Βασίλισσα Ελισάβετ: 4 χρόνια μετά τον θάνατό της, τα λόγια της για την αγάπη και το πένθος συγκινούν
H Βασίλισσα Ελισάβετ έφυγε από τη ζωή πριν τέσσερα χρόνια αυτή την ημέρα και στις δεκαετίες της βασιλείας της, υπάρξαν συγκεκριμένα λόγια της που έμειναν αξέχαστα.
Στις 8 Σεπτεμβρίου 2022, η βασίλισσα Ελισάβετ έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών, κλείνοντας ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια της σύγχρονης βρετανικής ιστορίας. Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατό της, η παρακαταθήκη της δεν βρίσκεται μόνο στα 70 χρόνια που πέρασε στον θρόνο αλλά και στα λόγια που άφησε πίσω της.
Στη διάρκεια της βασιλείας της, η Ελισάβετ πραγματοποίησε περισσότερες από 21.000 επίσημες υποχρεώσεις, επισκέφθηκε πάνω από 100 χώρες, υποδέχθηκε 112 κρατικές επισκέψεις και συνεργάστηκε με 14 πρωθυπουργούς. Παράλληλα, μέσα από τις ομιλίες της μίλησε για το καθήκον, την ενότητα, την αγάπη, την απώλεια, τη δύναμη των γυναικών και το πέρασμα του χρόνου.
Και ίσως γι' αυτό, τέσσερα χρόνια μετά, ορισμένες από τις φράσεις της θρυλικής Lilibet ακούγονται πιο επίκαιρες από ποτέ.
Για το καθήκον
Η αίσθηση του καθήκοντος χαρακτήρισε ολόκληρη τη ζωή της βασίλισσας Ελισάβετ, πολύ πριν ακόμη ανέβει στον θρόνο.
Το 1947, στα 21α γενέθλιά της, βρισκόταν με τους γονείς της και τη μικρότερη αδελφή της, Μαργαρίτα, σε περιοδεία στη Νότια Αφρική. Από το Cape Town έδωσε μέσω ραδιοφώνου μια υπόσχεση που έμελλε να καθορίσει ολόκληρη τη ζωή της:
«Δηλώνω ενώπιόν σας ότι ολόκληρη η ζωή μου, είτε είναι μεγάλη είτε σύντομη, θα είναι αφιερωμένη στην υπηρεσία σας».
Δέκα χρόνια αργότερα, στην πρώτη τηλεοπτική χριστουγεννιάτικη ομιλία της, επανήλθε στην ίδια ιδέα:
«Δεν μπορώ να σας οδηγήσω στη μάχη. Δεν σας δίνω νόμους ούτε απονέμω δικαιοσύνη. Μπορώ όμως να κάνω κάτι άλλο. Μπορώ να σας δώσω την καρδιά μου και την αφοσίωσή μου».
Για την αγάπη και το πένθος
Μία από τις πιο γνωστές φράσεις της βασίλισσας Ελισάβετ ειπώθηκε μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, απευθυνόμενη στις οικογένειες που θρηνούσαν τους ανθρώπους τους:
«Το πένθος είναι το τίμημα που πληρώνουμε για την αγάπη».
Χρόνια αργότερα, η ίδια θα βίωνε αυτή τη φράση με τον πιο προσωπικό τρόπο.
Τα Χριστούγεννα του 2021 πραγματοποίησε την τελευταία χριστουγεννιάτικη ομιλία της και την πρώτη χωρίς τον επί 73 χρόνια σύζυγό της, Prince Philip, ο οποίος είχε πεθάνει τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς.
«Παρόλο που για πολλούς είναι μια περίοδος μεγάλης χαράς και ευθυμίας, τα Χριστούγεννα μπορεί να είναι δύσκολα για όσους έχουν χάσει αγαπημένα τους πρόσωπα. Φέτος, ιδιαίτερα, καταλαβαίνω το γιατί», είπε.
Και αναφερόμενη στον Φίλιππο πρόσθεσε ότι τους μήνες μετά τον θάνατό του είχε αντλήσει μεγάλη παρηγοριά από «τη ζεστασιά και την αγάπη» με την οποία ο κόσμος τίμησε τη ζωή και το έργο του.
Το χιούμορ που δεν περίμενες από μια βασίλισσα
Πίσω από την αυστηρή δημόσια εικόνα της υπήρχε και μια γυναίκα με ιδιαίτερα βρετανικό χιούμορ.
Η βασίλισσα Ελισάβετ ήταν γνωστή για τα έντονα χρώματα που επέλεγε στις δημόσιες εμφανίσεις της. Υπήρχε και πρακτικός λόγος: με ύψος περίπου 1,60 μ., ήθελε να μπορεί να διακρίνεται εύκολα μέσα στο πλήθος. Όπως φέρεται να είχε αστειευτεί κάποτε:
«Αν φορούσα μπεζ, κανείς δεν θα ήξερε ποια είμαι».
Μία ακόμη χαρακτηριστική στιγμή ήρθε στη Σύνοδο Κορυφής της G7 το 2021. Ενώ πόζαρε μαζί με τους παγκόσμιους ηγέτες για την καθιερωμένη φωτογραφία, γύρισε προς τον τότε πρωθυπουργό Boris Johnson και ρώτησε:
«Πρέπει να φαινόμαστε σαν να περνάμε καλά»;
Η ατάκα προκάλεσε αμέσως γέλια.
Το ίδιο είχε συμβεί και το 2013, όταν ολόκληρη η Βρετανία περίμενε τη γέννηση του πρίγκιπα George. Όταν ένα μικρό κορίτσι τη ρώτησε αν ήθελε το μωρό να είναι αγόρι ή κορίτσι, εκείνη απάντησε ότι δεν την ενδιέφερε ιδιαίτερα το φύλο του, είχε όμως μία απαίτηση:
«Ελπίζω να έρθει σύντομα, γιατί πρόκειται να πάω διακοπές».
Για το τι σημαίνει πραγματικά να είσαι ευτυχισμένος
Το 2008, μέσα στην παγκόσμια οικονομική κρίση, η βασίλισσα Ελισάβετ χρησιμοποίησε τη χριστουγεννιάτικη ομιλία της για να μιλήσει για την ανασφάλεια και για όλα όσα θεωρούμε δεδομένα μέχρι να πάψουν να είναι.
«Με τα χρόνια, οι άνθρωποι που μου φάνηκαν πιο ευτυχισμένοι, ικανοποιημένοι και ολοκληρωμένοι ήταν πάντα εκείνοι που έζησαν με μεγαλύτερη εξωστρέφεια και ανιδιοτέλεια».
Για το πέρασμα του χρόνου
Η βασίλισσα Ελισάβετ δεν απέφευγε να μιλά για τα γηρατειά. Στη χριστουγεννιάτικη ομιλία της το 1998 αναφέρθηκε στην εμπειρία που έρχεται μαζί με την ηλικία:
«Με την ηλικία έρχεται η εμπειρία και αυτό μπορεί να είναι αρετή, αν χρησιμοποιηθεί με σύνεση».
Η βασίλισσα τόνισε, ωστόσο, ότι καμία γενιά δεν κατέχει αποκλειστικά τη σοφία.
«Καμία ηλικιακή ομάδα δεν έχει το μονοπώλιο της σοφίας και, πράγματι, πιστεύω ότι οι νέοι μπορούν μερικές φορές να είναι σοφότεροι από εμάς».
Το 2012, με αφορμή το Αδαμάντινο Ιωβηλαίο και τα 60 χρόνια της στον θρόνο, το μήνυμά της ήταν ακόμη πιο αισιόδοξο:
«Πιστεύω ότι, νέοι ή ηλικιωμένοι, έχουμε εξίσου πολλά να περιμένουμε με αυτοπεποίθηση και ελπίδα, όσα έχουμε να κοιτάζουμε πίσω με υπερηφάνεια».
Για τη δύναμη των γυναικών
Ήταν το 1966 όταν η βασίλισσα Ελισάβετ αφιέρωσε ένα κομμάτι της χριστουγεννιάτικης ομιλίας της στον ρόλο των γυναικών και στη δύναμη με την οποία είχαν συμβάλει στην κοινωνική πρόοδο.
«Οι γυναίκες ήταν εκείνες που έφεραν τρυφερότητα και φροντίδα στη σκληρή πορεία της ανθρωπότητας. Οι αγώνες ενάντια στις απάνθρωπες προκαταλήψεις, την εξαθλίωση, την άγνοια και τις ασθένειες οφείλουν πάντα πολλά στην αποφασιστικότητα και την επιμονή των γυναικών».
Για όσα μας ενώνουν
Το 1974, έπειτα από μια χρονιά βίας και εντάσεων στην Ιρλανδία και τη Μέση Ανατολή, η βασίλισσα Ελισάβετ μίλησε για την ανάγκη ενότητας:
«Μπορεί να έχουμε διαφορετικές απόψεις, αλλά στις περιόδους πίεσης και δυσκολίας είναι που πρέπει περισσότερο να θυμόμαστε ότι έχουμε πολύ περισσότερα κοινά από όσα μας χωρίζουν».
Δεκαετίες αργότερα, τον Απρίλιο του 2020, απευθύνθηκε ξανά στους Βρετανούς, αυτή τη φορά εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού.
Ήταν μία από τις σπάνιες έκτακτες ομιλίες της βασίλισσας προς το έθνος, ευχαρίστησε τους εργαζομένους στα νοσοκομεία και ζήτησε από τους πολίτες να παραμείνουν ενωμένοι και αποφασισμένοι ενώ έκλεισε με μια φράση που εκείνη την περίοδο ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο:
«Θα είμαστε ξανά με τους φίλους μας. Θα είμαστε ξανά με τις οικογένειές μας. Θα ξανασυναντηθούμε».
Οι μικρές κινήσεις που αλλάζουν τον κόσμο
Στην ομιλία των Χριστουγέννων του 2019, η βασίλισσα Ελισάβετ υπενθύμισε κάτι που ίσως αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν κοιτάζει κανείς πίσω σε μια ζωή σχεδόν ενός αιώνα:
«Αξίζει να θυμόμαστε ότι συχνά είναι τα μικρά βήματα και όχι τα τεράστια άλματα, εκείνα που φέρνουν την πιο διαρκή αλλαγή».
Η Ελισάβετ ήξερε, βέβαια, ότι η διαδρομή δεν είναι πάντα εύκολη. Στην ομιλία της το 2008 είχε μιλήσει για το κουράγιο που χρειάζεται όταν τα πράγματα δυσκολεύουν:
«Όταν η ζωή μοιάζει δύσκολη, οι θαρραλέοι δεν ξαπλώνουν για να αποδεχθούν την ήττα. Αντίθετα, γίνονται ακόμη πιο αποφασισμένοι να αγωνιστούν για ένα καλύτερο μέλλον».
Ίσως, όμως, μία από τις φράσεις που συνοψίζουν καλύτερα τη φιλοσοφία της να είχε ειπωθεί ήδη από το 1957, όταν η νεαρή τότε βασίλισσα μιλούσε για το είδος θάρρους που χρειάζεται ο κόσμος:
«Ήταν πάντα εύκολο να μισείς και να καταστρέφεις. Το να χτίζεις και να φροντίζεις είναι πολύ πιο δύσκολο».
Bloggers
