5 πράγματα που κάνεις χωρίς να το καταλαβαίνεις και πληγώνουν το παιδί σου

Υπάρχουν στιγμές που το παιδί σου έρχεται να σου πει κάτι με ενθουσιασμό κι εσύ απαντάς αφηρημένα. Άλλες που κλαίει για κάτι που σου φαίνεται μικρό και του λες «δεν είναι τίποτα». Κι ενώ όλα αυτά μοιάζουν ασήμαντα μέσα στην πίεση της ημέρας, για ένα παιδί μπορούν να σημαίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσο φαντάζεσαι.

Συναισθηματική ακύρωση

Η επιστημονική έρευνα γύρω από τη συναισθηματική ακύρωση των παιδιών είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε περιβάλλον όπου τα συναισθήματά του αγνοούνται ή υποτιμώνται συστηματικά, οι επιπτώσεις μπορεί να το ακολουθούν και στην ενήλικη ζωή.

Καθημερινά πράγματα που ενισχύουν την ανεξαρτησία του παιδιού σας

Οι ερευνητές της ψυχολογίας Spencer A. Rathus, PhD (κλινικός ψυχολόγος και καθηγητής ψυχολογίας) και Alyson L. Miller, PhD (ψυχολόγος με ερευνητικό έργο στη συναισθηματική ρύθμιση και την οικογενειακή ψυχολογία) αναφέρουν ότι τα παιδιά που βιώνουν συστηματική γονική ακύρωση των συναισθημάτων τους μπορεί να σταματήσουν να εμπιστεύονται τα ίδια τους τα συναισθήματα, να αρχίσουν να τα αμφισβητούν και να αναζητούν συνεχώς εξωτερικές ενδείξεις για το «πώς πρέπει να νιώθουν».αναφέρουν ότι τα παιδιά που βιώνουν συχνά γονική ακύρωση ενδέχεται να σταματήσουν να εμπιστεύονται τα ίδια τους τα συναισθήματα, να αρχίσουν να αμφισβητούν όσα νιώθουν και να αναζητούν συνεχώς από τους άλλους ποιος είναι ο «σωστός» τρόπος να αισθάνονται.

Παράλληλα, έρευνα των National Institutes of Health (NIH) έδειξε ότι οι έφηβοι των οποίων οι γονείς υποτιμούν συχνά τα συναισθήματά τους, εμφανίζουν μεγαλύτερη δυσκολία στη διαχείριση των συναισθημάτων τους και αυξημένα επίπεδα ψυχολογικής δυσφορίας. Μάλιστα, μελέτη του 2019 συνέδεσε τη γονική υποτίμηση των συναισθημάτων ακόμη και με αυξημένο κίνδυνο μη αυτοκτονικού αυτοτραυματισμού στους εφήβους.

Τι κάνεις λοιπόν χωρίς να το καταλαβαίνεις και μπορεί να πληγώνει το παιδί σου;

Τα μικρά πράγματα που κάνεις και τα παιδιά τα λατρεύουν (χωρίς να το καταλαβαίνεις)

Όταν σου μιλάει με ενθουσιασμό κι εσύ δεν σηκώνεις καν το βλέμμα

'Ερχεται να σου δείξει μια ζωγραφιά, να σου πει κάτι που το ενθουσίασε ή απλώς να τραβήξει την προσοχή σου, κι εσύ, κουρασμένη ή απασχολημένη, απαντάς μηχανικά «περίμενε λίγο» χωρίς καν να το κοιτάξεις. Για έναν ενήλικα αυτό μπορεί να μοιάζει ασήμαντο. Για ένα παιδί όμως, αυτές οι στιγμές μεταφράζονται συχνά ως: «δεν μου δίνει σημασία, δεν είμαι αρκετά σημαντικό». Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, μπορεί ν' αρχίσει να μοιράζεται όλο και λιγότερα μαζί σου.

Όταν είναι στενοχωρημένο και του λες «δεν είναι τίποτα»

Αυτό που για εσένα μοιάζει μικρό, για το παιδί σου μπορεί να είναι τεράστιο. Κάθε φορά που προσπαθείς να μειώσεις ή να εξαφανίσεις γρήγορα το συναίσθημά του με φράσεις όπως «είσαι καλά», «μην κάνεις έτσι» ή «δεν έγινε κάτι», εκείνο μπορεί να πιστέψει πως όλα όσα νιώθει δεν είναι τελικά και τόσο σημαντικά. Με τον καιρό, τα παιδιά που αισθάνονται ότι δεν τα καταλαβαίνουν σταματούν να εκφράζονται. Όχι επειδή δεν έχουν ανάγκη στήριξης αλλά επειδή φοβούνται ότι δεν θα ακουστούν πραγματικά.

Όταν ξεχνάς τις υποσχέσεις σου

Για το παιδί σου, μια υπόσχεση δεν είναι απλώς ένα σχέδιο που μπορεί να αλλάξει. Είναι κάτι που περιμένει, πιστεύει και κρατά μέσα του. Όταν ακυρώνεις ή αναβάλλεις συνεχώς πράγματα που τους είχες υποσχεθεί, ακόμη κι αν υπάρχει σοβαρός λόγος, εκείνα βιώνουν απογοήτευση και σύγχυση, υποστηρίζουν οι ειδικοί. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς ποτέ να αλλάξεις σχέδια. Σημασία έχει να εξηγείς, να επικοινωνείς και να δείχνεις ότι σέβεσαι όσα περίμεναν από εσένα.

01

04

5 καθημερινές φράσεις που ενισχύουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού σύμφωνα με την ψυχολογία

Όταν βλέπεις μόνο τη συμπεριφορά και όχι αυτό που κρύβεται πίσω της

Δύσκολα ένα παιδί ξέρει πάντα να εκφράζει με λόγια αυτό που νιώθει. Έτσι, πολλές φορές το δείχνει μέσα από ξεσπάσματα, γκρίνια, θυμό ή υπερβολική προσκόλληση. Αν σταθείς μόνο στη «δύσκολη συμπεριφορά» και όχι στην ανάγκη που κρύβεται από πίσω, το παιδί μπορεί να νιώσει ότι κανείς δεν το καταλαβαίνει. Πίσω από έναν θυμό μπορεί να υπάρχει φόβος, ανασφάλεια ή ανάγκη για περισσότερη σύνδεση και προσοχή.

Όταν το κάνεις να ντρέπεται για τα λάθη του

Τα λάθη είναι μέρος της ανάπτυξης. Ο τρόπος όμως που αντιδράς σε αυτά επηρεάζει βαθιά τον τρόπο που το παιδί θα βλέπει τον εαυτό του. Όταν ένα λάθος συνοδεύεται από ειρωνεία, φωνές ή ντροπιαστικά σχόλια, το παιδί αρχίζει να πιστεύει ότι «κάτι δεν πάει καλά με εκείνο». Και τότε, αντί να προσπαθεί, μπορεί να φοβάται να δοκιμάσει. Αντίθετα, όταν υπάρχει καθοδήγηση και ηρεμία, το παιδί μαθαίνει ότι μπορεί να κάνει λάθη χωρίς να χάνει την αξία του.

Γιατί τελικά, τα παιδιά δεν θυμούνται μόνο όσα έκανες για εκείνα. Θυμούνται κυρίως πώς τα έκανες να νιώθουν στις πιο απλές, καθημερινές στιγμές.