Τα 5+2 λάθη που κάνεις το καλοκαίρι και αυξάνουν τον κίνδυνο γυναικολογικών λοιμώξεων

Θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τα «γυναικολογικά προβλήματα του καλοκαιριού» σχηματικά σε δύο κατηγορίες:

• στις κολπίτιδες,

• στις ουρολοιμώξεις.

Κολπίτιδα και γονιμότητα: Όσα πρέπει να γνωρίζεις

Τι είναι οι κολπίτιδες και πού οφείλονται;

Με τον όρο κολπίτιδα αναφερόμαστε σε φλεγμονές (δηλαδή ερεθισμούς) του κόλπου. Μέσα στον κόλπο εντοπίζονται υπό κανονικές συνθήκες τα “καλά” μικρόβια του κόλπου, δηλαδή αυτό, που ονομάζουμε, “φυσιολογική κολπική χλωρίδα”. Τα μικρόβια αυτά ανήκουν κατά κύριο λόγο στο γένος Γαλακτοβάκιλλος και με τις ουσίες, που παράγουν (υπεροξείδιο του υδρογόνου και άλλες βακτηριοκτόνες ουσίες) “σκοτώνουν” τους παθογόνους μικροοργανισμούς, ενώ παράγουν και γαλακτικό οξύ, χάρη στο οποίο το περιβάλλον του κόλπου έχει “όξινο pH” και είναι “αφιλόξενο” για τους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Χαρακτηριστικά συμπτώματα κολπίτιδας είναι:

• το αίσθημα καύσου (κάψιμο), κνησμού (φαγούρα) ή τσουξίματος στην περιοχή του κόλπου,
• η εκροή υγρών από τον κόλπο, τα οποία κατά περίπτωση έχουν λευκό, πράσινο ή γκρι χρώμα και ενδεχομένως να είναι και δύσοσμα (μυρίζουν άσχημα δηλαδή),
• πόνος στη σεξουαλική επαφή.

Τι είναι οι ουρολοιμώξεις και πού οφείλονται;

Με τον όρο ουρολοίμωξη αναφερόμαστε σε ερεθισμούς στο σύστημα, που παράγει τα ούρα (ονομάζεται “ουροποιητικό σύστημα”) και αποτελείται από τους νεφρούς, όπου και παράγονται τα ούρα, τους ουρητήρες, που “οδηγούν” τα ούρα στην ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Όταν η ουροδόχος κύστη “γεμίσει”, τότε θα νιώσεις, πως “θες να ουρήσεις” και τα ούρα, όταν θα πας στην τουαλέτα θα βγουν από την ουρήθρα.

Αν και παλαιότερα θεωρούσαμε, πως τα ούρα δεν περιείχαν μικρόβια (ήταν δηλαδή “στείρα”), νεώτερα στοιχεία έχουν δείξει, πως και στην ουροδόχο κύστη υπάρχουν και υπό φυσιολογικές συνθήκες μικρόβια, που αποτελούν το “μικροβίωμα” της ουροδόχου κύστεως, αλλά δεν γνωρίζουμε για την ώρα την ακριβή του σύνθεση και λειτουργία. Σε κάθε όμως περίπτωση, αν στην ουροδόχο κύστη αναπτυχθούν “παθογόνα” μικρόβια, τότε έχουμε την εκδήλωση κυστίτιδας (φλεγμονής στην κύστη) ή, αν τα μικρόβια “ανέβουν” μέχρι τους νεφρούς, έχουμε νεφρίτιδα (φλεγμονή στους νεφρούς). Οι λοιμώξεις αυτές ονομάζονται συνολικά “ουρολοιμώξεις” και θεωρούμε, πως η συνηθέστερη “είσοδος” των μικροβίων πραγματοποιείται από την ουρήθρα της γυναίκας.

Συμπτώματα χαρακτηριστικά ουρολοίμωξης είναι:

• η έπειξη (δηλαδή η έντονη επιθυμία) για ούρηση, ακόμα και όταν δεν υπάρχει μεγάλη ποσότητα ούρων στην ουροδόχο κύστη (τότε πας να ουρήσεις και δεν βγάζεις πολλά ούρα, αλλά η αίσθηση δεν “φεύγει”),
• το τσούξιμο στην ούρηση,
• η συχνουρία,
• ο πόνος ή το αίσθημα βάρους χαμηλά στην κοιλιά (αν τα μικρόβια έχουν “φθάσει” στην ουροδόχο κύστη),
• ο πόνος στη μέση (αν τα μικρόβια έχουν “φθάσει” και στους νεφρούς),
• πυρετός (αυτός ανεβαίνει συνήθως, όταν τα μικρόβια έχουν επηρεάσει τους νεφρούς).

Παρατηρείς αλλαγές στην περίοδό σου το καλοκαίρι; Αυτοί είναι 4+1 πιθανοί λόγοι

Γιατί συνδέονται οι κολπίτιδες με τις ουρολοιμώξεις;

Για να το καταλάβεις αυτό, παρατήρησε στην παρακάτω εικόνα τη θέση της ουρήθρας.

Βλέπεις πόσο κοντά βρίσκεται η ουρήθρα στην είσοδο του κόλπου; Έτσι, αν μαζευτούν μικρόβια στον κόλπο, δεν αποκλείεται αυτά να “βρουν την ευκαιρία” να μπουν στην ουρήθρα και να “προχωρήσουν” προς την κύστη.

Θα μου επιτρέψεις εδώ να σημειώσω και την “κοντινή” απόσταση μεταξύ κόλπου και ουρήθρας με τον πρωκτό, αυτός είναι και ο λόγος, που ακούς συχνά τη συμβουλή να σκουπίζεσαι από μπροστά προς τα πίσω.

Και ποια είναι τα 5 λάθη, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κολπίτιδες και ουρολοιμώξεις, δηλαδή σε γυναικολογικές λοιμώξεις;

• Δεν αλλάζεις αμέσως το μαγιό μόλις βγεις από τη θάλασσα. Η πρακτική αυτή “μειώνει” την άμυνα της ευαίσθητης περιοχής σου με δύο τρόπους. Πρώτον, το ευαίσθητο δέρμα των μεγάλων χειλέων του αιδοίου σου έχει την τάση να “ξηραίνεται”, όταν παραμένει για πολύ ώρα σε επαφή με το νερό, ενώ παράλληλα υπό τις συνθήκες αυτές διαταράσσεται και ο πληθυσμός των “καλών” μικροβίων, που φυσιολογικά ζουν εκεί. Έτσι μειώνεται η “προστασία”, που τα μεγάλα χείλη παρέχουν προς τον κόλπο σου, αφού λειτουργούν σαν “κουρτίνες”, που προστατεύουν την είσοδό του. Δεύτερον, “δημιουργούνται” στην ευαίσθητη περιοχή σου οι “ιδανικές συνθήκες”, για την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών και κυρίως μυκήτων, οι οποίοι “αγαπούν” τη ζέστη και την υγρασία.
• Φοράς στενά ρούχα.
• Φοράς συνθετικά εσώρουχα. Τα δύο αυτά “λάθη” τα αντιμετωπίζουμε σαν ένα, αφού ο μηχανισμός, μέσω του οποίου σου δημιουργούν προβλήματα είναι ο ίδιος. Συγκεκριμένα τόσο τα στενά ρούχα, όσο και τα συνθετικά εσώρουχα “εγκλωβίζουν” τη ζέστη και την υγρασία (δηλαδή τον ιδρώτα) στην ευαίσθητη περιοχή και έτσι δημιουργούνται οι “ιδανικές” συνθήκες για την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών.
• Κάθεσαι κατευθείαν πάνω στην άμμο. Στην άμμο όμως, όπως πληροφορούμαστε από μεγάλο αριθμό σχετικών μελετών κατοικεί πλήθος μικροβίων, αλλά και μυκήτων. Έχει εξάλλου παρατηρηθεί, πως στην άμμο της παραλίας “καταλήγουν” μικροπλαστικά (δηλαδή μικρά κομμάτια πλαστικού με διάμετρο μικρότερη των 5 χιλιοστών), που “κολυμπούσαν” μέσα στα ποτάμια, αλλά και στην ίδια τη θάλασσα. Πάνω στα μικρά αυτά σωματίδια πλαστικού εντοπίζονται παθογόνα μικρόβια, τα οποία μάλιστα παρουσιάζονται και ιδιαίτερα ανθεκτικά απέναντι στα αντιβιοτικά. Αν λοιπόν εσύ κάθεσαι πάνω στην άμμο φορώντας μόνον το μαγιό σου (δεν το συζητάω να κάθεσαι χωρίς ΟΥΤΕ το μαγιό), όλα αυτά τα “πονηρά” μικρόβια εύκολα μπορούν να φθάσουν στον κόλπο και στην ουρήθρα σου και να σου χαλάσουν την ημέρα… και τη νύχτα…
• Κάθεσαι σε μία πετσέτα πάνω στην άμμο και την ίδια πετσέτα χρησιμοποιείς, για να σκουπιστείς. Δεν θα λέμε τα ίδια… Αν το κάνεις αυτό τα μικρόβια της άμμου βρίσκουν ευκαιρία να φθάσουν στον κόλπο και στην ουρήθρα σου.

Δες και το σχετικό video, που φτιάξαμε για εσένα.

Μου μίλησες για + 2 λάθη… Ποια είναι αυτά;

Τα +2 λάθη τα ξεχώρισα, διότι αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τις ουρολοιμώξεις:

Δεν πίνεις αρκετό νερό. Είναι “πάγια” σύσταση των ιατρών η επαρκής κατανάλωση υγρών και κυρίως νερού, προκειμένου να προστατευτείς από τις ουρολοιμώξεις. Έχει μάλιστα διατυπωθεί η άποψη, πως η αύξηση της πρόσληψης νερού μόλις κατά 1,5 λίτρα την ημέρα, είναι αρκετή, για να μειώσει την πιθανότητα εκδήλωσης κυστίτιδας κατά 48% σε γυναίκες, που δεν πίνουν πολύ νερό και παραπονιούνται για υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις (δηλαδή ουρολοιμώξεις, που έρχονται ξανά και ξανά).

Κρατιέσαι και δεν πας συχνά στην τουαλέτα, για να ουρήσεις. Το καλοκαίρι, δεν είναι σπάνιο να ξεχνιέσαι και να μην πηγαίνεις συχνά στην τουαλέτα. Φαίνεται, πως η “κακή” αυτή συνήθεια ενδεχομένως να αυξάνει την πιθανότητα να αντιμετωπίσεις το δυσάρεστο ενδεχόμενο μίας ουρολοίμωξης. Καλύτερα, ιδιαίτερα αν μόλις είχες κάποια ουρολοίμωξη, να πηγαίνεις στην τουαλέτα πιο συχνά, ακόμα και αν δεν “θέλεις” και πάρα πολύ και σε κάθε περίπτωση μετά από τη σεξουαλική επαφή.

Δρ Μενέλαος ΚΩΝ.Λυγνός, MSc, PhD
Μαιευτήρας Χειρούργος Γυναικολόγος
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας
www.eleftheia.gr
IG: @dr.menelaos_lygnos
You Tube

^{Ενδεικτική βιβλιογραφία}

^{Bohbot JM, Rebelo C, Nappi RE. Vulvar Care: Reviewing Concepts in Daily Hygiene. Healthcare (Basel). 2025 Jun 26;13(13):1523. doi: 10.3390/healthcare13131523. PMID: 40648548; PMCID: PMC12248671.}

^{Emily Amorim Magalhães, Hugo Emiliano de Jesus, Pedro Henrique Freitas Pereira, Abílio Soares Gomes, Henrique Fragoso dos Santos, Beach sand plastispheres are hotspots for antibiotic resistance genes and potentially pathogenic bacteria even in beaches with good water quality, Environmental Pollution, Volume 344, 2024, 123237, ISSN 0269-7491, https://doi.org/10.1016/j.envpol.2023.123237. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S026974912302239X)}

^{Flores-Mireles AL, Walker JN, Caparon M, Hultgren SJ. Urinary tract infections: epidemiology, mechanisms of infection and treatment options. Nat Rev Microbiol. 2015 May;13(5):269-84. doi: 10.1038/nrmicro3432. Epub 2015 Apr 8. PMID: 25853778; PMCID: PMC4457377.}

^{Gangneux Jean-Pierre , Joao Brandao, Ester Segal, the ECMM/ISHAM MYCOSANDS study group , Knowledge and regulation on fungal contamination of sand and water: Progress report and perspectives, Medical Mycology, Volume 62, Issue 2, February 2024, myad137, https://doi.org/10.1093/mmy/myad137}

^{Holdcroft AM, Ireland DJ, Payne MS. The Vaginal Microbiome in Health and Disease-What Role Do Common Intimate Hygiene Practices Play? Microorganisms. 2023 Jan 23;11(2):298. doi: 10.3390/microorganisms11020298. PMID: 36838262; PMCID: PMC9959050.}

^{King N, Leonard M. A Review of the Human Health Risks from Microbial Hazards in Recreational Beach Sand. Int J Environ Res Public Health. 2025 Oct 8;22(10):1537. doi: 10.3390/ijerph22101537. PMID: 41154941; PMCID: PMC12564084.}

^{Rautemaa-Richardson Riina , Jack D Sobel, Neil Stone, Francesco De Seta, Antonio Cassone, Pedro Vieira-Baptista, Manola Comar, Adilia Warris, Elena Roselletti, State-of-the-Art Review: Managing Vulvovaginal Candidiasis, Clinical Infectious Diseases, Volume 82, Issue 3, 15 March 2026, Pages 371–382, https://doi.org/10.1093/cid/ciaf673}

^{Sabino R., R. Rodrigues, I. Costa, C. Carneiro, M. Cunha, A. Duarte, N. Faria, F.C. Ferreira, M.J. Gargaté, C. Júlio, M.L. Martins, M.B. Nevers, M. Oleastro, H. Solo-Gabriele, C. Veríssimo, C. Viegas, R.L. Whitman, J. Brandão, Routine screening of harmful microorganisms in beach sands: Implications to public health, Science of The Total Environment, Volume 472, 2014, Pages 1062-1069, ISSN 0048-9697, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2013.11.091. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969713013740)}

^{Solo-Gabriele HM, Harwood VJ, Kay D, et al. Beach sand and the potential for infectious disease transmission: observations and recommendations. Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 2016;96(1):101-120. doi:10.1017/S0025315415000843}

^{Sustr V, Foessleitner P, Kiss H, Farr A. Vulvovaginal Candidosis: Current Concepts, Challenges and Perspectives. Journal of Fungi. 2020; 6(4):267. https://doi.org/10.3390/jof6040267}

^{Zemdegs, J., Iroz, A., Vecchio, M. et al. Water intake and recurrent urinary tract infections prevention: economic impact analysis in seven countries. BMC Health Serv Res 23, 1197 (2023). https://doi.org/10.1186/s12913-023-10234-y}

^{Zhang J, Lei Y, Du H, Li Z, Wang X, Yang D, Gao F, Li J. Exploring urinary microbiome: insights into neurogenic bladder and improving management of urinary tract infections. Front Cell Infect Microbiol. 2025 Apr 1;15:1512891. doi: 10.3389/fcimb.2025.1512891. PMID: 40235931; PMCID: PMC11996777.}