Friction-maxxing: Το νέο parenting trend που δεν έχει φίλτρα, δεν έχει apps και κάνει καλό σε όλους

Το friction-maxxing άρχισε να εμφανίζεται συνεχώς στο feed σου στα social media μέσα στις σχολικές διακοπές των Χριστουγέννων, οι οποίες, όπως μπορούν να επιβεβαιώσουν όλοι οι γονείς, φάνηκαν φέτος ατελείωτες.

«Αλλά η ανία είναι υγιής», έλεγες στον εαυτό σου, την ίδια στιγμή που λαχταρούσες λίγο χρόνο χωρίς παιδιά για να χαζεύεις ασυναίσθητα το κινητό σου.

Και κάπου εκεί μπήκε στη ζωή σου/μου το άρθρο της Kathryn Jezer-Morton στο The Cut για το friction-maxxing και γιατί όλοι χρειαζόμαστε περισσότερο από αυτό τη νέα χρονιά.

Τι είναι όμως ακριβώς το friction-maxxing;

Σύμφωνα με την Jezer-Morton, το friction-maxxing δεν αφορά απλώς τη μείωση του χρόνου οθόνης αλλά είναι η ιδέα να καλλιεργήσεις συλλογικά την αντοχή σου στην «ενόχληση», δηλαδή στις ιδιοτροπίες του να είσαι άνθρωπος που ζει σε έναν κόσμο με άλλους ανθρώπους, σε χώρους που δεν γίνεται ποτέ να ελέγξεις πλήρως.

Ο τελικός στόχος είναι να εμπιστευτείς τη διαδικασία: Υπάρχει απόλαυση στο να μη στρέφεσαι πάντα σε ψηφιακές λύσεις για να ξεφύγεις από εμπειρίες που παλιά ήταν απλώς κομμάτι της καθημερινότητας, αλλά σήμερα τις έχουμε βαφτίσει «τα δύσκολα».

Όπως επισημαίνει η Jezer-Morton, μοιάζει να υπάρχει τεχνολογική λύση για καθετί που πάει στραβά στη μέρα σου. Αν όμως παιδιά και ενήλικες μάθουν να μένουν μέσα σε αυτή την ενόχληση, θα γίνουν καλύτεροι στο να λύνουν μόνοι τους τα προβλήματά τους.

Για παράδειγμα, κανονίζεις καφέ με μια φίλη και ζητάς κωδικό Wi-Fi γιατί δεν υπάρχει καθόλου σήμα αλλά Wi-Fi δεν υπάρχει διαθέσιμο και επιλέγεις ανενόχλητη να απολαύσεις τον καφέ.

Όταν βγαίνεις έξω, σε περιμένει καταιγισμός μηνυμάτων για ένα παιχνίδι που είχε χαθεί και όλοι ήθελαν να παίξουν με αυτό στο σπίτι αλλά ποιος νοιάζεται, έπαιξαν τελικά ένα άλλο.

Το όφελος; Εκείνη την ώρα που είχες αποσυνδεθεί, ήσουν πραγματικά παρούσα με τη φίλη σου και η οικογένειά σου διαχειρίστηκε μόνη της την πρόσκαιρη τριβή του να ψάξει το παιχνίδι.

Πώς μοιάζει λοιπόν το friction-maxxing για τα παιδιά;

Σε μεγάλο βαθμό, τα οφέλη του friction-maxxing συμπλέουν με όσα υποστηρίζει ο Jonathan Haidt στο viral βιβλίο του The Anxious Generation: περισσότερη αυτονομία στα παιδιά και καθυστέρηση στην πρόσβαση στα smartphones. Αυτό χτίζει ανθεκτικότητα, δεξιότητες αντιμετώπισης, εκτίμηση ρίσκου και κριτική σκέψη, για να μην αναφέρουμε καλύτερη συναισθηματική ρύθμιση και λιγότερο άγχος.

Για να είμαστε ξεκάθαροι: το friction-maxxing δεν αφορά τον πόνο, αφορά τις υγιείς προκλήσεις που τελικά χτίζουν χαρακτήρα και αυτό έχει αξία για όλους μας αλλά κυρίως για τα παιδιά μας.

Σκέψου πόσο περιττή έχει γίνει η ίδια η ιδέα της «απόδρασης».

Όσο ο κόσμος απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την ίδια τη ζωή και στρέφεται σε μορφές περισπασμού και ψυχαναγκαστικής αποφυγής, πόση χρησιμότητα έχει πια η απόδραση;

Οι τεχνολογικές εταιρείες έχουν καταφέρει να σε κάνουν να σκέφτεσαι ότι η ίδια η ζωή είναι άβολη και κάτι από το οποίο πρέπει διαρκώς να αποδράς, σε ψηφιακά, «στρωμένα» δωμάτια από προβλέψιμους αλγορίθμους και εντολές ενός κουμπιού:

Το διάβασμα είναι βαρετό.
Η συζήτηση είναι άβολη.
Η κίνηση κουραστική.
Το να βγεις από το σπίτι τρομακτικό.
Η σκέψη δύσκολη.
Η επαφή με αγνώστους αγχωτική.
Το ρίσκο μιας απρόβλεπτης αντίδρασης δεν αξίζει.
Το να μιλάς γενικά μοιάζει υπερεκτιμημένο.

Όλα αυτά είναι «τριβές» που σήμερα μπορείς να εξαφανίσεις εύκολα και το κάνεις και είναι κρίμα.

Όταν συνηθίσεις να αποδράς από κάτι, είτε παραγγέλνοντας φαγητό μέσω εφαρμογής πέντε φορές την εβδομάδα, είτε χρησιμοποιώντας AI για να απαντάς σε μηνύματα, η επιστροφή στην πραγματικότητα, δηλαδή το να σταματήσεις να χρησιμοποιείς το «εργαλείο απόδρασης», μοιάζει γεμάτη ενοχλητική τριβή.

Σε αυτές τις στιγμές γίνεσαι ακριβώς σαν νήπιο πέντε λεπτά αφού του πάρουν το τάμπλετ: η ατονία και ο κόπος της βαρεμάρας που νιώθεις μοιάζουν αφόρητα.

Το friction-maxxing μπαίνει εκεί ακριβώς και δεν αφορά απλά το να βγούμε από τις οθόνες.
Είναι η διαδικασία του να χτίζεις αντοχή στην «ενόχληση» (που συνήθως δεν είναι πραγματική ενόχληση, αλλά απλώς οι ιδιοτροπίες του να ζεις ως άνθρωπος ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους, σε χώρους που δεν γίνεται ποτέ να ελέγξεις πλήρως και μάλιστα να φτάνεις ακόμη και στην απόλαυση αυτής της κατάστασης.

Υπάρχουν μερικά προφανή σημεία απ’ όπου μπορείς να ξεκινήσεις το ταξίδι σου στο friction-maxxing:

Σταμάτα να μοιράζεσαι την τοποθεσία σου με τα παιδιά και τον σύντροφό σου. Οι τοποθεσίες πρέπει να μοιράζονται μόνο όταν υπάρχει λόγος, ρωτώντας «πού είσαι;» με ένα ωραίο τηλεφώνημα αλά παλαιά.

Σταμάτα να χρησιμοποιείς το ChatGPT για τα πάντα.

Όταν ψάχνεις τι να μαγειρέψεις, αγόρασε ένα βιβλίο μαγειρικής, στείλε μήνυμα στους φίλους ή στη μαμά σου για συμβουλές, πήγαινε στο σούπερ μάρκετ για να εμπνευστείς.

Είσαι έτοιμη για περισσότερη τριβή;

Κάλεσε κόσμο στο σπίτι χωρίς να το έχεις καθαρίσει τέλεια. Έλα να βαρεθούμε μαζί: μπορείς να πεις στους φίλους σου που έχεις καιρό να δεις και να φέρουν μαζί και τα παιδιά τους.

Στείλε τα παιδιά σου να κάνουν μικρά θελήματα, γνωρίζοντας ότι πιθανότατα θα τα κάνουν λάθος όλα ή τα μισά.

Κάθε μία από αυτές τις πράξεις μπορεί να φαίνεται ασήμαντη, αλλά ο προσανατολισμός προς την τριβή είναι η μόνη άμυνα που έχουμε απέναντι στη ζωή που καταβροχθίζεται από τις τεχνολογίες της απόδρασης.

Χωρίς τριβή, τα περισσότερα παιδιά δεν θα έχουν κανέναν λόγο να αγαπήσουν το διάβασμα και σίγουρα τη σκέψη.

01

07