Αυτό είναι το ιδανικό κομπλιμέντο για τα παιδιά, σύμφωνα με παιδοψυχολόγους

Κάθε φορά που το παιδί σου καταφέρνει κάτι, από το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο, έχεις και εσύ αυτή την αυθόρμητη, σχεδόν μηχανική παρόρμηση να ξεσπάσεις σε χειροκροτήματα και να το επιβραβεύσεις; Είναι λογικό. Ως γονιός, νιώθεις μια απίστευτη περηφάνια βλέποντάς το να αναπτύσσεται και πιστεύεις ότι επιβραβεύοντας κάθε του κίνηση, του προσφέρεις τα εφόδια για να χτίσει μια δυνατή αυτοπεποίθηση.

Ωστόσο, οι ειδικοί της ψυχικής υγείας μάς καλούν να ξανασκεφτούμε τον τρόπο που εκφράζουμε τον θαυμασμό μας. Η Δρ. Sarah Tannenbaum, παιδοψυχολόγος, επισημαίνει ότι οι λέξεις που επιλέγουμε έχουν τη δύναμη να διαμορφώσουν άμεσα τη συμπεριφορά και τον χαρακτήρα του παιδιού.

Ακούγεται αγχωτικό; Η ίδια μας καθησυχάζει, τονίζοντας ότι η επιδοκιμασία των παιδιών δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Στην ψυχολογία, χρησιμοποιείται ένας όρος που ονομάζεται «συγκεκριμένος έπαινος».

Φράσεις εμπνευσμένες από τη μέθοδο Μοντεσσόρι που ενισχύουν την παιδική αυτοπεποίθηση

«Ο συγκεκριμένος έπαινος ακολουθεί μια απλή φόρμουλα: μία θετική δήλωση συν μία συγκεκριμένη συμπεριφορά. Βοηθά τα παιδιά να καταλάβουν ακριβώς γιατί κέρδισαν την επιδοκιμασία και πώς να την επαναλάβουν, επειδή ο στοχευμένος έπαινος τους διδάσκει ποια ακριβώς συμπεριφορά είναι η επιθυμητή», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τα κομπλιμέντα και η επιδοκιμασία επικοινωνούν στα παιδιά τι μας αρέσει και τι θέλουμε να βλέπουμε περισσότερο από αυτά.

«Αυτό είναι συχνά ένα πολύ πιο αποτελεσματικό εργαλείο διαπαιδαγώγησης από τη συνεχή διόρθωση», εξηγεί η Δρ. Tannenbaum. «Πολλοί ενήλικες, δικαιολογημένα, αναλώνονται στο να αντιδρούν σε όσα δεν θέλουν – λέγοντας "όχι", "μη", "σταμάτα" – όμως αυτού του είδους η προσοχή δεν αλλάζει αξιόπιστα τη συμπεριφορά. Ο έπαινος είναι ο τρόπος με τον οποίο διδάσκουμε τις συμπεριφορές που θέλουμε να αντικαταστήσουν εκείνες τις αρνητικές στιγμές, ενώ παράλληλα βοηθά τα παιδιά να μάθουν πώς να δέχονται τη θετική προσοχή με υγιή τρόπο».

Επιπλέον, οι ειδικοί προσθέτουν ότι στόχος μας πρέπει να είναι να νιώθουν τα παιδιά καλά εσωτερικά και, σταδιακά, να αναζητούν την επιβεβαίωση από τον ίδιο τους τον εαυτό.

«Ο σκοπός του επαίνου δεν είναι απλώς να κάνει ένα παιδί να νιώσει όμορφα εκείνη τη στιγμή, αλλά να το βοηθήσει να χτίσει μακροπρόθεσμη αυτοπεποίθηση, ψυχική ανθεκτικότητα, εσωτερικό κίνητρο και αυτογνωσία», τονίζει η Δρ. Holly Schiff, κλινική ψυχολόγος.

Πώς να ενισχύσετε την αυτοπεποίθηση του παιδιού

Το καλύτερο κομπλιμέντο για τα παιδιά είναι αυτή η φράση

Οι παιδοψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι το καλύτερο κοπλιμέντο που μπορείς να κάνεις στο παιδί σου είναι η ακόλουθη φράση: «Είδα πόσο σκληρά προσπάθησες για αυτό».

Γιατί είναι τόσο ξεχωριστή αυτή η φράση; Επειδή, σύμφωνα με την Δρ. Schiff μετατοπίζει την προσοχή από το τελικό αποτέλεσμα (το οποίο μπορεί μερικές φορές να μην είναι τέλειο) στη διαδικασία και στον κόπο που κατέβαλε το παιδί. Με αυτόν τον τρόπο καλλιεργείται η λεγόμενη «νοοτροπία εξέλιξης» . Το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η επιμονή, η δουλειά και η εξάσκηση έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από ένα υποτιθέμενο «φυσικό ταλέντο». Επιπλέον, η λέξη «Είδα» κρύβει μέσα της μια βαθιά συναισθηματική σύνδεση. Δείχνει στο παιδί ότι ήσουν εκεί, παρών, προσηλωμένος στις δικές του ανάγκες και προσπάθειες, κάνοντάς το να νιώθει ότι το καταλαβαίνουν και το υποστηρίζουν πραγματικά, επισημαίνει Δρ. Ioana Pal, κλινική ψυχολόγος στο Stramski Children’s Development Center.

Ο ρόλος της αυτοπεποίθησης στη ζωή ενός παιδιού

7 ακόμα φράσεις που εγκρίνουν οι ψυχολόγοι

Κι επειδή πάντα βοηθούν οι εναλλακτικές, μπορείς να επιλέξεις μία ή και περισσότερες από τις ακόλουθες φράσεις.

«Έκανες υπέροχη δουλειά που με άκουσες με την πρώτη φορά που το ζήτησα»

Αυτό αποτελεί κλασικό παράδειγμα «συγκεκριμένου επαίνου». Λέει στο παιδί ακριβώς τι έκανε καλά και πώς να το επαναλάβει. Επίσης, μειώνει τις συγκρούσεις εξουσίας, καθώς οι προσδοκίες γίνονται ξεκάθαρες.

«Συνέχισες την προσπάθεια, ακόμα κι όταν δυσκόλεψαν τα πράγματα»

Είναι δύσκολο να βλέπεις ένα νήπιο να παιδεύεται με ένα παζλ ή έναν έφηβο να χάνει σε έναν αγώνα. Αυτό όμως ενισχύει την επιμονή και την αντοχή στη ματαίωση. Ωστόσο, το τελικό μήνυμα είναι πως μετράει η πρόοδος όχι η τελειότητα.

«Η ιδέα σου ήταν πραγματικά έξυπνη»

Κράτησε αυτό το κομπλιμέντο για τη στιγμή που η βαρεμάρα του παιδιού σου μετατρέπεται σε δημιουργικό παιχνίδι. «Ενισχύει τη δημιουργικότητα και την ανεξάρτητη σκέψη», αναφέρει η Δρ. Schiff.

Tips για το πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να αποκτήσει αυτοπεποίθηση!

«Βρήκες τον δικό σου τρόπο να λύσεις αυτό το πρόβλημα»

Βοηθά το παιδί να εμπιστευτεί την κρίση και τη λογική του, χωρίς να περιμένει πάντα έτοιμες λύσεις από τους ενήλικες.

«Αυτό που έκανες ήταν πολύ ευγενικό και γεμάτο ενσυναίσθηση»

Αντί να εστιάζεις στην εξωτερική εμφάνιση ή στους βαθμούς, επιβραβεύεις τις κοινωνικές του δεξιότητες και την ενσυναίσθηση.

«Πρόσεξες πραγματικά τις λεπτομέρειες»

Είτε πρόκειται για μια ζωγραφιά είτε για τις σχολικές του ασκήσεις, η φράση αυτή το μαθαίνει να εκτιμά την επιμέλεια και την προσοχή, αποφεύγοντας τις βιαστικές προχειρότητες.

«Πρέπει να νιώθεις περήφανος/η γι΄αυτό που έκανες»

Αντί για το κλασικό «είμαι περήφανος για σένα», αυτή η μικρή παραλλαγή μαθαίνει στο παιδί να αναζητά την ικανοποίηση από τον εαυτό του και όχι από το χειροκρότημα των άλλων.