5 πράγματα που χρειάζεται να «κάνεις σωστά» όταν το παιδί σου είναι 6 έως 10 ετών

Πιθανόν να θυμάσαι πως όταν το παιδί σου έγινε 6 - 7 ετών ξαφνικά όλα άρχισαν να φαίνονται κάπως πιο εύκολα. Τα έντονα ξεσπάσματα, τα κλάματα χωρίς λόγο, οι δύσκολες ώρες ύπνου και οι μικρές καθημερινές «μάχες» της νηπιακής ηλικίας άρχισαν σιγά σιγά να υποχωρούν. Μπροστά σου έχεις πλέον ένα παιδί σχολικής ηλικίας που μπορεί να σου εξηγήσει τι θέλει, να παίξει μόνο του, να απασχοληθεί χωρίς διαρκή επίβλεψη και γενικά να δείχνει πιο ανεξάρτητο.

Για πολλούς γονείς, αυτή είναι ίσως μία από τις πιο ήρεμες φάσεις της γονεϊκότητας. Είναι εκείνη η περίοδος που βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην ένταση των πρώτων παιδικών χρόνων και στις προκλήσεις της εφηβείας.

Το να θέσεις υγιή όρια στο παιδί σου δεν είναι τελικά τόσο δύσκολο όσο ίσως νομίζεις

Κι όμως, σύμφωνα με τον Daniel Siegel,νευροεπιστήμονα και συγγραφέα του βιβλίου «The Whole-Brain Child: 12 Revolutionary Strategies to Nurture Your Child's Developing Mind» αυτή ακριβώς η ηλικία - από τα έξι έως περίπου τα δέκα χρόνια - είναι μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Όπως εξηγεί, πρόκειται για ένα «παράθυρο ολοκλήρωσης», μια περίοδο κατά την οποία διαμορφώνονται βασικοί μηχανισμοί που θα επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το παιδί σου θα σκέφτεται, θα διαχειρίζεται τα συναισθήματά του και θα λειτουργεί στις σχέσεις του για πολλά χρόνια αργότερα.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι σε αυτή τη φάση ο εγκέφαλος «χτίζει» με πολύ γρήγορους ρυθμούς συστήματα που σχετίζονται με την προσοχή, τη συναισθηματική ρύθμιση, το κίνητρο και την αίσθηση ταυτότητας. Μετά την έναρξη της εφηβείας, ο εγκέφαλος αρχίζει σταδιακά να σταθεροποιεί αυτά που έχουν ήδη δημιουργηθεί.

Με απλά λόγια, όσα διαμορφώνονται ως βάση τώρα, δύσκολα αλλάζουν αργότερα.

01

04

8 τρόποι για να ενδυναμωθεί η σχέση των γονιών με το παιδί

Ο τρόπος που χρησιμοποιεί τις οθόνες

'Οπως εξηγεί ο Daniel Siegel, αυτή είναι η ηλικία κατά την οποία ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό η σχέση του εγκεφάλου με την ντοπαμίνη, δηλαδή με την ανάγκη για άμεση ευχαρίστηση και ανταμοιβή. Γι’ αυτό και η υπερβολική έκθεση σε οθόνες μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, την υπομονή και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποκλείσεις εντελώς την τεχνολογία από τη ζωή του παιδιού σου αλλά χρειάζεται να υπάρχουν όρια και ισορροπία. Η συνεχής εναλλαγή εικόνων, βίντεο και ερεθισμάτων εκπαιδεύει τον εγκέφαλο να αναζητά διαρκώς ένταση και γρήγορη επιβράβευση. Κι αυτό ξέρεις πολύ καλά πως επηρεάζει την καθημερινότητά του.

Ο τρόπος που βιώνει το άγχος και την πίεση

Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεις τις δύσκολες στιγμές μέσα στο σπίτι έχει άμεσο αντίκτυπο στο νευρικό σύστημα του παιδιού σου. Όταν υπάρχει σταθερότητα, υποστήριξη και συναισθηματική ασφάλεια, το παιδί μαθαίνει σταδιακά να διαχειρίζεται το στρες χωρίς να καταρρέει. Αντίθετα, ένα περιβάλλον με ένταση, συνεχείς φωνές ή απρόβλεπτες αντιδράσεις μπορεί να δημιουργήσει ένα μόνιμο αίσθημα άγχους και ανασφάλειας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είσαι «τέλειος» γονιός. Σημαίνει όμως ότι το παιδί χρειάζεται να νιώθει πως, ακόμη και στις δύσκολες στιγμές, υπάρχει ένας ενήλικας που το βοηθά να επιστρέψει στην ηρεμία.

Ο τρόπος που του μιλάς

Ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο δυνατά σημεία που αναφέρει ο Daniel Siegel: η εσωτερική φωνή που θα έχει το παιδί σου ως ενήλικας χτίζεται σήμερα, μέσα από τον τρόπο που του μιλάς. Οι λέξεις, ο τόνος, οι χαρακτηρισμοί και οι αντιδράσεις σου γίνονται σταδιακά η δική του εσωτερική αφήγηση. Αν μεγαλώνει ακούγοντας μόνο κριτική, ειρωνεία ή πίεση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να συνεχίσει να μιλά έτσι στον εαυτό του και αργότερα. Αντίθετα, όταν αισθάνεται ότι το βλέπεις με κατανόηση και σεβασμό, μαθαίνει να αντιμετωπίζει και τον εαυτό του με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Θετική γονεϊκότητα: Γιατί δυσκολευόμαστε να την εφαρμόσουμε;

Η σχέση ανάμεσα στην προσπάθεια και την ανταμοιβή

Σε αυτή την ηλικία το παιδί αρχίζει να διαμορφώνει την αντίληψή του για την προσπάθεια. Μαθαίνει δηλαδή αν αξίζει να επιμένει, να δοκιμάζει και να δουλεύει για κάτι ή αν όλα έρχονται εύκολα χωρίς κόπο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να πιέζεις συνεχώς για επιδόσεις ή τελειότητα. Σημαίνει όμως ότι είναι σημαντικό να επιβραβεύεις την προσπάθεια και όχι μόνο το αποτέλεσμα. Όταν το παιδί μαθαίνει ότι η προσπάθεια φέρνει αποτέλεσμα, αποκτά σιγά σιγά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και επιμονή.

Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τα όρια

Τα όρια σε αυτή την ηλικία παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο συχνά πιστεύεις. Αν το παιδί βιώνει τα όρια ως κάτι σταθερό και ασφαλές, μαθαίνει να λειτουργεί καλύτερα μέσα σε κανόνες και να αναπτύσσει αυτοπειθαρχία. Αυτό δεν σημαίνει αυστηρότητα χωρίς ευελιξία. Σημαίνει συνέπεια. Τα παιδιά χρειάζονται ενήλικες που μπορούν να κρατήσουν μια σταθερή γραμμή, ακόμη κι όταν εκείνα αντιδρούν ή δοκιμάζουν τα όρια.

Πώς το «Type C» έγινε το απόλυτο στυλ γονεϊκότητας για cool γονείς

Σύμφωνα με τον Daniel Siegel, το πιο σημαντικό που χρειάζεται να θυμάσαι είναι ότι αυτή η τόσο κρίσιμη περίοδος ανάπτυξης περνά πολλές φορές χωρίς να καταλάβεις πότε ακριβώς ολοκληρώνεται. Κάποια στιγμή, γύρω στα 11 ή 12 χρόνια, ο εγκέφαλος του παιδιού αρχίζει σταδιακά να περνά από τη φάση όπου χτίζει νέες βάσεις στη φάση όπου σταθεροποιεί όσα έχουν ήδη διαμορφωθεί. Γι’ αυτό και όσα βιώνει, μαθαίνει και εισπράττει τώρα θεωρούνται τόσο σημαντικά για τη μετέπειτα ζωή του.