Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών μετανομάζεται — κι ο λόγος είναι πιο ουσιασικός απ’ όσο φαίνεται

Μετά από περισσότερο από μία δεκαετία διαβουλεύσεων, το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS), μια πάθηση που επηρεάζει περίπου 170 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως ( μία στις οκτώ) μετονομάζεται πλέον σε Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών (PMOS).

Στόχος της αλλαγής είναι να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η σύνθετη φύση της πάθησης και να αποσαφηνιστεί ότι δεν περιορίζεται μόνο σε κύστεις στις ωοθήκες, αλλά αφορά ένα ευρύτερο φάσμα ορμονικών και μεταβολικών επιπτώσεων. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε λιγότερες λανθασμένες διαγνώσεις και καλύτερη θεραπεία για όσους πάσχουν.

Η αλλαγή της ονομασίας δημοσιεύθηκε στο The Lancet και ανακοινώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ενδοκρινολογίας στην Πράγα την Τρίτη, έπειτα από 14 χρόνια διαβουλεύσεων μεταξύ διεθνών επιστημονικών εταιρειών και ομάδων ασθενών από έξι ηπείρους.

Την πρωτοβουλία για τη μετονομασία είχε η ενδοκρινολόγος καθηγήτρια Helena Teede, διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας και Υλοποίησης Υγείας Monash στη Μελβούρνη. Για πολλά χρόνια, σύμφωνα με την ίδια και άλλους ειδικούς, η παραπλανητική φύση του όρου «πολυκυστική» στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών συνέβαλε σε καθυστερημένες διαγνώσεις και ανεπαρκή ιατρική αντιμετώπιση.

Πώς επηρεάζει το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) τη γονιμότητα;

Σε τι βοηθάει η μετονομασία

«Αποκαλώντας αυτή την πάθηση πολυκυστικές ωοθήκες, χάνουμε τη συνολική εικόνα», εξήγησε η Δρ. Alla Vash-Margita, αναπληρώτρια καθηγήτρια μαιευτικής, γυναικολογίας και αναπαραγωγικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Yale και επικεφαλής του τμήματος παιδιατρικής και εφηβικής γυναικολογίας στην Ιατρική Σχολή του Yale. «Υπήρχε μεγάλο στίγμα και πολλοί μύθοι γύρω από αυτό το όνομα. Οι γυναίκες πίστευαν ότι έχουν μεγάλες κύστεις, κάτι που στην πραγματικότητα δεν ισχύει», ανέφερε.

Η αλλαγή ονόματος μετατοπίζει την εστίαση πέρα από τις ωοθήκες

Η διάγνωση της πάθησης βασίζεται στην παρουσία δύο από τα τρία ακόλουθα συμπτώματα:

• Ακανόνιστη έμμηνος ρύση ή απουσία ωορρηξίας.
• Αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων (ανδρικών ορμονών), που μπορεί να προκαλέσουν αυξημένη τριχοφυΐα στο πρόσωπο ή το σώμα, ακμή, αύξηση βάρους και τριχόπτωση.
• Υπερηχογραφικά ευρήματα που δείχνουν 20 ή περισσότερα μικρά ωοθυλάκια στις ωοθήκες (γνωστά και ως «αντρικά» ή «μικρά» ωοθυλάκια).

«Αυτή η μετατόπιση θα επαναπροσδιορίσει τη συζήτηση και θα απαιτήσει να αντιμετωπιστεί ως μια σοβαρή, μακροχρόνια και σύνθετη πάθηση», δήλωσε η Rachel Moorman,πρόεδρος της Verity PCOS UK.

Το σύνδρομο αρχικά θεωρήθηκε καθαρά αναπαραγωγική διαταραχή. Ωστόσο, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι συνδέεται με μια μικρή αύξηση των ανδρογόνων, η οποία μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστους κύκλους και προβλήματα γονιμότητας. Αργότερα, τη δεκαετία του 1980, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι σχετίζεται επίσης με αντίσταση στην ινσουλίνη, δηλαδή με μειωμένη ανταπόκριση του οργανισμού στην ινσουλίνη που κυκλοφορεί στο αίμα.

Έκτοτε, η έρευνα έχει δείξει ότι πρόκειται για μια σημαντική μεταβολική διαταραχή, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων όπως οι ηπατικές και οι καρδιαγγειακές νόσοι. Πιο πρόσφατα, έχουν επίσης συσχετιστεί με το PMOS και άλλα συμπτώματα, όπως η υπνική άπνοια, η κατάθλιψη, το άγχος και η σωματική δυσφορία).

Μήνας ενημέρωσης & ευαισθητοποίησης για το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών

Η ελπίδα είναι ότι η νέα ονομασία θα συμβάλει στο να δοθεί στην πάθηση η προσοχή που της αξίζει, ανέφερε η Δρ. Andrea Dunaif, καθηγήτρια ιατρικής στο τμήμα ενδοκρινολογίας στην Ιατρική Σχολή Icahn στο Όρος Σινάι στη Νέα Υόρκη. Όπως σημείωσε, οι γυναικολόγοι έχουν σε μεγάλο βαθμό αναγνωρίσει τη σοβαρότητα της κατάστασης, ωστόσο, επειδή το PMOS επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού, απαιτείται μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και στενότερη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών ιατρικών ειδικοτήτων για την αποτελεσματική φροντίδα των ασθενών.

Παρότι πολλοί στον χώρο υποδέχθηκαν θετικά τη μετονομασία, η Δρ. Dunaif εξέφρασε επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι ο νέος όρος δεν αποτυπώνει πλήρως την τρέχουσα επιστημονική γνώση για την πάθηση. Όπως ανέφερε, το οικογενειακό ιστορικό υποδηλώνει ότι ακόμη και άτομα χωρίς ωοθήκες ενδέχεται να επηρεάζονται από τις μεταβολικές πτυχές της διαταραχής. Παράλληλα, υποστήριξε ότι μια πιο ακριβής προσέγγιση θα μπορούσε να περιλαμβάνει διαχωρισμό σε υποτύπους, ανάλογα με το αν κυριαρχούν αναπαραγωγικά ή μεταβολικά συμπτώματα.

Πώς να έχεις τη σωστή φροντίδα

Ένα βασικό σημάδι για να απευθυνθεί κάποιος σε γιατρό είναι το ιστορικό ακανόνιστων εμμηνορροϊκών κύκλων. Συγκεκριμένα, λιγότεροι από οκτώ κύκλοι τον χρόνο ή κύκλοι που διαρκούν πάνω από 40 ημέρες μπορεί να αποτελούν ένδειξη ορμονικής διαταραχής και να χρειάζονται αξιολόγηση.Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις για σημάδια αντίστασης στην ινσουλίνη ή για αυξημένα ανδρογόνα που είναι πιθανόν να προκαλέσουν συμπτώματα όπως ακμή, αυξημένη τριχοφυΐα ή αραίωση μαλλιών.

Η αντιμετώπιση της πάθησης επικεντρώνεται κυρίως στη διαχείριση των συμπτωμάτων και όχι σε μια οριστική θεραπεία. Συνήθως προτείνονται αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως ισορροπημένη διατροφή και τακτική άσκηση, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν τη συνολική εικόνα της υγείας και τα συμπτώματα.

Παράλληλα, μπορεί να χορηγηθούν φαρμακευτικές αγωγές για τη ρύθμιση των ορμονικών και μεταβολικών διαταραχών, ενώ τα αντισυλληπτικά χρησιμοποιούνται συχνά για τη ρύθμιση του κύκλου και τη μείωση συμπτωμάτων όπως η ακμή και η τριχοφυΐα. Σε περιπτώσεις που υπάρχει σχέδιο για εγκυμοσύνη μπορούν να εφαρμοστούν θεραπείες υποβοήθησης της ωορρηξίας.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική αντιμετώπιση παίζει η ολιστική προσέγγιση της φροντίδας. Οι ασθενείς συχνά χρειάζονται συντονισμό μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων, ώστε να μην αντιμετωπίζεται κάθε σύμπτωμα μεμονωμένα αλλά συνολικά η κατάσταση, με εξατομικευμένο και ολοκληρωμένο πλάνο φροντίδας.