Τα «add-ons» στην εξωσωματική τελικά βοηθούν ή απλώς κοστίζουν; Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Η προσπάθεια απόκτησης ενός παιδιού με εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) είναι για κάθε ζευγάρι ένας μεγάλος αγώνας – συναισθηματικός, σωματικός αλλά και οικονομικός. Στην επιθυμία του να πετύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, αναζητά κάθε διαθέσιμη επιλογή. Στο πλαίσιο αυτό, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς οι «πρόσθετες» θεραπείες (τα λεγόμενα add-ons), οι οποίες προτείνονται συμπληρωματικά με σκοπό την ενίσχυση των ποσοστών επιτυχίας.

Ωστόσο, μια νέα, ολοκληρωμένη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women's Health έρχεται να επαναπροσδιορίσει τα δεδομένα. Η μελέτη, σύμφωνα με τον Guardian, αποκαλύπτει ότι η πλειονότητα αυτών των επιπλέον διαδικασιών δεν υποστηρίζεται ακόμα από ισχυρά επιστημονικά στοιχεία, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε περιττή οικονομική και ψυχολογική επιβάρυνση χωρίς πραγματικό αντίκρισμα.

6 πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για την εξωσωματική γονιμοποίηση από γυναίκες που τη βίωσαν

«Σε πολλές χώρες, η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας παρέχεται κυρίως από ιδιωτικές κλινικές, όπου η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει αποκτήσει έντονα εμπορικό χαρακτήρα και ορισμένες πρόσθετες θεραπείες είναι εξαιρετικά δαπανηρές», δήλωσε η ερευνήτρια γονιμότητας Δρ Sarah Lensen από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης και πρόσθεσε: «Η ανασκόπησή μας δείχνει ότι, για τις περισσότερες από τις πρόσθετες θεραπείες που αξιολογήσαμε, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι προσφέρουν όφελος στους ασθενείς. Οι μη αποδεδειγμένες θεραπείες μπορεί να δημιουργήσουν ψεύτικες ελπίδες, να επιβαρύνουν οικονομικά τα ζευγάρια και να οδηγήσουν σε περιττές ιατρικές παρεμβάσεις, σε μια περίοδο που είναι ήδη ιδιαίτερα δύσκολη για τους ασθενείς».

Τα τελευταία χρόνια, αυξάνονται οι ανησυχίες για την ύπαρξη αμφίβολης αξιοπιστίας τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων κλινικών δοκιμών στον τομέα της αναπαραγωγικής ιατρικής, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εξετάζουν τις πρόσθετες θεραπείες στην εξωσωματική γονιμοποίηση.

Στόχος των ερευνητών που πραγματοποίησαν τη μετα-ανάλυση ήταν να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια δέκα συχνά χρησιμοποιούμενων πρόσθετων θεραπειών στην εξωσωματική γονιμοποίηση, βασιζόμενοι αποκλειστικά σε μελέτες υψηλής επιστημονικής ποιότητας.

Εξωσωματική γονιμοποίηση: Οι μύθοι που ήρθε η ώρα να αφήσουμε πίσω

Από τις 157 κλινικές δοκιμές που αρχικά θεωρήθηκαν δυνητικά κατάλληλες για ένταξη στη μετα-ανάλυση, οι 72 αποκλείστηκαν επειδή κρίθηκαν ανεπαρκείς ως προς την αξιοπιστία τους. Οι ερευνητές συνέλεξαν και ανέλυσαν τα δεδομένα από τις 85 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια αξιοπιστίας. Δεν διαπίστωσαν καμία επίδραση στη γονιμότητα ή ασαφή αποτελέσματα λόγω περιορισμένων ή χαμηλής ποιότητας δεδομένων για τις ακόλουθες επτά πρόσθετες θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης:

• Βελονισμός: Αν και χαλαρώνει, δεν αποδείχθηκε ότι αυξάνει τις πιθανότητες εγκυμοσύνης.
• Κορτικοστεροειδή: Φάρμακα που χορηγούνται για τη μείωση της φλεγμονής και την καταστολή του ανοσοποιητικού, χωρίς επιστημονικό αντίκρισμα στην IVF.
• Τεστ δεκτικότητας ενδομητρίου (ERA test): Μια επώδυνη βιοψία στη μήτρα για τον έλεγχο των γονιδίων, η οποία τελικά δεν αλλάζει το αποτέλεσμα.
• Έγχυση ενδολιπιδίων (Intralipids): Ενδοφλέβιο υγρό με λιπαρά που υποτίθεται ότι βοηθά τη light εκδοχή του ανοσοποιητικού, χωρίς αποδείξεις.
• Ενδοωοθηκική έγχυση PRP (Platelet-Rich Plasma): Η γνωστή θεραπεία με πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια, όταν γίνεται στις ωοθήκες για «αναζωογόνηση», δεν φαίνεται να αποδίδει.
• Ενδομήτρια έγχυση PRP: Αντίστοιχη έγχυση πλάσματος, αυτή τη φορά μέσα στη μήτρα.
• Προεμφυτευτική Γενετική Εξέταση για Ανευπλοειδία (PGT-A): Ο έλεγχος των εμβρύων για τον σωστό αριθμό χρωμοσωμάτων πριν τη μεταφορά, που αν και ακούγεται λογικός, στη γενική χρήση του δεν έδειξε να βελτιώνει τα ποσοστά γεννήσεων.

Υπάρχει όριο στις προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης; Τι λέει η επιστήμη

Υπάρχει κάτι που όντως βοηθάει;

Η έρευνα εντόπισε μόνο τρεις περιπτώσεις όπου υπήρχαν ενδείξεις (έστω και αδύναμες) για κάποιο πιθανό όφελος:

• EmbryoGlue: Ένα ειδικό υγρό μεταφοράς με υαλουρονικό οξύ. Φαίνεται πως ίσως αυξάνει ελαφρώς την πιθανότητα εγκυμοσύνης, αν και η επίδραση στο να γεννηθεί τελικά ζωντανό μωρό δεν ήταν ισχυρή.
• Ξύσιμο ενδομητρίου: Μια μικροεπέμβαση «τραυματισμού» του εσωτερικού της μήτρας που ενδέχεται να ευνοεί την εμφύτευση.
• Φυσιολογική ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπέρματος (PICSI): Μια εξελιγμένη τεχνική επιλογής του καλύτερου σπερματοζωαρίου. Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι ίσως μειώνει το ρίσκο αποβολής.

Εξωσωματική: Πώς ένα υγιές μικροβίωμα του ενδομητρίου μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες επιτυχίας

Όπως τονίζουν οι ειδικοί, υπάρχει εκτεταμένη παραπληροφόρηση σχετικά με τις πρόσθετες θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης σε ιστότοπους ιδιωτικών κλινικών και σε φόρουμ ασθενών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης - πηγές που αποτελούν σημαντικά μέσα ενημέρωσης για τους ασθενείς - οι οποίες συχνά υπερεκτιμούν τα οφέλη και παραλείπουν να αναφέρουν το κόστος και τους κινδύνους των πρόσθετων θεραπειών. Η Δρ Sarah Lensen τόνισε επίσης ότι οι κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης και οι γιατροί θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά κατά πόσο είναι σωστό να προσφέρουν μη αποδεδειγμένες πρόσθετες θεραπείες, καθώς το γεγονός ότι αυτές είναι διαθέσιμες συχνά εκλαμβάνεται από τους ασθενείς ως έμμεση ένδειξη ότι είναι αποτελεσματικές.