«Βάλε Disney να σωθείς»: Το παράλογο «hack» απέναντι στην κρυφή βιντεοσκόπηση των γυαλιών της Meta
Πώς το λεγόμενο «copyright hacking» αποκάλυψε την πικρή πραγματικότητα μιας εποχής όπου τα δικαιώματα ενός κολοσσού αξίζουν περισσότερο από τη γυναικεία ιδιωτικότητα.
Η κυκλοφορία των έξυπνων γυαλιών της Meta, τα οποία επιτρέπουν την διακριτική ή ακόμα και κρυφή βιντεοσκόπηση, έχει πυροδοτήσει τις τελευταίες μέρες μια έντονη συζήτηση στα social media γύρω από την ιδιωτικότητα, τα προσωπικά δεδομένα και τη συναινετική παρουσία στον δημόσιο χώρο. Στο επίκεντρο αυτής της αμφισβήτησης βρίσκεται μια παραλογικά εύστοχη «συμβουλή» που έχει γίνει ήδη viral: αν είσαι γυναίκα και υποψιάζεσαι ότι σε καταγράφουν με smart glasses, άρχισε να παίζεις δυνατά ένα τραγούδι της Disney.
Τι γίνεται τελικά αν πατήσεις like στο Instagram κι αμέσως το πάρεις πίσω; Αυτό δεν το περιμέναμε!
Προστατεύονται τα τραγούδια της Disney περισσότερο από τις γυναίκες;
Από νομικής απόψεως, η κρυφή βιντεοσκόπηση ατόμων σε δημόσιους χώρους και η εν συνεχεία ανάρτηση του υλικού στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης κινείται στα όρια της παρανομίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το πλαίσιο του GDPR είναι ξεκάθαρο: η καταγραφή της εικόνας ενός προσώπου αποτελεί επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και απαιτεί ρητή συγκατάθεση.
Παράλληλα, σε πολλές δικαιοδοσίες η προσβολή της προσωπικότητας και η παραβίαση της ιδιωτικής ζωής συνιστούν ποινικά αδικήματα.
Η Meta προσπάθησε να μετριάσει το πρόβλημα τοποθετώντας ένα μικρό ενδεικτικό φως LED που αναβλύζει κατά την εγγραφή, όμως η λύση αποδεικνύεται ανεπαρκής. Το φως αυτό καλύπτεται εύκολα με αυτοκόλλητα ή παρακάμπτεται τεχνικά, αφήνοντας τους ανυποψίαστους πολίτες εντελώς εκτεθειμένους.
Το hack της Disney ή αλλιώς το «copyright hacking»
Μέσα σε αυτό το κενό προστασίας γεννήθηκε το λεγόμενο «copyright hacking». Η τακτική αυτή βασίζεται στο γεγονός ότι οι πλατφόρμες όπως το YouTube και το TikTok διαθέτουν εξαιρετικά αυστηρούς αλγόριθμους αναγνώρισης πνευματικών δικαιωμάτων.
Viral στο ελληνικό TikTok τραγούδι με AI φωνή και τελικά μήπως όντως θα χάσουμε τις δουλειές μας;
Αν στο υπόβαθρο ενός βίντεο ακούγεται ένα προστατευμένο τραγούδι της Disney, το σύστημα εντοπίζει τον ήχο και είτε αφαιρεί το βίντεο, είτε του αφαιρεί τη δυνατότητα να βγάλει κάποιος μέσα από αυτό χρήματα. Αν και στην πράξη η τακτική αυτή δεν είναι αλάνθαστη - καθώς ο δημιουργός μπορεί να αφαιρέσει τον ήχο με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης - η ιδέα και μόνο ότι πρέπει να κάνεις κάτι τέτοιο αποκαλύπτει μια βαθιά, πικρή ειρωνεία: τα εταιρικά συμφέροντα μιας πολυεθνικής προστατεύονται πολύ πιο αποτελεσματικά από ό,τι η ίδια η ιδιωτικότητα ενός ανθρώπου και πόσο μάλλον μιας γυναίκας.
Για τις γυναίκες λοιπόν, αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί μια νέα μορφή ψηφιακού καταναγκασμού. Για ακόμη μία φορά, η ευθύνη προστασίας μετατοπίζεται στο θύμα. Όπως διδάσκονται από μικρή ηλικία τα κορίτσια να προσέχουν πού βαδίζουν το βράδυ ή να καλύπτουν το ποτό τους, έτσι τώρα καλούνται να γίνουν ντετέκτιβ, να εντοπίζουν μικροσκοπικούς φακούς σε σκελετούς γυαλιών και να επιστρατεύουν εφαρμογές μουσικής για να γλιτώσουν την ανεπιθύμητη έκθεση.
Μια αυθόρμητη, καθημερινή αλληλεπίδραση στον δρόμο ή σε ένα κατάστημα θα μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε «περιεχόμενο» που θα καταναλωθεί και θα σχολιαστεί από εκατομμύρια αγνώστους, χωρίς καν να έχεις συμφωνήσει σε κάτι τέτοιο.
Tι σημαίνουν όλα αυτά;
Η ανάγκη να χρησιμοποιούμε τη μουσική της Disney ως ασπίδα απέναντι στην τεχνολογία δεν είναι απλώς ένα έξυπνο διαδικτυακό «κολπάκι», αλλά μια «κραυγή αγωνίας», αφού αποδεικνύει ότι η τεχνολογική εξέλιξη τρέχει πολύ πιο γρήγορα από τη νομοθεσία και την εταιρική ηθική.
Όσο οι πλατφόρμες και οι κατασκευαστές δεν θέτουν ουσιαστικά φίλτρα προστασίας της ιδιωτικότητας, οι πολίτες - και ιδιαίτερα οι γυναίκες - θα καλούνται να επιστρατεύουν αλγόριθμους και κινούμενα σχέδια για να διεκδικήσουν το αυτονόητο: το δικαίωμα στην ίδια τους την εικόνα.
