Στη Γαλλία ισχύει επιπλέον 2μηνη γονική άδεια βάσει μισθού -Τι διαφορετικό ισχύει στην Ελλάδα;

Η Γαλλία κατέγραψε πρόσφατα μια ιστορική και ανησυχητική πρωτιά: για πρώτη φορά από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι θάνατοι στη χώρα ξεπέρασαν τις γεννήσεις. Αυτή η εξέλιξη, που αντικατοπτρίζει το έντονο δημογραφικό πρόβλημα και την κατακόρυφη πτώση των γεννήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη –με την Ελλάδα δυστυχώς να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της αρνητικής αυτής λίστας– ώθησε τον Εμανουέλ Μακρόν να εξαγγείλει ένα σχέδιο για τον «δημογραφικό επανεξοπλισμό» της χώρας.

Αλήθεια ή υπερβολή η ανησυχία για την υπογεννητικότητα; Οι επιστήμονες καταρρίπτουν τους φόβους σου

Στο πλαίσιο λοιπόν του προϋπολογισμού Κοινωνικής Ασφάλισης, τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιουλίου 2026 μια οικονομική μεταρρύθμιση: οι νέοι γονείς δικαιούνται πλέον έως και δύο επιπλέον μήνες άδειας ανατροφής μετά τη γέννηση ή την υιοθεσία ενός παιδιού. Η ειδοποιός διαφορά του μέτρου είναι ότι η άδεια αυτή καλύπτει έως και το 70% του πραγματικού μισθού του γονέα.

Η νέα αυτή παροχή έρχεται να προστεθεί στις ήδη υπάρχουσες άδειες (μέχρι τώρα η άδεια μητρότητας ήταν σχεδόν 4 μήνες για το πρώτο παιδί και η άδεια πατρότητας 28 ημέρες) και έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

• Δικαιούχοι: Αφορά γονείς (υπαλλήλους, δημόσιους υπαλλήλους και ελεύθερους επαγγελματίες) παιδιών που γεννήθηκαν ή υιοθετήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά.
• Χρήση: Μπορεί να ληφθεί αφού εξαντληθούν οι κλασικές άδειες μητρότητας, πατρότητας ή υιοθεσίας. Οι δύο γονείς μπορούν να την πάρουν είτε ταυτόχρονα είτε ξεχωριστά, σε ένα ή δύο τμήματα.
• Προθεσμία: Πρέπει να χρησιμοποιηθεί μέσα σε 9 μήνες από τη γέννηση ή την άφιξη του παιδιού στο σπίτι.
• Αποδοχές: Κατά τον πρώτο μήνα, οι γονείς λαμβάνουν το 70% του καθαρού μισθού τους και κατά τον δεύτερο μήνα το 60% (με βάση τα ανώτατα όρια ασφάλισης).

Γαλλία vs Ελλάδα: Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία

Πόσο απέχουμε στην Ελλάδα από αυτό το μοντέλο; Ας δούμε με ακριβή στοιχεία πώς διαφοροποιείται η ελληνική πραγματικότητα από τη νέα γαλλική μεταρρύθμιση, ώστε να καταλάβουμε τι ακριβώς αλλάζει.

Η μεγάλη διαφορά: Πώς υπολογίζεται η πληρωμή;

• Στη Γαλλία : Η πληρωμή είναι αναλογική με τον μισθό. Κατά τον πρώτο μήνα της επιπλέον άδειας, ο γονέας λαμβάνει το 70% του καθαρού μισθού του, ενώ κατά τον δεύτερο μήνα το 60% (με βάση τα ανώτατα όρια της γαλλικής Κοινωνικής Ασφάλισης). Αυτό σημαίνει ότι αν μια εργαζόμενη μητέρα έχει καλό μισθό, η απώλεια στο εισόδημά της θα είναι μικρή.

• Στην Ελλάδα : Με τον νόμο 4808/2021, κάθε γονέας έχει ατομικό δικαίωμα σε 4μηνη Γονική Άδεια Ανατροφής (μέχρι το παιδί να γίνει 8 ετών). Για τους δύο πρώτους μήνες, η ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) καταβάλλει μηνιαίο επίδομα. Η διαφορά είναι ότι το ποσό αυτό είναι σταθερό και ίσο με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, ανεξάρτητα από το πόσα χρήματα έβγαζε ο γονέας πριν.

Η σύγκριση δείχνει ότι η Ελλάδα δεν υπολείπεται σε δικαιώματα χρόνου, καθώς οι άδειες ανατροφής που παρέχει η ΔΥΠΑ είναι χρονικά μεγάλες και θεσμοθετημένες. Αυτό που κάνει τη Γαλλία να ξεχωρίζει – και που θα ήταν το πραγματικό ζητούμενο για τις εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα – είναι η ποσοστιαία κάλυψη του πραγματικού μισθού, ώστε η απόφαση ενός γονέα να μείνει σπίτι με το παιδί του να μην σημαίνει αυτόματα μια μεγάλη οικονομική θυσία για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Ολοένα και περισσότερες Ελληνίδες κάνουν το πρώτο παιδί μετά τα 40

Οι άδειες με αποδοχές

Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, οι βασικότερες προβλέψεις για τις άδειες με αποδοχές στη χώρα μας είναι οι εξής:

Άδεια Μητρότητας: Έχει συνολική διάρκεια 17 εβδομάδες (8 πριν τον τοκετό και 9 μετά), με πλήρεις αποδοχές.

Ειδική Παροχή Προστασίας Μητρότητας (9μηνο): Μετά την άδεια μητρότητας, η μητέρα δικαιούται άδεια 9 μηνών, κατά τη διάρκεια της οποίας λαμβάνει από τη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό. Το σημαντικό είναι ότι η μητέρα μπορεί να μεταβιβάσει έως και 7 μήνες από αυτή την άδεια στον πατέρα, αν εκείνος εργάζεται με σχέση εξαρτημένης εργασίας.

Άδεια Πατρότητας: Κάθε νέος πατέρας δικαιούται 14 ημέρες άδειας με πλήρεις αποδοχές αμέσως μετά τη γέννηση του παιδιού (η οποία δεν εξαρτάται από προϋπηρεσία).

Γιατί κάποιες οργανώσεις διαφωνούν;

Παρά το γεγονός ότι το γαλλικό μέτρο προσφέρει υψηλότερη οικονομική κάλυψη (ποσοστό επί του μισθού), οι φεμινιστικές οργανώσεις στη Γαλλία εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις. Ο λόγος; Τα οικονομικά του ζευγαριού.

Επειδή στατιστικά οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες, όταν ένα ζευγάρι πρέπει να αποφασίσει ποιος θα καθίσει στο σπίτι χάνοντας το 30% ή 40% του μισθού του, η επιλογή γίνεται με βάση την τσέπη. Συμφέρει πάντα να στερηθεί η οικογένεια το ποσοστό από τον μικρότερο μισθό.

Έτσι, οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι το μέτρο θα οδηγήσει τελικά τις μητέρες να παραμένουν περισσότερο χρόνο εκτός αγοράς εργασίας, πηγαίνοντας πίσω την καριέρα τους, αντί να ενθαρρύνει τους μπαμπάδες να αναλάβουν δράση.