Ποιες δουλειές απειλούνται περισσότερο από την Τεχνητή Νοημοσύνη και ποιες μπορούν να προσαρμοστούν
Μερικοί εργαζόμενοι θα μπορέσουν να προσαρμοστούν πιο εύκολα από άλλους, σύμφωνα με τους ερευνητές. Παράγοντες όπως οι αποταμιεύσεις, η ηλικία και οι μεταβιβάσιμες δεξιότητες παίζουν σημαντικό ρόλο.
Κανείς δεν έχει έναν τέλειο «χάρτη» για το μέλλον της εργασίας. Ωστόσο, ερευνητές από το GovAI, έναν οργανισμό που μελετά την πολιτική της τεχνολογίας και το Brookings Institution προσπάθησαν να εκτιμήσουν ποιοι εργαζόμενοι θα μπορέσουν να προσαρμοστούν πιο εύκολα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το συμπέρασμα; Πολλοί άνθρωποι που φαίνεται να κινδυνεύουν περισσότερο από τις αλλαγές που φέρνει η AI είναι ταυτόχρονα εκείνοι που έχουν και τις περισσότερες πιθανότητες να βρουν νέα εργασία.
Παρόλα αυτά, η ιστορία δείχνει ότι οι οικονομολόγοι και οι ερευνητές σπάνια καταφέρνουν να προβλέψουν σωστά πώς θα επηρεάσουν οι τεχνολογικές αλλαγές την εργασία. Γι’ αυτό και τέτοιες προβλέψεις πρέπει να τις παίρνεις στα σοβαρά αλλά όχι κυριολεκτικά.
Όπως παραδέχτηκε πρόσφατα ο οικονομολόγος Jed Kolko από το Peterson Institute for International Economics:
«Όλες οι σημαντικές ερωτήσεις για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει την αγορά εργασίας παραμένουν αναπάντητες».
Ακόμη και οικονομολόγοι από την εταιρεία Anthropic, την εταιρεία πίσω από το chatbot Claude, τόνισαν ότι χρειάζεται «ταπεινότητα» στις προβλέψεις για την επίδραση της AI στην εργασία.
Γιατί οι μελέτες συχνά διαφωνούν μεταξύ τους
Αν διαβάσεις διαφορετικές έρευνες για το θέμα, πιθανότατα θα μπερδευτείς. Τα συμπεράσματα συχνά συγκρούονται.
Μια σημαντική μελέτη από το Πανεπιστήμιο Stanford έδειξε ότι η AI ίσως ήδη μειώνει τις θέσεις εργασίας για νέους εργαζόμενους σε τομείς όπως η ανάπτυξη λογισμικού και η εξυπηρέτηση πελατών όπου η χρήση AI έχει αυξηθεί γρήγορα.
Αντίθετα, μια άλλη έρευνα από το Economic Innovation Group κατέληξε σχεδόν στο αντίθετο: ότι οι νέοι εργαζόμενοι σε αυτούς τους τομείς τα πηγαίνουν καλύτερα από όσους εργάζονται σε επαγγέλματα με μικρότερη έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως: personal training ή οικοδομικές εργασίες.
Παράλληλα:Η Federal Reserve του Ντάλας εκτιμά ότι η AI μάλλον δεν θα επηρεάσει σημαντικά την απασχόληση μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Αντίθετα, πολλοί CEO προβλέπουν ότι εκατομμύρια θέσεις εργασίας θα χαθούν σύντομα.
Όλες αυτές οι αντικρουόμενες εκτιμήσεις δείχνουν πόσο μικρή είναι ακόμη η γνώση μας για το πώς η AI θα αλλάξει την εργασία.
Δύο πράγματα στα οποία συμφωνούν σχεδόν όλοι:
- Παρά τις διαφωνίες, υπάρχουν δύο σημεία ευρείας συμφωνίας μεταξύ των οικονομολόγων:
- Δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς αποδείξεις ότι η AI αυξάνει την ανεργία συνολικά.
Σε αντίθεση με παλαιότερα κύματα αυτοματοποίησης που επηρέασαν κυρίως εργάτες και τεχνίτες,
αυτή τη φορά οι αλλαγές θα αγγίξουν πρώτα τα λευκά κολάρα.
Πώς μέτρησαν τον κίνδυνο οι ερευνητές
Οι ερευνητές ξεκίνησαν από έναν δείκτη που χρησιμοποιείται ευρέως για πάνω από 350 επαγγέλματα. Ο δείκτης αυτός μετρά την «έκθεση στην AI», δηλαδή πόσα από τα καθήκοντα μιας δουλειάς μπορούν θεωρητικά να γίνουν πιο αποτελεσματικά με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Για παράδειγμα, ένας δάσκαλος που διορθώνει εργασίες ή ένας υπάλληλος που αναλύει δεδομένα, μπορούν να χρησιμοποιήσουν AI για μεγάλο μέρος της δουλειάς τους.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι δεξιότητες που χρησιμοποιούνται σε τομείς όπως προγραμματισμός, marketing, χρηματοοικονομική ανάλυση και εξυπηρέτηση πελατών έχουν μεγάλη επικάλυψη με τις δυνατότητες της AI.
Αυτό σημαίνει ότι θεωρητικά αυτές οι δουλειές θα μπορούσαν να αυτοματοποιηθούν πιο εύκολα.
Το κρίσιμο ερώτημα: μπορείς να αλλάξεις δουλειά;
Οι ερευνητές προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα και δεν εξέτασαν μόνο πόσο εκτεθειμένη είναι μια δουλειά στην AI, αλλά και πόσο εύκολα μπορεί ένας εργαζόμενος να μετακινηθεί σε άλλο επάγγελμα αν χάσει τη δουλειά του.
Για να το υπολογίσουν, έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως:
- επίπεδο εκπαίδευσης
- ποικιλία επαγγελματικών δεξιοτήτων
- οικονομική ασφάλεια
- ηλικία (κάτω ή πάνω από 55)
- αν κάποιος ζει σε πόλη με πολλές ευκαιρίες εργασίας
Γιατί οι γραμματείς είναι από τις πιο ευάλωτοι
Tόσο οι web designers όσο και οι γραμματείς εμφανίζουν υψηλή έκθεση στην AI. Ωστόσο υπάρχει μια σημαντική διαφορά: η ικανότητα προσαρμογής.
Οι γραμματείς ανήκουν σε περίπου 6,1 εκατομμύρια εργαζόμενους σε διοικητικές και γραφειακές θέσεις που θεωρούνται: πολύ εκτεθειμένοι στην AI αλλά με μικρή δυνατότητα μετάβασης σε νέες καλοπληρωμένες δουλειές και εδώ εμφανίζεται μια ακόμη ανισότητα.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι περίπου το 86% αυτών των πιο ευάλωτων εργαζομένων είναι γυναίκες.
Ένα μοτίβο που έχει επαναληφθεί στην ιστορία
Η καθηγήτρια Allison Elias από το Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια εξηγεί ότι αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο.
Σε προηγούμενες τεχνολογικές αλλαγές, εργαζόμενες σε γραφειακές θέσεις συχνά πίστευαν ότι η νέα τεχνολογία θα τους απελευθέρωνε από βαρετές εργασίες και θα τους έδινε ευκαιρίες εξέλιξης
Στην πράξη όμως, συχνά συνέβαινε το αντίθετο: οι εργαζόμενες κατέληγαν να κάνουν περισσότερη δουλειά για τον ίδιο ή χαμηλότερο μισθό.
Όπως λέει η ίδια:
«Αυτοί οι εργαζόμενοι είναι ευάλωτοι γιατί δεν έχουν μεγάλο έλεγχο στο πώς θα χρησιμοποιηθεί η AI στη δουλειά τους και οι επιλογές εξόδου τους είναι περιορισμένες».
Η ιστορία δείχνει ότι οι προβλέψεις συχνά πέφτουν έξω
Οι οικονομολόγοι θυμίζουν ότι στο παρελθόν πολλές τεχνολογικές προβλέψεις αποδείχθηκαν λάθος.
Για παράδειγμα:
Πίστευαν ότι τα ATM θα εξαφάνιζαν τους τραπεζικούς υπαλλήλους.
Ότι παλαιότερες μορφές AI θα κατέστρεφαν το επάγγελμα των ακτινολόγων.
Ότι τα player pianos θα έκαναν άχρηστους τους πιανίστες.
Τίποτα από αυτά δεν συνέβη όπως είχε προβλεφθεί και φυσικά, κανείς δεν φανταζόταν ότι τα smartphones θα δημιουργούσαν επαγγέλματα όπως: social media marketingή την influencer economy.
Ακόμη και ο διάσημος οικονομολόγος John Maynard Keynes προέβλεψε το 1930 ότι σήμερα θα εργαζόμασταν μόλις 15 ώρες την εβδομάδα, κάτι που προφανώς δεν συνέβη.
Ένα παράδειγμα από το παρελθόν: οι τηλεφωνήτριες
Ένα άλλο επάγγελμα που εξαφανίστηκε ήταν οι τηλεφωνήτριες στα κέντρα τηλεφωνίας. Στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν από τις πιο συνηθισμένες δουλειές για γυναίκες στις ΗΠΑ.
Όταν η τεχνολογία των τηλεφώνων εξελίχθηκε, οι θέσεις αυτές χάθηκαν.
Μια μελέτη του 2024 έδειξε ότι πολλές από αυτές τις γυναίκες: είτε δεν βρήκαν ποτέ ξανά εργασία, είτε κατέληξαν σε χαμηλότερα αμειβόμενες δουλειές.
Ωστόσο, λίγα χρόνια αργότερα δημιουργήθηκαν νέες ευκαιρίες για γυναίκες σε επαγγέλματα όπως: γραμματειακή υποστήριξη ή εστίαση.
Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να αποκαταστήσει τη συγκέντρωση στη δουλειά;
Ο οικονομικός ιστορικός James Feigenbaum θεωρεί ότι αυτό το παράδειγμα είναι ταυτόχρονα αισιόδοξο και ανησυχητικό και καταλήγει:
«Δεν πιστεύω ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις. Οι μεγάλες καινοτομίες του παρελθόντος όπως ο ηλεκτρισμός, ο κινητήρας εσωτερικής καύσης και το διαδίκτυο άλλαξαν ριζικά την οικονομία, χωρίς όμως να εξαφανίσουν όλες τις δουλειές».
Bloggers
