Στις ίδιες ράγες της αμέλειας: Η Ισπανία θρηνεί, η Ελλάδα θυμάται τα Τέμπη
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία δεν είναι απλώς μια τραγωδία σε μια άλλη χώρα, είναι μια είδηση που μας επιστρέφει βίαια σε όσα πιστέψαμε ότι είχαμε αφήσει πίσω. Καθώς η Ευρώπη μετρά νεκρούς και αναζητά απαντήσεις, η μνήμη των Τεμπών υπενθυμίζει πως όταν η ασφάλεια γίνεται υπόσχεση χωρίς αντίκρισμα, οι ράγες οδηγούν πάντα στο ίδιο σημείο: στον θάνατο.
Η είδηση έφτασε από την Ισπανία νωρίς, σχεδόν αθόρυβα, όπως φτάνουν όλες οι μεγάλες τραγωδίες στo ξεκίνημά τους. Ένα τρένο υψηλής ταχύτητας εκτροχιάστηκε στη νότια χώρα - εκτελούσε το δρομολόγιο Μάλαγα-Μαδρίτη και συγκρούστηκε με άλλο τρένο που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση και εκτελούσε το δρομολόγιο Μαδρίτη-Ουέλβα, κοντά στην Adamuz της Κόρδοβα.
Το νομοσχέδιο για τα τρένα υπόσχεται να μη θρηνήσουμε ποτέ ξανά θύματα -Τι περιμέναμε μέχρι τώρα;
Το δυστύχημα σημειώθηκε την Κυριακή και ακόμα καταβάλλονται προσπάθειες να απεγκλωβιστούν τυχόν επιζώντες από το ένα τρένο. Μετά τη σύγκρουση, δύο βαγόνια του ενός τρένου έπεσαν από ένα τεχνητό ανάχωμα ύψους 4 μέτρων. Σε αυτά τα δύο βαγόνια υπάρχουν οι περισσότεροι νεκροί και τραυματίες. Τα ακριβή αίτια παραμένουν άγνωστα και, σύμφωνα με τις αρχές, η έρευνα δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν περάσει τουλάχιστον ένας μήνας. Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Óscar Puente, χαρακτήρισε το περιστατικό «εξαιρετικά παράξενο», επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής είχε ανακαινιστεί μόλις τον Μάιο του 2025.
Αυτό που ακολούθησε την αρχική είδηση του δυστυχήματος, ήταν η νηνεμία πριν την καταιγίδα. Στις πρώτες ανακοινώσεις, οι αριθμοί ήταν «προσωρινοί», λίγοι νεκροί, αρκετοί τραυματίες αναφέρονταν. Ώρες αργότερα, οι αριθμοί μεγάλωσαν, όπως πάντα συμβαίνει. Τριάντα εννέα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, δεκάδες τραυματίστηκαν, ανάμεσά τους παιδιά. Βαγόνια έπεσαν από ανάχωμα, επιβάτες εγκλωβίστηκαν, διασώστες πάλευαν με τον χρόνο και κάπου εκεί, ανάμεσα στις επίσημες δηλώσεις και στις εικόνες από τα συντρίμμια, η είδηση σταμάτησε να αφορά μόνο την Ισπανία.
Γιατί για εμάς, αυτή η ιστορία δεν είναι καινούργια, είναι γνώριμη και πληγωτική, θυμίζει τα δικά μας Τέμπη, είναι ένα βίαιο ντεζαβού.
Κι όμως, αυτό το εξαιρετικά σπάνιο όπως το ανέφεραν οι αρχές της Ισπανίας, είναι για εμάς αφόρητα γνώριμο γιατί κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα και στα Τέμπη, εκείνο το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου του 2023, όταν μια επιβατική αμαξοστοιχία γεμάτη νέους ανθρώπους, φοιτητές, εργαζόμενους, παιδιά που γύριζαν σπίτι τους, συγκρούστηκε μετωπικά με εμπορικό τρένο. Πενήντα επτά ζωές που έφυγαν ξαφνικά, οικογένειες που πενθούν και ζητούν δικαίωση ακόμα και σήμερα για την εθνική τραγωδία.
Από εκείνο το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας, μάθαμε λέξεις και φράσεις που μέχρι τότε δεν γνωρίχαμε: μη λειτουργικά συστήματα ασφαλείας, συμβάσεις που δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, ευρωπαϊκά κονδύλια που δαπανήθηκαν χωρίς αντίκρισμα, ευθύνες που διαχέονται μέχρι να μην ανήκουν τελικά σε κανέναν. Μάθαμε επίσης πόσο εύθραυστη είναι η έννοια της ασφάλειας, ακόμη και στην Ευρώπη και το ξαναμάθαμε την Κυριακή της 18ης Ιανουαρίου.
Το ισπανικό δυστύχημα έρχεται να γκρεμίσει ξανά αυτή την ψευδαίσθηση της ασφάλειας
Γιατί δεν μιλάμε για μια παλιά γραμμή, ξεχασμένη από τον χρόνο. Μιλάμε για ένα τμήμα που, σύμφωνα με τον ίδιο τον υπουργό Μεταφορών της Ισπανίας, είχε ανακαινιστεί μόλις λίγους μήνες πριν. Και όμως, κάτι δεν λειτούργησε, κάποιος κρίκος έσπασε και όταν αυτό συμβαίνει στον σιδηρόδρομο, το τίμημα αφορά πάντα σε ανθρώπινες ζωές.
Μετά τα Τέμπη, η λέξη «ευθύνη» ακούστηκε πολύ, φανερώθηκαν διαχρονικά λάθη, παθογένειες του συστήματος. και κάπου εκεί, ανάμεσα στις εξελίξεις και στην καθημερινότητα που έπρεπε να συνεχιστεί, έμειναν οι άνθρωποι που δεν μπορούσαν να προχωρήσουν παρακάτω: οι οικογένειες των θυμάτων, οι φίλοι, οι επιζώντες.
Τα Τέμπη για εμάς δεν είναι απλώς ένα δυστύχημα είναι ένα ανοιχτό τραύμα και γι’ αυτό το δυστύχημα στην Ισπανία δεν μπορεί να μας αφήσει αδιάφορους, γιατί δεν συνέβη μόνο «εκεί», το νιώθουμε κι εδώ κάθε φορά που επιβιβαζόμαστε σε ένα τρένο με την αφελή βεβαιότητα ότι κάποιος έχει φροντίσει για εμάς.
Σε έναν κόσμο που κινείται όλο και πιο γρήγορα, ίσως το πιο επικίνδυνο πράγμα να μην είναι η ταχύτητα των τρένων αλλά η ταχύτητα με την οποία συνηθίζουμε την απώλεια.
Κι ίσως γιαυτό το να θυμόμαστε, να μην ξεχνάμε είναι γ μγαλύτερη πράξη αντίστασης και η φροντίδα για να μη συμβεί «ξανά» ένα τέτοιο σπάνιο δυστύχημα, να είναι τελικά η πιο ουσιαστική πολιτική στάση που μπορούμε να πάρουμε στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Ευρώπη και στον κόσμο ολάκερο.
Η Ευρώπη που εκτροχιάζεται: Από τα Τέμπη στη Λισαβόνα και πίσω στη σιωπή μας και στο εθνικό πένθος
