Τα συναισθήματα δεν είναι ταμπού για Gen Z και Gen Alpha & μιλούν γι’ αυτά πιο πολύ από άλλες γενιές

Στη σημερινή εποχή, οι νέοι είναι πιο ευαίσθητοι και συνειδητοποιημένοι σχετικά με τα συναισθήματά τους από ποτέ. Συζητούν ανοιχτά τι νιώθουν, θεωρούν τη θεραπεία φυσιολογικό μέρος της φροντίδας τους και βλέπουν την ψυχική υγεία ως αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής ευημερίας τους.

Αυτή η αλλαγή, που παρατηρείται στη Gen Ζ (1996 - 2012) και στη Gen Alpha ( 2013–2024), σηματοδοτεί μια σημαντική μεταστροφή στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε την ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ευφυΐα και το γονεϊκό μοντέλο.

Μεταβολές ανά γενιά

Boomers και Gen-X

Τα παιδιά που γεννήθηκαν μεταξύ 1946 και 1964 (Boomers ) μεγάλωσαν με γονείς που είχαν βιώσει τους Παγκοσμίους Πολέμους και τη Μεγάλη Ύφεση, καλλιεργώντας μια νοοτροπία επιβίωσης. Είχαν ως προτεραιότητα τη σωματική ασφάλεια έναντι της συναισθηματικής, διδάσκοντας στους Boomers να βλέπουν την πραγματικότητα ως αυστηρά καθορισμένη και οικουμενική.Αυτό έκανε δυσκολότερη την αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων, καθώς και την αναζήτηση ψυχικής υποστήριξης.

Απο την άλλη, η Gen Χ (όσοι γεννήθηκαν από το 1965 έως το 1980), που μεγάλωσε κυρίως από Boomers κληρονόμησε παρόμοιες συναισθηματικές νόρμες, αν και στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και στις αρχές του ’90 οι σχολικοί σύμβουλοι και πιο συναισθηματικά ευαίσθητοι γονείς άρχισαν να εμφανίζονται, γεγονός που άλλακξε λίγο την κατάσταση.

Millennials

Οι Millennials (1981–1996) επωφελήθηκαν από έναν συνδυασμό γονέων Boomers και Gen Χ. Η πρόσβαση στα social media και στο διαδίκτυο τους έδωσε νέους δρόμους για ανάπτυξη κοινωνικής και συναισθηματικής ευφυΐας. Οι γονείς της Gen Χ συχνά απέφευγαν τη σωματική τιμωρία, ενθάρρυναν την ατομικότητα και εστίασαν στην αναγνώριση των συναισθημάτων, διαμορφώνοντας τους Millennials ως την πρώτη γενιά που ασχολήθηκε ευρέως με τη συναισθηματική ευαισθησία εκτός θεραπείας και σπιτιού.

Gen Z και Gen Αlpha

Και φτάσαμε στις Gen Z και Gen Alpha που μεγάλωσαν μαθαίνοντας να δείχνουν περισσότερη συναισθηματική κατανόηση. Οι γονείς χρησιμοποιούν σήμερα εργαλεία όπως βιβλία γονεϊκότητας, εφαρμογές ενώ δεν διστάζουν να απευθυνθούν σε ειδικούς για να μειώσουν το στίγμα γύρω από την ψυχική υγεία και να μάθουν στα παιδιά πώς να κατανοούν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.

Αν έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας; Προφανώς, αλλά είναι θετικό πώς γίνονται βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Οι αλλαγές που προκάλεσαν τη συναισθηματική ευαισθητοποίηση

Στιλ γονεϊκότητας

Η δεκαετία του 1990 και του 2000 σηματοδότησε σημαντική στροφή στην κουλτούρα της ανατροφής. Η οικονομική αβεβαιότητα, η έμφαση στην ασφάλεια των παιδιών και οι απαιτήσεις για πανεπιστημιακές σπουδές ενίσχυσαν το λεγόμενο intensive parenting, που δίνει προτεραιότητα στην κατανόηση του εσωτερικού κόσμου του παιδιού. Η σύγχρονη «ευαίσθητη γονεϊκότητα» - βόταν εφαρμόζεται σωστά - συνδυάζει ενσυναίσθηση με σαφή όρια, διδάσκοντας στα παιδιά να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα ενώ τηρούνται κανόνες.

Κατάργηση του στίγματος της θεραπείας

Οι πολιτισμικές εξελίξεις, οι διασημότητες και η αυξημένη προβολή στα μέσα ενημέρωσης έχουν κάνει τη θεραπεία κοινωνικά αποδεκτή. Ο Δρ. William Cheung Tsang θυμάται τον αντίκτυπο που είχε η δημόσια αναγνώριση της κατάθλιψης και των αυτοκτονικών σκέψεων από τον Michael Phelps, όπως και άλλες προσωπικότητες όπως οι Simone Biles, Demi Lovato, Lady Gaga, Naomi Osaka και Chappell Roan.

Ακόμα και οι εφαρμογές ψυχολογικής υποστήριξης βελτίωσαν την πρόσβαση, ειδικά στο εξωτερικό και ιδιαίτερα κατά την πανδημία COVID-19, επιτρέποντας στις γενιές Ζ και Άλφα να θεωρούν τη θεραπεία ως αναπτυξιακή υποστήριξη και όχι ως έσχατο μέτρο.

Οφέλη και κίνδυνοι της συναισθηματικής ευαισθητοποίησης

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η συναισθηματική εγγραμματοσύνη βοηθά τα παιδιά να αντιμετωπίζουν το άγχος, να διαχειρίζονται σχέσεις αλλά δυσκολίες της καθημερινότητας. Ωστόσο, ο Δρ. Tsang προειδοποιεί για τον κίνδυνο υπερ-ταυτοποίησης με διαγνωστικές ετικέτες, ειδικά στην εποχή των social media. Η συνεχής έκθεση σε περιεχόμενο ψυχικής υγείας μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά να ορίζουν τον εαυτό τους με βάση τα συμπτώματα, αντί να χρησιμοποιούν τη συναισθηματική συνειδητότητα ως εργαλείο ανάπτυξης.

Όμως, παρά τους πιθανούς κινδύνους, όπως η ταύτιση της ταυτότητας με τα συμπτώματα, το συνολικό όφελος είναι σαφές: μια γενιά που είναι καλύτερα εξοπλισμένη για να διαχειρίζεται τη συναισθηματική πολυπλοκότητα, ζητά βοήθεια όταν χρειάζεται και "ανθίζει" σε έναν κόσμο που εκτιμά την ψυχική υγεία όσο και τη σωματική.