7 πράγματα που έκανες ως παιδί στα '70s & '80s και η σημερινή γενιά δεν θα ζήσει ποτέ

Αν μεγάλωσες στις δεκαετίες του '70 ή του '80, η παιδική σου ηλικία προφανώς και δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή των σημερινών παιδιών. Ήταν η εποχή που το «βγες έξω και πρόσεχε» ήταν αρκετό. Δεν υπήρχαν μηνύματα για να ενημερώσεις πού βρίσκεσαι, ούτε κινητά για να σε βρίσκουν ανά πάσα στιγμή. Οι γονείς σου δεν ήξεραν κάθε λεπτό πού είσαι, με ποιον παίζεις και τι κάνεις - και, κάπως έτσι, μάθαινες να κινείσαι μόνος σου στον κόσμο. Έφευγες από το σπίτι το πρωί, συναντούσες φίλους στη γειτονιά, έβρισκες παιχνίδια από το τίποτα και επέστρεφες όταν άναβαν τα φώτα στους δρόμους, σημάδι ότι η μέρα είχε τελειώσει.

Αν μεγάλωσες τη δεκαετία του ’70 ή του ’80, ξέρεις τι σημαίνει πραγματική ελευθερία. Ίσως να μην είχες τις ανέσεις ή την ασφάλεια που απολαμβάνουν τα σημερινά παιδιά, αλλά έμαθες κάτι ανεκτίμητο: να στηρίζεσαι στον εαυτό σου. Έμαθες να βρίσκεις λύσεις στα δύσκολα και να ορίζεις τον χρόνο σου, χωρίς να χρειάζεσαι κάποιον πάνω από το κεφάλι σου σε κάθε σου βήμα.

Φυσικά, κάθε εποχή έχει τις δικές της προκλήσεις και η παιδική ηλικία δεν ήταν τέλεια τότε. Όμως υπήρχαν κάποιες μικρές καθημερινές ελευθερίες που σήμερα μοιάζουν σχεδόν ξεχασμένες.

Τι λέει η ψυχολογία για όσους μεγάλωσαν τη δεκαετία του ’60 και γιατί θεωρούνται «σπάνιοι»

Έπαιζες έξω χωρίς την επίβλεψη γονιού

Πιθανότατα θυμάσαι τα απογεύματα που έβγαινες από το σπίτι και η γειτονιά γινόταν ολόκληρος ο κόσμος σου. Δεν χρειαζόταν να έχεις κανονίσει τίποτα από πριν. Απλώς κατέβαινες, χτυπούσες ένα κουδούνι, φώναζες ένα όνομα από την αυλή και σε λίγα λεπτά είχες βρει την παρέα σου. Τα παιχνίδια ξεκινούσαν αυθόρμητα, οι κανόνες φτιάχνονταν στην πορεία και οι μικρές διαφωνίες λύνονταν μεταξύ σας - χωρίς να εμφανίζεται πάντα ένας μεγάλος για να επέμβει. Μάθαινες να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου, να κάνεις πίσω όταν χρειαζόταν και να βρίσκεις μόνος σου λύσεις. Το «θα γυρίσω μόλις νυχτώσει» ήταν η πιο συνηθισμένη συμφωνία με τους γονείς σου. Σήμερα, αυτή η εικόνα είναι η εξαίρεση, όχι ο κανόνας. Τα παιδιά είναι κλεισμένα μέσα, "καλωδιωμένα" σε tablet και κινητά. Κι οι γονείς, τρομοκρατημένοι από τα όσα ακούνε καθημερινά, προτιμούν να τα έχουν υπό συνεχή επιτήρηση παρά να τα αφήσουν να βγουν έξω μόνα τους.

Πήγαινες μόνος σου στο σχολείο και κυκλοφορούσες περισσότερο ελεύθερα

Η διαδρομή προς το σχολείο ήταν μια μικρή δόση ανεξαρτησίας. Περπατούσες με φίλους, συναντούσες συμμαθητές στον δρόμο και μάθαινες να κινείσαι μόνος σου στον κόσμο γύρω σου. Ήταν αυτονόητο να σε στείλουν μέχρι το περίπτερο για εφημερίδα, να πεταχτείς στον φούρνο ή να γυρίσεις σπίτι χωρίς κανένας ενήλικας να σε κρατάει από το χέρι. Σήμερα, ποιος γονιός θα αφήσει το παιδί του να πάει μόνο του στο σχολείο, ειδικά αν πρέπει να διασχίσει πολύσαχναστο δρόμο ή στη παιδική χαρά; Με το χέρι στην καρδιά, κανείς.

Έκανες λάθη και μάθαινες να τα διορθώνεις μόνος σου

'Οταν κάτι πήγαινε στραβά δεν υπήρχε η πολυτέλεια του «πάρε τηλέφωνο τη μαμά». Αν τσακωνόσουν στη γειτονιά, αν έχανες τα ρέστα από το ψωμί ή αν έμπλεκες σε μια παρεξήγηση, οι γονείς είχαν μια πολύ συγκεκριμένη στάση: είτε σου έλεγαν κοφτά «βρες τρόπο να το λύσεις», είτε απλώς δεν έδιναν τη σημασία που θα δίναμε σήμερα, θεωρώντας το μέρος του παιχνιδιού. Αυτό το «άσε το παιδί να βγάλει το φίδι από την τρύπα» ήταν ένα νόμισμα με δύο όψεις. Από τη μία, σου έχτιζε έναν ισχυρό τσαμπουκά. Μάθανες να διαχειρίζεσαι τον θυμό, τη διαπραγμάτευση και τις συνέπειες των πράξεών σου. Έπεφτες; Σηκωνόσουν μόνος σου. Αυτή η αυστηρή παρότρυνση για αυτονομία σε έκανε ανθεκτικό και σου έδειξε από νωρίς ότι είσαι ικανός να τα βγάλεις πέρα. Από την άλλη, υπήρχαν στιγμές που αυτή η στάση άγγιζε τα όρια της συναισθηματικής απουσίας. Κάποια προβλήματα ήταν πολύ μεγάλα για ένα παιδί, κι εκεί ένιωθες μια βαθιά μοναξιά, σαν να μην δικαιούσαι να ζητήσεις βοήθεια.

Μια μαμά της γενιάς των Millennials δέχτηκε κριτική επειδή μαθαίνει στα παιδιά της να μη μοιράζονται

Βαριόσουν και έπρεπε να βρεις μόνος σου τρόπους να περάσεις καλά

Η βαρεμάρα ήταν μέρος της παιδικής ηλικίας. Και όσο κι αν τότε σου φαινόταν ανυπόφορη, τελικά σου έδινε χώρο να χρησιμοποιήσεις τη φαντασία σου. Δεν υπήρχαν ατελείωτες εφαρμογές, βίντεο και παιχνίδια για να γεμίσουν κάθε λεπτό της ημέρας. Έπρεπε να σκεφτείς τι θα κάνεις, να δημιουργήσεις το δικό σου παιχνίδι ή απλώς να αφήσεις το μυαλό σου να ταξιδέψει. Η βαρεμάρα, όσο παράξενο κι αν ακούγεται, μπορούσε να γίνει μια ευκαιρία για δημιουργικότητα και αυτογνωσία.

Ζούσες τις στιγμές χωρίς να χρειάζεται να τις καταγράψεις

Οι ξεχωριστές στιγμές δεν ανέβαιναν στο διαδίκτυο και δεν υπήρχε η πίεση να τραβήξεις την τέλεια φωτογραφία. Τις ζούσες απλώς. Μια βόλτα με φίλους, μια συναυλία, ένα πάρτι ή μια οικογενειακή στιγμή έμεναν στη μνήμη σου μέσα από τις ιστορίες που διηγούσουν αργότερα και τις λίγες φωτογραφίες που υπήρχαν. Δεν υπήρχε η ανάγκη να αποδείξεις στους άλλους ότι περνάς καλά. Απλώς περνούσες καλά.

Είχες περισσότερο ελεύθερο χρόνο ως παιδί

Τα παιδιά σήμερα έχουν γεμάτα προγράμματα, δραστηριότητες και πολλές υποχρεώσεις. Υπάρχει η πίεση να είναι συνεχώς απασχολημένα, παραγωγικά και προετοιμασμένα για το μέλλον. Αντίθετα, ως παιδιά των ’70s και των ’80s είχαμε περισσότερο χρόνο χωρίς πρόγραμμα. Μπορούσαμε να χαλαρώσουμε, να ονειρευτούμε, να βαρεθούμε και να αποφασίσουμε πώς θα περάσουμε τη μέρα τους. Ο ελεύθερος χρόνος ήταν πραγματικά ελεύθερος και φάνταζε ατελείωτος.

Η γενιά των 90s σκέφτεται διαφορετικά από τη Gen Z και ευθύνονται τα video games, λένε οι ειδικοί

Πήγαινες στο σπίτι ενός φίλου χωρίς να έχει προηγηθεί συνεννόηση

Θυμάσαι την εποχή που απλώς ανέβαινες τις σκάλες, χτυπούσες το κουδούνι ενός φίλου και ρωτούσες «είναι μέσα;». Δεν χρειαζόταν καμία συνεννόηση μεταξύ γονιών, κανένα προγραμματισμένο «playdate». Τα σχέδια τα έκανες εσύ εκείνη τη στιγμή. Αποφασίζατε στο λεπτό αν θα παίξετε μπάλα, κρυφτό ή αν θα αράξετε στο πεζοδρόμιο. Φυσικά, υπήρχαν και κανόνες: έπρεπε να γυρίσεις την ώρα που σου είχαν πει και να εμφανιστείς στην ώρα σου στο τραπέζι για φαγητό. Όμως ο χρόνος που μεσολαβούσε ήταν δικός σου- εντελώς δικός σου. Κι αυτή ήταν η μεγαλύτερη ελευθερία εκείνης της εποχής: το ότι, χωρίς να το καταλαβαίνεις, μάθαινες να εμπιστεύεσαι το ένστικτο και τις δυνάμεις σου.

Κανείς δεν λέει ότι τότε όλα ήταν ιδανικά. Η παιδική ηλικία κάθε εποχής έχει τις όμορφες στιγμές της αλλά και τις δυσκολίες της. Τα παιδιά των ’70s και των ’80s απλώς μεγάλωσαν με έναν διαφορετικό τρόπο: με περισσότερη ελευθερία, περισσότερη ανεξαρτησία και περισσότερες ευκαιρίες να ανακαλύψουν μόνα τους τον κόσμο.

Σήμερα τα παιδιά μεγαλώνουν σε μια άλλη πραγματικότητα, με νέες δυνατότητες αλλά και νέες προκλήσεις. Ίσως αυτό που αξίζει να θυμόμαστε από εκείνα τα χρόνια δεν είναι ότι «παλιά ήταν καλύτερα», αλλά ότι κάποια πράγματα - όπως το αυθόρμητο παιχνίδι, η εμπιστοσύνη και ο χρόνος χωρίς πρόγραμμα - παραμένουν πάντα σημαντικά.