Μια μαμά μετακόμισε στη Δανία και αναθεώρησε όλα όσα ήξερε για τη μητρότητα

Δεν είναι μυστικό ότι οι σκανδιναβικές χώρες φιγουράρουν πάντα στις πρώτες θέσεις των πιο ευτυχισμένων λαών του κόσμου, με τη Δανία να βρίσκεται σταθερά στην κορυφή της λίστας. Και αν αναρωτιέσαι το γιατί, η απάντηση κρύβεται στον τρόπο που στηρίζουν την οικογένεια. Εκεί, το κράτος προσφέρει ουσιαστική στήριξη: από τα οργανωμένα συστήματα γονικής άδειας, μέχρι ένα εκπαιδευτικό σύστημα που εστιάζει στην ψυχολογία και την ανεξαρτησία των παιδιών. Είναι, με λίγα λόγια, μια κουλτούρα που κάνει την καθημερινότητα των γονιών πολύ πιο εύκολη και ανθρώπινη.

Τι γίνεται λοιπόν όταν μια μαμά, μεγαλωμένη με τα άγχη και τα δυτικά πρότυπα του «πρέπει να τα κάνω όλα τέλεια», μετακομίζει μόνιμα στην Κοπεγχάγη;

Έρευνα: η μητρότητα εξακολουθεί να «κοστίζει» στις μαμάδες την καριέρα και τις φιλοδοξίες τους

Όταν η Olivia Liveng έκανε αυτό το μεγάλο βήμα πριν από οκτώ χρόνια, δεν φανταζόταν πόσο βαθιά θα την επηρέαζε η νέα της καθημερινότητα. Στη Δανία, συνηδειτοποίησε ότι οι γονείς δεν νιώθουν την ανάγκη να αποδείξουν τίποτα σε κανέναν. Δεν θυσιάζουν τη δική τους ζωή, δεν υπερφορτώνουν τα παιδιά με δραστηριότητες και δεν ανεβάζουν τα πάντα στα social media. Είναι γονείς για τα παιδιά τους, όχι για τα μάτια του κόσμου.

Όπως εξομολογείται και η ίδια, για να γίνει τελικά μια πραγματικά «καλή μαμά», έπρεπε πρώτα να ξεμάθει όλα όσα ήξερε. Έπρεπε να αφήσει στην άκρη την ανάγκη να ελέγχει τα πάντα, να σταματήσει να καταγράφει κάθε στιγμή στο κινητό της και, κυρίως, να μη φορτώνει την καθημερινότητα του παιδιού της με ένα εξαντλητικό πρόγραμμα γεμάτο «πρέπει».

Εκεί οι μπαμπάδες δεν είναι «βοηθοί»

«Σκέψου πόσο εύκολα καταρρέουν τα ιδανικά της ισότητας όταν έρχεται ένα μωρό, ειδικά αν έχεις μεγαλώσει πιστεύοντας ότι η μητρική αγάπη μετριέται με τα βάρη που σηκώνεις χωρίς να παραπονιέσαι. Στη Δανία θα δεις τα πράγματα αλλιώς. Εκεί, οι μπαμπάδες δεν χειροκροτούνται επειδή έκαναν απλώς τα στοιχειώδη» αναφέρει η ίδια.

Στις περισσότερες οικογένειες της Δανίας, οι μπαμπάδες είναι full-time γονείς, όχι βοηθοί της μαμάς. Το σύστημα γονικής άδειας της χώρας το επιβάλλει αυτό, μοιράζοντας το χρόνο δίκαια ανάμεσα στους δύο γονείς, χωρίς να μπορεί να μεταβιβαστεί ο ένας μήνας στον άλλον. Σε όλη την Κοπεγχάγη, θα δεις μπαμπάδες να σπρώχνουν καρότσια, με τον καφέ στο χέρι, κάνοντας βόλτες μαζί με άλλους μπαμπάδες. Δεν είναι αξιοπερίεργο, είναι απλώς η καθημερινότητα.

Αυτό απέχει πολύ από το μοντέλο με το οποίο μεγάλωσε η ίδια - αλλά και το μοντέλο που γενικά κυριαρχεί - όπου η μητρότητα συχνά ταυτίζεται με την «εξαφάνιση» της ίδιας της γυναίκας. Η μάνα που προβλέπει τα πάντα και θυσιάζει τα πάντα θεωρείται η «καλή», λες και το να είσαι απαραίτητη είναι το ίδιο πράγμα με το να αγαπάς. Αυτό ήταν το πρώτο πράγμα που έπρεπε να ξεμάθει.

Σταμάτα να κυνηγάς την «τελειότητα»

«Αν έχεις μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον όπου ο ανταγωνισμός ξεκινά από το προνήπιο και το άγχος σου είναι να "προετοιμάσεις" το παιδί σου για να πετύχει, η Δανία θα σε σοκάρει. Εκεί, η εκπαίδευση στην πρώιμη παιδική ηλικία δίνει έμφαση στο παιχνίδι, την ανεξαρτησία, τον χρόνο στη φύση και την κοινωνική ανάπτυξη, όχι στους βαθμούς», επισημαίνει η Olivia Liveng

Αυτή η νοοτροπία την έφερε αντιμέτωπη με τον εαυτό της. Δεν είχε συνειδητοποιήσει πόσο πολύ το δικό της λεξιλόγιο γύρω από το παιδί περιλάμβανε λέξεις όπως «εμπλουτισμός», «προετοιμασία», «διέγερση» και «πρόγραμμα».

Χρειάστηκε να αμφισβητήσει το ένστικτο που της έλεγε ότι μια καλή μαμά πρέπει πάντα να προσφέρει κάτι παραπάνω.

Ξέχνα την «τέλεια» μαμά: η Beta mom είναι ακατάστατη, χαοτική και αποδομεί την εικόνα του Instagram

Αφήνοντας πίσω τον έλεγχο

Ένα από τα πιο δύσκολα μαθήματα ήταν να ξεπεράσει την ανάγκη να προτείνει συνεχώς δραστηριότητες, να κατευθύνει το παιχνίδι ή να επιβεβαιώνει στον εαυτό της ότι «κάνει αρκετά».

«Συνειδητοποίησα ότι αυτό που ονόμαζα "προσοχή" ήταν στην πραγματικότητα έλεγχος, και αυτό που βάφτιζα "ενδιαφέρον" ήταν στην πραγματικότητα το δικό μου άγχος. Η ζωή στη Δανία θα σου δείξει ότι μερικές φορές η αγάπη μοιάζει λιγότερο με το να είσαι από πάνω από το παιδί σου και περισσότερο με το να του έχεις εμπιστοσύνη να εξερευνήσει, να βαρεθεί και να πάρει μικρά ρίσκα», λέει χαρακτηριστικά.

Φυσικά, οι Δανοί γονείς δεν αγαπούν τα παιδιά τους περισσότερο, ούτε η χώρα τους έχει λύσει μαγικά όλα τα προβλήματα της σύγχρονης οικογένειας. Και η αλήθεια είναι ότι στην Ελλάδα οι γονείς έχουν πολύ σοβαρούς λόγους να ζουν μες στο άγχος. Όταν η καθημερινότητα είναι μια μόνιμη οικονομική πίεση, όταν το παιδί από το δημοτικό κιόλας δεν έχει καθόλου ελεύθερο χρόνο επειδή τρέχει από τα αγγλικά και τα σπορ στα φροντιστήρια, και όταν οι γονείς αναγκάζονται να πληρώνουν μια περιουσία από την τσέπη τους για εξωσχολικές δραστηριότητες και φύλαξη, είναι λογικό να σε κυριεύει η αγωνία «μήπως το παιδί μου μείνει πίσω».

Μοm inspo: Οι Ελληνίδες που μίλησαν για την μητρότητα και τις προκλήσεις στο σώμα & στο πνεύμα

Η μεγαλύτερη, ωστόσο, διαπίστωση της Olivia Liveng μεγαλώνοντας το παιδί της στη Δανία ήταν το πόσο βαθιά ριζωμένος ήταν μέσα της ο μόνιμος φόβος «μήπως μείνουμε πίσω».Συνειδητοποίησε ότι όλη η ιδέα για το τι σημαίνει «καλός γονιός» είχε χτιστεί πάνω σε αυτή την καταπίεση. Αυτό το ένστικτο, βέβαια, δεν εξαφανίζεται από τη μια μέρα στην άλλη, υπάρχει ακόμα μέσα της. Η διαφορά είναι ότι πλέον το αναγνωρίζει έγκαιρα, παίρνει μια βαθιά ανάσα και δεν το αφήνει να την καταβάλει.

Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα που πρέπει να κρατήσουμε κι εμείς: να ξεμάθουμε την ιδέα ότι η αγάπη πρέπει να μοιάζει με μια συνεχή, εξαντλητική προσπάθεια για να έχει αξία.