America’s Next Top Model:το ντοκιμαντέρ του Netflix ξεσκεπάζει την αλήθεια πίσω από τη λάμψη των 00s

Αν ήσουν έφηβη στις αρχές των 00s, τότε ξέρεις. Το America’s Next Top Model δεν ήταν απλώς ένα reality. Ήταν εμμονή. Ήταν η Tyra Banks να φωνάζει «We were all rooting for you!», ήταν οι δραματικές μεταμορφώσεις, οι πασαρέλες με τακούνια-εφιάλτες, οι φωτογραφίσεις με φίδια, κατσαρίδες ή… κρέας. Ήταν όλες εκείνες οι φρικαλεότητες στην αρχή των 00s, που μπορεί να φαινόντουσαν εκείνη την εποχή και εντάξει. Όμως πραγματικά, δεν ήταν και παρόλα αυτά ακόμη και σήμερα έχει φανατικό κοινό και αυτό έχει ενδιαφέρον, αλλά ας πάμε στο ντοκιμαντέρ του Netflix.

Το Victoria's Secret Show επιστρέφει και φέρνει πίσω τη Tyra Banks. Το viral βίντεο με τη Gigi Hadid

Με 24 σεζόν από το 2003 έως το 2018, το show έγραψε ιστορία στην παγκόσμια τηλεόραση και αντιγράφηκε σε περισσότερες από 180 χώρες. Υποσχόταν καριέρες στο modeling, εξώφυλλα περιοδικών και μια ζωή που θα άλλαζε μέσα σε λίγες εβδομάδες. Για κάποιες διαγωνιζόμενες αυτό συνέβη. Για πολλές άλλες, όχι.

Στο ντοκιμαντέρ εμφανίζεται η δημιουργός και παρουσιάστρια του show Tyra Banks, ενώ συμμετέχουν και βασικά μέλη της κριτικής επιτροπής που σημάδεψαν το format, όπως ο creative director Jay Manuel, ο φωτογράφος Nigel Barker και J. Alexander. Παράλληλα, τον λόγο παίρνουν πρώην διαγωνιζόμενες, ανάμεσά τους η Danielle Evans και η Adrianne Curry που μιλούν για όσα έζησαν μπροστά και πίσω από τις κάμερες, συμπληρώνοντας την εικόνα του τηλεοπτικού φαινομένου των 00s.

Το μακιγιάζ αλλάζει τον άνθρωπο! H Tyra Banks μας δείχνει το πραγματικό της πρόσωπο (photos)

Σήμερα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την πρεμιέρα του, το Netflix επιστρέφει στο φαινόμενο με το τριμερές ντοκιμαντέρ «Reality Check: Inside America’s Next Top Model», που έκανε πρεμιέρα στις 16 Φεβρουαρίου και εκτοξεύτηκε αμέσως στο Νο.1 του αμερικανικού chart. Και αν νόμιζες ότι πρόκειται απλώς για ένα νοσταλγικό rewind, κάνεις λάθος. Είναι μια επανεξέταση. Και σε κάποια σημεία, μια αποδόμηση.

Από «τηλεοπτικό πείραμα» σε πολιτιστικό φαινόμενο

Το 2003, το δίκτυο UPN χρειαζόταν απεγνωσμένα μια επιτυχία. Η Tyra Banks, ήδη καθιερωμένη supermodel των ’90s, παρουσίασε ένα concept που τότε φαινόταν ριψοκίνδυνο: Ένα reality modeling competition με εβδομαδιαίες δοκιμασίες, φωτογραφίσεις και αποχωρήσεις. Η νικήτρια θα κέρδιζε συμβόλαιο modeling και εξώφυλλο περιοδικού. Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει τι θα ακολουθούσε. Το ANTM όχι μόνο έγινε επιτυχία, αλλά άλλαξε τη στρατηγική του καναλιού, άνοιξε τον δρόμο για το νέο δίκτυο CW και καθόρισε την αισθητική των reality των 00s. Ήταν glossy, δραματικό, σκληρό και απίστευτα binge-able πριν καν εφευρεθεί το binge.

Έξαλλη η παραγωγή του Next Top Model στην Αμερική; Το νέο μήνυμα της Tyra Banks

Η Tyra δεν ήταν απλώς παρουσιάστρια. Ήταν δημιουργός, παραγωγός, κριτής και αφηγήτρια. Ήταν η «μαμά» του project, που δεν έχει κανένα δισταγμό για την επιτυχία του show να παραμερίσει και τους πιο στενούς συνεργάτες της.

Η σκληρή πλευρά που τότε δεν βλέπαμε

Όμως, όταν κατά τη διάρκεια της πανδημίας το show ξαναβγήκε στην επιφάνεια μέσω streaming και TikTok clips, κάτι άλλαξε. Σκηνές που το 2005 φάνταζαν «τηλεοπτικά τολμηρές», το 2024 έμοιαζαν σοκαριστικές.

Φωτογραφίσεις με «ανταλλαγή εθνικότητας», body shaming μπροστά στην κάμερα, πιέσεις για αλλαγές στην εμφάνιση, σχόλια για βάρος και εξαγωγές. Το ντοκιμαντέρ φέρνει ξανά στο προσκήνιο περιπτώσεις όπως της Dani Evans, που πιέστηκε να κλείσει το κενό στα δόντια της, και της Keenyah Hill, που δέχτηκε έντονη κριτική για το σώμα της ενώ είχε καταγγείλει παρενόχληση στα γυρίσματα.

Οι εξομολογήσεις πρώην διαγωνιζόμενων είναι φορτισμένες. Πολλές μιλούν για ψυχολογική πίεση, για εξάντληση, για μοντάζ που κατασκεύαζε «ρόλους» την κακιά, την ανασφαλή, την υπερβολική. Και το πιο ηχηρό; Η πλειοψηφία δεν έκανε ποτέ τη μεγάλη καριέρα που τους είχε υποσχεθεί το show.

Τελικά, η τόση μεγάλη έκθεση τους έκλεισες «πόρτες».

Η Tyra Banks στο μικροσκόπιο

Στο Reality Check, η Tyra Banks υπερασπίζεται το αρχικό της όραμα. Λέει ότι ήθελε να αλλάξει τη βιομηχανία της μόδας, να ανοίξει χώρο για διαφορετικά σώματα και φυλές, να δώσει φωνή σε κορίτσια που δεν ταίριαζαν στο παραδοσιακό καλούπι. Και είναι αλήθεια ότι το ANTM υπήρξε πιο συμπεριληπτικό από πολλές πασαρέλες της εποχής.

Ωστόσο, το ντοκιμαντέρ θέτει ένα άβολο ερώτημα: Μπορείς να πολεμήσεις ένα τοξικό σύστημα χρησιμοποιώντας τις ίδιες σκληρές μεθόδους του; Η ίδια η Τyra πολλές φορές έγινε η σκληρότερη κριτής όλων χωρίς να υπάρχει προφανής αιτία.

Σε αρκετές στιγμές, οι ευθύνες διαχέονται. Φταίει η «κουλτούρα της εποχής»; Τα δίκτυα που ζητούσαν δράμα; Οι παραγωγοί; Η ίδια η βιομηχανία της μόδας; Οι θεατές που διψούσαν για ένταση; Η συζήτηση για τη λογοδοσία δεν είναι απλή και δεν καταλήγει σε ξεκάθαρη ετυμηγορία.

Η Tyra Banks αποκαλύπτει πως τόσο καιρό πλένουμε το πρόσωπό μας λάθος!

Reality TV τότε και τώρα

Το ANTM γεννήθηκε σε μια εποχή που το reality TV δεν είχε φίλτρα. Το σοκ πουλούσε. Η ένταση πουλούσε. Τα δάκρυα πουλούσαν. Σήμερα, το κοινό είναι διαφορετικό. Υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση γύρω από την ψυχική υγεία, το body positivity και την εκμετάλλευση των συμμετεχόντων.

Τα social media έχουν δώσει φωνή σε πρώην παίκτες reality που μιλούν ανοιχτά για τις εμπειρίες τους. Πρωτοβουλίες υποστήριξης έχουν δημιουργηθεί για να προστατεύουν όσους βγαίνουν από τέτοιες παραγωγές. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το Reality Check λειτουργεί σαν καθρέφτης. Όχι μόνο για το ANTM, αλλά για ολόκληρη τη βιομηχανία.

Και τώρα, το Netflix μας καλεί να το ξαναδούμε με άλλα μάτια. Όχι για να το ακυρώσουμε. Αλλά για να το κατανοήσουμε μέσα στο πλαίσιο της εποχής του και να αναρωτηθούμε τι μάθαμε από αυτό.

Το America’s Next Top Model ήταν ένα πολιτιστικό φαινόμενο. Ήταν και ένα σκληρό τηλεοπτικό εργαστήριο. Ήταν μια πλατφόρμα ονείρων και, ταυτόχρονα, ένας μηχανισμός πίεσης.

Το σίγουρο είναι ότι δεν ήταν ποτέ απλώς ένα show για μοντέλα. Ήταν μια αντανάκλαση της εποχής των 00s με όλα τα φώτα και όλες τις σκιές της. Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που, 20 χρόνια μετά, εξακολουθούμε να μιλάμε γι’ αυτό.