Οι φωνές της Κιμώλου γίνονται ζωντανή ιστορία

Ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση του έργου «Η προφορική ιστορία της Κιμώλου μέσα από μαρτυρίες της τρίτης ηλικίας», που υλοποιεί το Διαβάζω για τους Άλλους με τη χρηματοδότηση της πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και σε συνεργασία με το Αφεντάκειο Κληροδότημα Κιμώλου.

Μνήμες, βιώματα και ιστορίες από την Κίμωλο μιας άλλης εποχής καταγράφηκαν μέσα από τις αφηγήσεις των μεγαλύτερων κατοίκων του νησιού, με στόχο τη διάσωση και ανάδειξη ενός πολύτιμου κομματιού της άυλης πολιτιστικής του κληρονομιάς. Τον Αύγουστο του 2026, το Διαβάζω για τους Άλλους βρέθηκε στην Κίμωλο για την πρώτη φάση του έργου «Η προφορική ιστορία της Κιμώλου μέσα από μαρτυρίες της τρίτης ηλικίας». Οι μεγαλύτεροι κάτοικοι του νησιού άνοιξαν τη μνήμη τους και μοιράστηκαν ιστορίες ζωής, καθημερινότητας, εργασίας, εθίμων και ανθρώπινων σχέσεων, ανασυνθέτοντας μέσα από τις προσωπικές τους αφηγήσεις την εικόνα της Κιμώλου του παρελθόντος.

Οι προφορικές αυτές μαρτυρίες καταγράφηκαν με στόχο να διασωθεί ένα κομμάτι της συλλογικής μνήμης του τόπου, πριν χαθεί μαζί με τις γενιές που το έζησαν. Μέσα από τις αφηγήσεις αναδύονται οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι εργάζονταν, μετακινούνταν, γιόρταζαν, δημιουργούσαν σχέσεις και κοινότητες και αντιμετώπιζαν τις δυσκολίες της καθημερινής ζωής στο νησί.Χαρακτηριστική είναι η αφήγηση του Ζ.Γ., ο οποίος θυμάται μια διαφορετική εποχή κοινωνικής ζωής στην Κίμωλο: «Ένα βράδυ του χειμώνα άκουσα φωνές, βιολιά και λαούτα να έρχονται από ένα σπίτι. Μπήκα μέσα και έγινε τρικούβερτο γλέντι μέχρι τις έξι το πρωί. Έτσι γίνονταν τότε τα πράγματα: όλοι μαζί».

Η συγκεκριμένη μαρτυρία είναι μία μόνο από τις ιστορίες που συγκεντρώθηκαν και οι οποίες, όταν τοποθετηθούν η μία δίπλα στην άλλη, συνθέτουν ένα ζωντανό αποτύπωμα της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής της Κιμώλου.

Οι μεγαλύτεροι κάτοικοι ως φορείς μνήμης και πολιτισμού

Για το Διαβάζω για τους Άλλους, το έργο συνδέεται άμεσα με την αποστολή του οργανισμού για ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, τον πολιτισμό και την αφήγηση. Παράλληλα, αναγνωρίζει τους μεγαλύτερους ανθρώπους όχι ως παθητικούς αποδέκτες δράσεων, αλλά ως ενεργούς φορείς μνήμης, γνώσης και πολιτισμού. Η προφορική ιστορία επιτρέπει στις προσωπικές εμπειρίες να γίνουν μέρος μιας ευρύτερης συλλογικής αφήγησης και δίνει χώρο σε ιστορίες που συχνά δεν έχουν καταγραφεί σε επίσημα αρχεία, αλλά παραμένουν ζωντανές στη μνήμη και στον προφορικό λόγο των ανθρώπων.

Από τις μαρτυρίες στα podcasts και το εκπαιδευτικό υλικό

Η ολοκλήρωση της πρώτης καταγραφής αποτελεί μόνο την αρχή. Οι μαρτυρίες που συγκεντρώθηκαν θα αποτελέσουν τη βάση για τη δημιουργία θεματικών podcasts και δίγλωσσου εκπαιδευτικού υλικού, ώστε οι ιστορίες της Κιμώλου να ξεπεράσουν τα γεωγραφικά όρια του νησιού, να γίνουν προσβάσιμες σε ένα ευρύτερο κοινό και να φτάσουν στις επόμενες γενιές. Η πρώτη καταγραφή ολοκληρώθηκε. Οι ιστορίες, όμως, τώρα αρχίζουν να ταξιδεύουν.

Γιατί η ιστορία ενός τόπου δεν βρίσκεται μόνο στα αρχεία. Ζει στις φωνές των ανθρώπων του και συνεχίζει να μεταδίδεται κάθε φορά που κάποιος επιλέγει να τη μοιραστεί.

Σχετικά με το έργο

Το έργο «Η προφορική ιστορία της Κιμώλου μέσα από μαρτυρίες της τρίτης ηλικίας» υλοποιείται από το Διαβάζω για τους Άλλους με τη χρηματοδότηση της πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και σε συνεργασία με το Αφεντάκειο Κληροδότημα Κιμώλου.

Σχετικά με το Διαβάζω για τους Άλλους

Το Διαβάζω για τους Άλλους είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση που εργάζεται για την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, στη λογοτεχνία, στον πολιτισμό και στην κοινωνική συμμετοχή. Δημιουργεί προσβάσιμα ακουστικά βιβλία και υλοποιεί δράσεις ανάγνωσης, εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης για ανθρώπους που δεν μπορούν να διαβάσουν έντυπο κείμενο λόγω αναπηρίας, ασθένειας ή ηλικίας, προωθώντας την προσβασιμότητα, τη συμπερίληψη και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα. Ιστοσελίδα: https://giatousallous.gr/

Σχετικά με το Αφεντάκειο Κληροδότημα Κιμώλου

Το Αφεντάκειο Κληροδότημα Κιμώλου, δημιουργήθηκε με βάση την διαθήκη του Γεώργιου Αφεντάκη, ο οποίος κατά τη διάρκεια της ζωής του άσκησε έντονο φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο τόσο στη γενέτειρα του Κίμωλο, όσο και στην Αθήνα. Το Ίδρυμα έθεσε πρωταρχικό στόχο την ανέγερση Ασύλου στην Κίμωλο για τη φροντίδα πτωχών και εγκαταλελειμμένων γερόντων και εχόντων ανάγκη σύμφωνα με την επιθυμία του Διαθέτη. Η θεμελίωση του Οίκου Περιθάλψεως της Κιμώλου πραγματοποιήθηκε το 1934. Βασικοί πυλώνες του πολυσχιδούς έργου του Αφεντακείου αποτελούν η παροχή φροντίδας και κοινωνικών υπηρεσιών σε έχοντες ανάγκη, η υποστήριξη απόρων και ηλικιωμένων Κιμώλιων, η παροχή υποτροφιών σε μαθητές και σπουδαστές, η μελέτη, καταγραφή και αξιοποίηση αρχειακού υλικού με σκοπό τον εμπλουτισμό της γνώσης για τη σύγχρονη ιστορία της Κιμώλου και των Κυκλάδων, καθώς και η χρηματοδότηση πολιτιστικών δράσεων, αρχαιολογικών ερευνών, μελετών και εκδόσεων σχετικών με την ιστορία της Κιμώλου.

Ιστοσελίδα: https://www.afentakeio.gr/

Σχετικά με την πρωτοβουλία Cycladic Identity

Το Cycladic Identity είναι η Πρωτοβουλία του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, που έχει στόχο την προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς των Κυκλάδων και τη διατήρηση και ανάδειξη της μοναδικής τους ταυτότητας. Με άξονες προτεραιότητας τον Πολιτισμό, τη Βιοποικιλότητα και την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά, η πρωτοβουλία λειτουργεί ως πλατφόρμα προσέλκυσης και κατανομής πόρων σε προγράμματα τα οποία υλοποιούνται από φορείς που δραστηριοποιούνται στα νησιά. Η αξιολόγηση των προτάσεων προς χρηματοδότηση γίνεται από την Επιστημονική Επιτροπή του Cycladic Identity που συγκροτείται από τους Δρα Δημήτρη Αθανασούλη, Διευθυντή Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Dr Michael Boyd, Senior Research Affiliate, Science and Technology in Archaeology and Culture Research Center, The Cyprus Institute, Δημήτρη Καραβέλλα, Γενικό Διευθυντή WWF Ελλάς και Δρα Αγγελική Κοσμοπούλου, Αρχαιολόγο, Σύμβουλο Στρατηγικής Αφήγησης και Ιδρύτρια του Story Mentor. Η Πρωτοβουλία Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης έχει στηρίξει μέχρι σήμερα 26 προγράμματα σε 15 νησιά των Κυκλάδων ενώ σύντομα θα ανακοινώσει 10 νέα προγράμματα.

Ιστοσελίδα: https://www.cycladicidentity.gr/