίμου άφησε πίσω της το θέατρο και άνοιξε τον δρόμο για κάτι πιο ουσιαστικό: για τους προσωπικούς «βάλτους» που όλοι συναντάμε κάποια στιγμή, για την εξουσία και τη σάτιρα, για την απώλεια & τη μνήμη, αλλά και για τη συντροφικότητα που χτίζεται καθημερινά.

Ο Αιμίλιος Χειλάκης δεν βιάζεται να απαντήσει. Σταματά για λίγα δευτερόλεπτα, σαν να ζυγίζει κάθε λέξη πριν την αφήσει να ειπωθεί. Η Αθηνά Μαξίμου τον ακούει προσεκτικά και κάθε φορά που παίρνει τον λόγο, δεν τον συμπληρώνει απλώς αλλά δίνει στις σκέψεις του μια πιο βιωματική, πιο τρυφερή διάσταση. Υπάρχουν στιγμές που ο ένας ολοκληρώνει τη φράση του άλλου χωρίς να χρειάζεται να κοιταχτούν κι άλλες που διαφωνούν, πειράζονται ή γελούν. Κι εκεί, ανάμεσα στις παύσεις και στα χαμόγελα, καταλαβαίνεις πως οι δύο αυτοί άνθρωποι δεν μοιράζονται μόνο μια κοινή πορεία στο θέατρο, αλλά μια ζωή 22 χρόνων, που έχει μάθει να βρίσκει τον δικό της ρυθμό χωρίς πολλές εξηγήσεις αλλά με μια απόφαση: να επιλέγεις τον άλλο καθημερινά.

Η πρώτη ερώτηση αφορά τον τίτλο της παράστασής τους και τελικά γίνεται η αφορμή για να μιλήσουμε για τους προσωπικούς βάλτους που όλοι συναντάμε κάποια στιγμή στη ζωή μας.

«Τακούνια στον Βάλτο». Ποια είναι η δική σας προσωπική εκδοχή του βάλτου; Υπήρξε μια περίοδος που νιώσατε ότι δεν μπορούσατε να προχωρήσετε;

Αθηνά Μαξίμου: Για μένα βάλτος είναι η στιγμή που νιώθεις ότι έχεις χάσει το manual της ζωής. Που δεν ξέρεις τι πρέπει να κάνεις, προς τα πού να κινηθείς. Το έχω ζήσει και ήταν η περίοδος που αποφάσισα να ζητήσω βοήθεια από έναν ειδικό.

Αιμίλιος Χειλάκης: Μετά τα πενήντα, νομίζω πως όλοι έχουμε περάσει αρκετούς κύκλους. Έχουμε γνωρίσει επιτυχίες, αποτυχίες, έχουμε πενθήσει ανθρώπους, έχουμε χάσει φίλους, συγγενείς, ακόμη και το σκυλάκι μας, που ήταν μια από τις πιο δύσκολες απώλειες που έχουμε βιώσει. Το σημαντικό είναι να μπορείς να επανακάμπτεις.

Αθηνά Μαξίμου: Για μένα βάλτωμα δεν είναι η θλίψη. Η θλίψη είναι μια ενεργητική κατάσταση. Ο πραγματικός βάλτος είναι η παθητικότητα. Είναι όταν δεν μπορείς πια να ονειρευτείς, να επιθυμήσεις, να δεις ότι υπάρχει ένας δρόμος μπροστά σου. Αυτή είναι, για μένα, η πιο επικίνδυνη μορφή βάλτου.

Ο τίτλος της παράστασης, ωστόσο, δεν ήταν εξαρχής αυτός.

Πώς γεννήθηκε ο τίτλος «Τακούνια στον Βάλτο»;

Αιμίλιος Χειλάκης: Ο όρος βάλτος στην κοινή καθομιλουμένη έχει να κάνει με τη βρωμιά και τα στάσιμα νερά. Στην παράσταασή μας βάλαμε τον βάλτο γιατί το έργο λεγόταν αρχικά Θυμήσου την Άβα Γκάρντνερ. Μας άρεσε πολύ, αλλά συνειδητοποιήσαμε ότι, όσο σπουδαία κι αν είναι η Άβα Γκάρντνερ, δεν αποτελεί πια σημείο αναφοράς για ένα μεγάλο μέρος του κοινού.

Αθηνά Μαξίμου: Αυτό που είχα συνέχεια στο μυαλό μου ήταν δύο λέξεις: τακούνια και βάλτος. Δεν ήξερα πώς θα συνδυάζονταν, αλλά ένιωθα πως εκεί βρισκόταν όλη η ουσία του έργου. Ο Άκης Δήμου ήταν εκείνος που τελικά έκανε τον συνδυασμό και γεννήθηκε ο τίτλος. Η ηρωίδα μου, η Ήρα, ασχολείται σχεδόν εμμονικά με τα παπούτσια της. Δεν είναι απλώς μια γυναίκα που αγαπά τα όμορφα πράγματα. Είναι ο τρόπος της να αποφεύγει να δει όσα πραγματικά συμβαίνουν γύρω της.

Όλη η ιστορία της παράστασης εκτυλίσσεται γύρω από έναν βάλτο που κάποιοι θέλουν να αποχαρακτηρίσουν για να χτίσουν ένα τεράστιο ξενοδοχειακό συγκρότημα. Είναι μια εικόνα που, κατά κάποιον τρόπο, συμπυκνώνει όλα όσα θέλει να πει το έργο. Η Ήρα Αυγουστίνου που υποδύεται η Αθηνά, σύζυγος του Υπουργού Περιβάλλοντος σε όλη την παράσταση κοιτάζει τα τακούνια της. Είναι ωραίο να πετυχαίνεις έναν τίτλο που συνδυάζει το πώς η έννοια που έχουμε για το μεγαλοαστικό- τα ακριβά παπούτσια δηλαδή, είναι μέσα στον βάλτο.

Η σάτιρα έχει ακόμη δύναμη να ενοχλεί ή ζούμε σε μια εποχή που όλα γίνονται περιεχόμενο;

Αιμίλιος Χειλάκης: Η σάτιρα δεν γίνεται για να αλλάξει τους πολιτικούς. Δεν πιστεύω ότι ένας πολιτικός θα δει μια παράσταση και θα μεταμορφωθεί επειδή σατιρίστηκε.

Αν δεν υπήρχαν τα κακώς κείμενα, δεν θα υπήρχε ούτε κωμωδία ούτε σάτιρα. Το δράμα δείχνει τι παθαίνει ο άνθρωπος εξαιτίας τους. Η κωμωδία, αντίθετα, σου υπενθυμίζει ότι δεν χρειάζεται να γίνεις σαν αυτούς που τα δημιουργούν.

Αυτό είναι που μας ενδιαφέρει τα τελευταία χρόνια. Να κάνουμε μια κωμωδία που δεν θα δείχνει με το δάχτυλο, αλλά θα ανακουφίζει. Να φύγει ο θεατής από το θέατρο έχοντας γελάσει πραγματικά και, ίσως, έχοντας αναγνωρίσει ένα κομμάτι του εαυτού του.

Αθηνά Μαξίμου: Η κωμωδία δεν υποτιμά τα δύσκολα. Ίσα-ίσα. Τα φωτίζει με έναν διαφορετικό τρόπο. Και καμιά φορά, μέσα από το γέλιο, μπορείς να πεις αλήθειες που δύσκολα θα άκουγε κάποιος αν τις έλεγες σοβαρά.

Η πολιτική, η εξουσία και ο «μικρός άνθρωπος»

Ο Αιμίλιος Χειλάκης αποφεύγει να μιλήσει για την πολιτική με όρους επικαιρότητας. Τον ενδιαφέρει περισσότερο ο άνθρωπος πίσω από την εξουσία και οι μικρές καθημερινές επιλογές που τελικά αποκαλύπτουν τον χαρακτήρα μας.

Πιστεύετε ότι σήμερα η πολιτική έχει γίνει πιο θεατρική από το ίδιο το θέατρο;

Αθηνά Μαξίμου: Νομίζω ότι η πολιτική και οι πολιτικοί μάς δίνουν πάρα πολύ μεγάλη τροφή τα τελευταία χρόνια. Το άσχημο είναι ότι δυστυχώς καθώς τους βλέπεις να μιλάνε να μαλώνουν μεταξύ τους να υπερασπίζονται τις απόψεις τους τις θέσεις τους πολλές φορές βλέπεις ένα λίγο φτηνό θέατρο και αυτό νομίζουν ότι οι απλοί άνθρωποι δεν το καταλαβαίνουν.

Κι όμως, καταλαβαίνει. Όπως συμβαίνει και στο θέατρο. Όταν μια παράσταση δεν λειτουργεί, ο θεατής μπορεί να μην ξέρει να σου εξηγήσει τεχνικά τι φταίει, όμως αισθάνεται ότι κάτι είναι ψεύτικο. Το ίδιο συμβαίνει και με την πολιτική. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται πότε κάποιος τους κοροϊδεύει, πότε αποφεύγει να αναλάβει την ευθύνη του, πότε κρύβεται πίσω από λόγια.

Το θέμα είναι να αισθάνεται ο πολίτης ότι αναλαμβάνει ο άνθρωπος που είναι υπεύθυνος την ευθύνη αυτού του πράγματος ζητά συγνώμη.

Δεν ζητάμε από κανέναν να είναι αλάνθαστος. Τα λάθη είναι ανθρώπινα. Αυτό που ζητάμε είναι να υπάρχει ειλικρίνεια. Να μπορεί ένας άνθρωπος να πει «έκανα λάθος», να ζητήσει συγγνώμη και να προσπαθήσει να το διορθώσει.

Αιμίλιος Χειλάκης: Αυτό που μου αρέσει πολύ στο έργο του Άκη Δήμου είναι ότι δεν καταγγέλλει την πολιτική. Καταγγέλλει τον μικρό άνθρωπο.

Στην περίπτωσή μας, οι ήρωες είναι πολιτικοί. Θα μπορούσαν όμως να είναι άνθρωποι οποιουδήποτε επαγγέλματος. Αυτό που εξετάζει το έργο είναι τι συμβαίνει όταν ο άνθρωπος βάζει το προσωπικό του συμφέρον πάνω από το συλλογικό.

Οι πολιτικοί είναι άνθρωποι. Ερωτεύονται, αγαπούν, φοβούνται, κάνουν λάθη, απατούν και εξαπατώνται. Δεν είναι τέρατα επειδή απέκτησαν εξουσία. Η εξουσία, πολλές φορές, απλώς φανερώνει αυτό που ήδη υπάρχει μέσα τους. Μας θυμίζει την Ελλάδα μας αλλά ακόμα πιο πολύ θα έπρεπε να μας θυμίζει τον εαυτό μας. Σε αυτό το δίπολο, πολιτική και πολιτικοί, θα υπάρχει μια ασυνέχεια, γιατί οι πολιτικοί είναι η υπηρεσία του κράτους προς πολίτη αλλά οι πολιτικοί μας δεν αναλαμβάνουν αυτή την υποχρέωση. Όχι, όλοι, σίγουρα υπάρχουν και κάποιοι ιδεολόγοι.

Αθηνά, η ηρωίδα που υποδύεσαι είναι η Ήρα που μοιάζει να έχει σχεδόν εμμονή με τα τακούνια της. Τι βλέπεις εσύ σε αυτή τη γυναίκα;

Αθηνά Μαξίμου: Βλέπω έναν άνθρωπο που ψάχνει έναν τρόπο να ξεφύγει. Η Ήρα δεν κοιτάζει συνέχεια τα παπούτσια της επειδή είναι ματαιόδοξη. Τα κοιτάζει γιατί δεν αντέχει να κοιτάξει τη ζωή της.

Είναι ένας μηχανισμός άμυνας. Όταν δεν μπορείς να αλλάξεις αυτό που συμβαίνει γύρω σου, μεταφέρεις την προσοχή σου κάπου αλλού. Εκείνη τη μεταφέρει στα παπούτσια της.

Τα τακούνια είναι τελικά σύμβολο δύναμης ή ενός ρόλου που οι γυναίκες εξακολουθούν να καλούνται να υπηρετήσουν;

Αθηνά Μαξίμου: Νομίζω ότι μπορούν να είναι και τα δύο. Όπως όλα τα σύμβολα, έχουν δύο όψεις. Μπορούν να εκφράζουν δύναμη, αυτοπεποίθηση και κύρος. Μπορούν όμως να γίνουν και μια μάσκα, ένας ρόλος που αισθάνεσαι ότι πρέπει να υπηρετήσεις.

Το σημαντικό είναι πως όλα εξαρτώνται από το νόημα που επιλέγουμε να τους δώσουμε.

Αιμίλιος Χειλάκης: Και ας μην ξεχνάμε ότι τα τακούνια είναι και ομορφιά. Δεν χρειάζεται να δαιμονοποιούμε την αισθητική. Στην παράστασή μας δεν μας ενδιαφέρει αν τα τακούνια είναι καλά ή κακά. Μας ενδιαφέρει πώς ένα σύμβολο μπορεί να μιλήσει για τη ματαιοδοξία, την εικόνα, την εξουσία, αλλά και για όλα εκείνα που προσπαθούμε να κρύψουμε.

«Η συγγένεια δεν τελειώνει με τον θάνατο»

Μέχρι εκείνη τη στιγμή η κουβέντα περιστρεφόταν γύρω από το θέατρο, την πολιτική και τους συμβολισμούς της παράστασης. Όμως, υπάρχουν φορές που μια συνέντευξη παίρνει μόνη της τον δρόμο που πρέπει να πάρει.

Πριν προλάβω να κάνω την επόμενη ερώτηση, μοιράστηκα μια προσωπική σκέψη. Τους είπα πως, μετά την απώλεια του δικού μου πατέρα τον περασμένο Δεκέμβριο, η φράση που κράτησα περισσότερο μέσα στη χρονιά ήταν μια ευχή του Αιμίλιου στο ξεκίνημα του 2026: «Να είμαστε καλά».

Όταν η χρονιά ξεκινά αλλιώς απ’ ό,τι φανταζόμασταν: ο Αιμίλιος Χειλάκης & η ευχή «να είμαστε καλά»

Αναρωτήθηκα αν τελικά, μεγαλώνοντας και έχοντας γνωρίσει την απώλεια, αυτή είναι η μόνη ευχή που έχει πραγματικά σημασία. Η Αθηνά Μαξίμου κατάφερε να συγκινήσει κι εμένα και να συγκινηθεί.

Αθηνά Μαξίμου: Οι απώλειες των γονιών μας δεν σταματούν ποτέ να μας συνοδεύουν. Έχασα τον πατέρα μου το 2010 και, παρότι έχουν περάσει τόσα χρόνια, αυτή η σχέση συνεχίζει να υπάρχει μέσα μου.

Γι' αυτό πάντα λέω στους ανθρώπους που χάνουν κάποιον δικό τους να μην πάψουν ποτέ να τον θυμούνται. Είναι το μόνο που μπορούμε να κάνουμε. Αν σταματήσουμε να θυμόμαστε τους ανθρώπους που αγαπήσαμε, είναι σαν να κόβουμε μόνοι μας τον δεσμό μαζί τους. Κανείς όμως δεν θέλει να χάσει αυτόν τον δεσμό.

«Δεν μεγαλώσαμε ο ένας δίπλα στον άλλον. Μεγαλώσαμε μαζί»

Η βαριά ατμόσφαιρα διαλύεται σχεδόν αθόρυβα. Ο Αιμίλιος κάνει ένα μικρό αστείο, η Αθηνά γελάει και η κουβέντα επιστρέφει εκεί όπου ξεκίνησε: στους δυο τους. Όχι ως δύο ηθοποιοί αλλά ως δύο άνθρωποι που γνωρίστηκαν πριν από 22 χρόνια, που ερωτεύτηκαν, που είδαν τη σχέση τους να ανθίζει στο θέατρο Απόλλων της Πάτρας, που παντρεύτηκαν και εξακολουθούν να ανεβαίνουν μαζί στη σκηνή και να απολαμβάνουν καθημερινά ο ένας τον άλλο.

Μετά από 22 χρόνια κοινής ζωής, τι είναι αυτό που σας κράτησε μακριά από τους δικούς σας «βάλτους»;

Αθηνά Μαξίμου: Δεν υπάρχει συνταγή. Υπάρχει όμως διάλογος.

Αιμίλιος Χειλάκης: Να μαλώνετε. Το λέω σοβαρά. Να διαφωνείτε. Να λέτε τη γνώμη σας. Δεν εννοώ να φωνάζετε ή να πληγώνετε ο ένας τον άλλον. Εννοώ να μην καταπίνετε αυτό που πραγματικά είστε. Οι άνθρωποι πολλές φορές φοβούνται τη σύγκρουση. Εγώ φοβάμαι περισσότερο τη σιωπή.

Γιατί κάποια στιγμή θα ξυπνήσεις το πρωί και θα συνεχίσεις να ζεις με αυτόν τον άνθρωπο. Αν δεν έχεις πει ποτέ τη γνώμη σου, τότε με ποιον ακριβώς ζεις;

Υπάρχει τελικά κάποιο μυστικό;

Ο Αιμίλιος κοιτάζει την Αθηνά πριν απαντήσει.

Αιμίλιος Χειλάκης: Πιστεύω ότι σε κάθε σχέση υπάρχει πάντα μια τρίτη γνώμη. Δεν είναι ούτε η δική μου ούτε της Αθηνάς. Είναι αυτή που γεννιέται όταν οι δύο άνθρωποι ακούσουν πραγματικά ο ένας τον άλλον. Νομίζω ότι αυτά τα χρόνια έχουμε δημιουργήσει πολλές τέτοιες τρίτες γνώμες και αυτές μάς βοήθησαν να μεγαλώσουμε. Γιατί στην πραγματικότητα δεν μείναμε ίδιοι. Ενηλικιωθήκαμε μαζί. Ήμασταν δύο παιδιά που ερωτεύτηκαν και σήμερα είμαστε δύο άνθρωποι που εξακολουθούν να επιλέγουν να είναι μαζί και αυτό είναι πολύ διαφορετικό.

Η Αθηνά τον ακούει χαμογελώντας και συμπληρώνει σχεδόν ψιθυριστά:

«Νομίζω πως το πιο σημαντικό είναι να μην προσπαθήσεις ποτέ να αλλάξεις τον άλλον», εξηγεί και ο Αιμίλιος συνεχίζει τη σκέψη της.

«Για μένα μια επιτυχημένη σχέση είναι αυτή στην οποία κανείς δεν χάνει την προσωπικότητά του. Να μπορείς να παραμένεις ο εαυτός σου. Να έχεις το δικό σου βλέμμα στον κόσμο και να επιτρέπεις στον άλλον να κάνει ακριβώς το ίδιο. Δεν χρειάζεται να αφομοιωθείτε. Χρειάζεται να συμπορεύεστε.

Αν γνωριζόσασταν σήμερα, στην εποχή των social media, πιστεύετε ότι θα ερωτευόσασταν ξανά;

Αιμίλιος Χειλάκης: Νομίζω πως ναι. Δεν ερωτευτήκαμε επειδή κυνηγούσαμε μια κορυφή ή μια ιδανική εικόνα. Αυτό που με κέρδισε στην Αθηνά ήταν πάντα η απλότητά της. Πιστεύω πως αυτή η απλότητα θα ξεχώριζε σε οποιαδήποτε εποχή.

Λίγο πριν αποχαιρετιστούμε, σκέφτομαι ότι η συζήτηση ξεκίνησε από έναν βάλτο αλλά τελικά δεν έμεινε εκεί. Μιλήσαμε για το πώς ο άνθρωπος βρίσκει ξανά τον δρόμο του, για την ανάγκη να γελάμε ακόμη και με όσα μας πληγώνουν, για τη μνήμη που κρατά ζωντανούς τους ανθρώπους που αγαπήσαμε και για εκείνη τη σπάνια μορφή συντροφικότητας που δεν βασίζεται στο να γίνει ο ένας ίδιος με τον άλλον, αλλά στο να συνεχίζουν, χρόνο με τον χρόνο, να περπατούν δίπλα - δίπλα, να συνεργάζονται και να επιλέγουν ο ένας τον άλλο ξανά και ξανά κάθε μέρα.

Ημέρες παραστάσεων : Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη & Τετάρτη

Ώρα έναρξης : 21.00

Χώρος : Ταράτσα Θεάτρου Λαμπέτη (Λ. Αλεξάνδρας 106, Αθήνα) https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/summer/takounia-ston-balto