Ο τρόπος που μεγαλώνεις το παιδί σου συνδέεται με τη συμπεριφορά του; Τι δείχνει νέα έρευνα
Δεν υπάρχει ένας «σωστός» τρόπος ανατροφής. Όμως, η συνέπεια, η θετική επικοινωνία και η ουσιαστική παρουσία σου στην καθημερινότητα του παιδιού φαίνεται να συνδέονται με λιγότερες συναισθηματικές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει ένα εγχειρίδιο που να σου λέει πώς ακριβώς πρέπει να μεγαλώσεις το παιδί σου. Κάθε οικογένεια έχει τους δικούς της κανόνες ενώ κάθε παιδί αντιδρά διαφορετικά στα όρια και στον τρόπο με τον οποίο οι γονείς του επικοινωνούν μαζί του.
Ωστόσο, νέα έρευνα δείχνει ότι ορισμένα μοτίβα γονεϊκής συμπεριφοράς συνδέονται με τον τρόπο που τα παιδιά διαχειρίζονται τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά τους.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS One, εξέτασε περισσότερα από 2.700 παιδιά ηλικίας 5 έως 18 ετών και αναζήτησε διαφορετικά «προφίλ» γονεϊκής συμπεριφοράς. Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από το πρόγραμμα Environmental influences on Child Health Outcomes (ECHO) του National Institutes of Health (NIH), ενώ οι γονείς συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τον τρόπο ανατροφής των παιδιών τους και τη συμπεριφορά τους.
Νέα έρευνα συνδέει τη γονεϊκή συμπεριφορά στα 3 χρόνια με την ανάπτυξη του εγκεφάλου στην εφηβεία
Τρία διαφορετικά μοτίβα γονεϊκής συμπεριφοράς
Οι ερευνητές εντόπισαν τρία βασικά προφίλ. Το πρώτο χαρακτηριζόταν από υψηλά επίπεδα θετικής γονεϊκής συμπεριφοράς και καλύτερη επίβλεψη. Ως θετική γονεϊκή συμπεριφορά περιγράφεται ένας ζεστός και υποστηρικτικός τρόπος ανατροφής: επαινείς το παιδί όταν συμπεριφέρεται σωστά, ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες του και διατηρείς μια υποστηρικτική σχέση μαζί του.Το δεύτερο προφίλ συνδύαζε χαμηλότερα επίπεδα θετικής γονεϊκής συμπεριφοράς με μέτρια επίβλεψη, ενώ το τρίτο περιλάμβανε μέτρια θετική γονεϊκή συμπεριφορά και χαμηλότερη επίβλεψη.
Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι αυτά τα τρία προφίλ περιγράφουν όλους τους πιθανούς τρόπους ανατροφής. Τους επέτρεψαν, όμως, να εξετάσουν πώς συνδυάζονται η θετική γονεϊκή συμπεριφορά και η επίβλεψη και πώς σχετίζονται με τη συμπεριφορά των παιδιών.
Τα παιδιά που μεγάλωναν σε περιβάλλον με περισσότερη θετική γονεϊκή συμπεριφορά και καλύτερη επίβλεψη εμφάνιζαν τα χαμηλότερα επίπεδα τόσο εσωτερικευμένων όσο και εξωτερικευμένων προβλημάτων συμπεριφοράς. Στα εσωτερικευμένα προβλήματα περιλαμβάνονται συμπεριφορές και συναισθήματα όπως η απόσυρση, το άγχος και η κατάθλιψη και στα εξωτερικευμένα η επιθετικότητα, η αντιδραστική συμπεριφορά και οι δυσκολίες προσοχής.
Αντίθετα, τα προβλήματα αυτά ήταν συχνότερα στα παιδιά που ανήκαν στα άλλα δύο προφίλ, με τα υψηλότερα επίπεδα να παρατηρούνται στην ομάδα που συνδύαζε μέτρια θετική γονεϊκή συμπεριφορά με χαμηλότερη επίβλεψη.
Με απλά λόγια, η έρευνα δείχνει ότι δεν έχει σημασία μόνο τι κάνεις ως γονιός, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο διαφορετικές συμπεριφορές συνδυάζονται μεταξύ τους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα ακόμα εύρημα.
Οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά τη γονεϊκή συμπεριφορά και διαπίστωσαν ότι η ασυνεπής πειθαρχία συνδεόταν τόσο με περισσότερα εσωτερικευμένα όσο και με περισσότερα εξωτερικευμένα προβλήματα. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ότι όταν οι κανόνες αλλάζουν συνεχώς, όταν μια συμπεριφορά τιμωρείται τη μία ημέρα αλλά αγνοείται την επόμενη ή όταν δεν υπάρχει σαφής και σταθερή εφαρμογή των ορίων, το παιδί μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να κατανοήσει τι περιμένει ο γονιός από εκείνο. Προφανώς και η έρευνα δεν λέει ότι η ασυνεπής πειθαρχία «προκαλεί» από μόνη της τα προβλήματα συμπεριφοράς. Δείχνει, όμως, ότι οι δύο παράγοντες συνδέονται.
8 συμπεριφορές που προέρχονται από την παιδική παραμέληση - όχι από την προσωπικότητά σου
Η επίβλεψη δεν σημαίνει έλεγχο
Η χαμηλή γονεϊκή επίβλεψη συνδέθηκε ειδικότερα με περισσότερα εξωτερικευμένα προβλήματα, όπως η επιθετικότητα και οι δυσκολίες προσοχής. Δεν βρέθηκε, αντίθετα, στατιστικά σημαντική σχέση ανάμεσα στη χαμηλή επίβλεψη και στα εσωτερικευμένα προβλήματα, όπως το άγχος και η κατάθλιψη. Αυτό είναι σημαντικό και για τον τρόπο με τον οποίο ο γονιός αντιλαμβάνεται την «επίβλεψη». Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να γνωρίζεις κάθε λεπτομέρεια της ζωής του παιδιού σου ή να ελέγχεις διαρκώς τι κάνει. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης μελέτης, αφορά περισσότερο το κατά πόσο ο γονιός παραμένει ενεργά και σταθερά παρών στην καθημερινότητα του παιδιού.
Επίσης δεν αποδεικνύεται ότι ένας συγκεκριμένος τρόπος ανατροφής προκαλεί τα προβλήματα συμπεριφοράς των παιδιών. Τα δεδομένα βασίζονται σε αυτοαναφορές των γονέων και αποτυπώνουν ουσιαστικά μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Επιπλέον, οι περισσότερες απαντήσεις προήλθαν από μητέρες ενώ μόλις 52 μπαμπάδες συμμετείχαν στην έρευνα. Υπάρχει επίσης ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα: η σχέση ανάμεσα στη γονεϊκή συμπεριφορά και στη συμπεριφορά του παιδιού μπορεί να λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Δηλαδή, δεν επηρεάζεις μόνο εσύ το παιδί σου. Η συμπεριφορά και οι ανάγκες του παιδιού μπορούν επίσης να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδράς και ασκείς τον γονεϊκό σου ρόλο.
Το βασικό μήνυμα της έρευνας δεν είναι ότι υπάρχει ένας τέλειος τρόπος να μεγαλώσεις το παιδί σου, αλλά ότι οι καθημερινές συμπεριφορές και ο τρόπος με τον οποίο ανταποκρίνεσαι στις ανάγκες του, όταν χαρακτηρίζονται από συνέπεια και σταθερότητα, μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
5 πράγματα που θυμούνται τα παιδιά στην ενηλικίωσή τους αν μεγάλωσαν με υποστηρικτικούς γονείς
Η θετική επικοινωνία, η σταθερότητα στους κανόνες και τα όρια, αλλά και η ουσιαστική παρουσία σου στην καθημερινότητα του παιδιού φαίνεται να συνδέονται με καλύτερη συναισθηματική και συμπεριφορική εικόνα.
Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης, τα παιδιά τείνουν να εμφανίζουν λιγότερα συναισθηματικά και συμπεριφορικά προβλήματα όταν οι γονείς είναι σταθερά θετικοί, εφαρμόζουν με συνέπεια τους κανόνες και παραμένουν ενεργά εμπλεκόμενοι στην καθημερινότητά τους.
Bloggers
