5 πράγματα που θυμούνται τα παιδιά στην ενηλικίωσή τους αν μεγάλωσαν με υποστηρικτικούς γονείς

Όταν σκέφτεσαι τις αναμνήσεις που θα κρατήσει το παιδί σου από τα χρόνια της παιδικής του ηλικίας, πιθανότατα σου έρχονται στο μυαλό οι διακοπές, τα γενέθλια ή κάποια ιδιαίτερη οικογενειακή εμπειρία. Ωστόσο, σύμφωνα με την οικογενειακή ψυχοθεραπεύτρια Carol Kim, οι αναμνήσεις που έχουν μεγαλύτερη σημασία στην ενήλικη ζωή συχνά δημιουργούνται μέσα από απλές, καθημερινές στιγμές ( προφανώς δεν είναι η πρώτη φορά που το ακούς).

Αυτό που θα μείνει στο παιδί σου δεν είναι τόσο το πόσα χρήματα ξόδεψες ή πόσο εντυπωσιακά ήταν όσα του πρόσφερες, αλλά το πώς ένιωθε όταν ήταν μαζί σου. Υπάρχουν, σύμφωνα με την Kim, ορισμένες εμπειρίες που μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικές «βάσεις» για τις αναμνήσεις του καθώς μεγαλώνει.

Τα παιδιά που μεγάλωσαν με οικονομικές δυσκολίες συχνά έχουν αυτές τις συνήθειες στην ενήλικη ζωή

Ο χρόνος που περνάτε πραγματικά μαζί

Το παιδί σου μπορεί να μη θυμάται το ακριβό παιχνίδι που του αγόρασες ή ένα μεγάλο πάρτι γενεθλίων. Είναι πολύ πιθανότερο, όμως, να θυμάται ότι μετά το σχολείο πηγαίνατε μαζί για παγωτό ή ότι καθόσασταν στον καναπέ και βλέπατε μια ταινία. Όπως εξηγεί η Carol Kim, το να αφιερώνεις χρόνο αποκλειστικά στο παιδί σου έχει ιδιαίτερη αξία. Ένα παιχνίδι, ένα βιβλίο ή ακόμη και μια απλή συζήτηση μπορούν να δημιουργήσουν όμορφες αναμνήσεις και να του δείξουν ότι είσαι πραγματικά παρούσα. Έρευνα του 2023 έχει συνδέσει τον ποιοτικό χρόνο που περνούν τα παιδιά με τους γονείς τους με υψηλότερη αυτοεκτίμηση και αίσθηση προσωπικής αξίας. Η λογική είναι απλή: όταν το παιδί βιώνει ότι ο χρόνος που του αφιερώνεις έχει αξία, μπορεί να αισθάνεται και το ίδιο σημαντικό. Φυσικά, δεν είναι δυνατό να βρίσκεσαι μαζί του κάθε στιγμή της ημέρας (ή μπορεί να είσαι μαζί του αλλά να μην του δίνεις την απαιτούμενη προσοχή). 'Ομως, ακόμα και 30 λεπτά μετά τη δουλειά, για ένα παιχνίδι έξω, μια βόλτα ή μια συζήτηση χωρίς περισπασμούς, μπορούν να γίνουν σημαντικό μέρος των αναμνήσεών του.

Τα λόγια ενθάρρυνσης

Όταν το παιδί κουράζεται στη διάρκεια ενός αγώνα ποδοσφαίρου, δυσκολεύεται με τα μαθήματά του ή απογοητεύεται επειδή κάτι δεν του βγαίνει, αυτό που χρειάζεται πολλές φορές είναι ενθάρρυνση. Ένα «μπορείς να τα καταφέρεις» ή μια υπενθύμιση ότι βλέπεις την προσπάθειά του μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντική πηγή υποστήριξης. Η Carol Kim εξηγεί ότι τα παιδιά συχνά αναζητούν την επιβεβαίωση των γονιών τους και ότι τα θετικά λόγια μπορούν να λειτουργήσουν ως κίνητρο αλλά και ως πηγή ασφάλειας. Όταν γνωρίζουν ότι τα στηρίζεις ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, μπορούν να αισθάνονται μεγαλύτερη σιγουριά και να κατανοούν ότι η βελτίωση έρχεται μέσα από την προσπάθεια. Ένα απλό «μπράβο για την προσπάθειά σου» ή «συνέχισε, μπορείς» πολλές φορές είναι αρκετό.

Οι οικογενειακές παραδόσεις

Οι οικογενειακές παραδόσεις δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκες ή ιδιαίτερα οργανωμένες. Μπορεί να είναι ένα συγκεκριμένο πρωινό κάθε Σάββατο, μια οικογενειακή έξοδος την Κυριακή, οι γιορτές που περνάτε με τον ίδιο τρόπο κάθε χρόνο ή ένα ταξίδι που επαναλαμβάνετε. Όπως σημειώνει η Kim, τέτοιες επαναλαμβανόμενες συνήθειες προσφέρουν στα παιδιά μια αίσθηση δομής και κάτι που μπορούν να περιμένουν, ενώ παράλληλα ενισχύουν τους οικογενειακούς δεσμούς. Για παράδειγμα, μπορεί να θυμούνται χρόνια αργότερα τα οικογενειακά πρωινά του Σαββάτου ή τις καλοκαιρινές διακοπές στη θάλασσα. Δεν είναι απαραίτητα η δραστηριότητα που έχει σημασία, αλλά το γεγονός ότι επαναλαμβανόταν και αποτελούσε κάτι σταθερό που μοιραζόσασταν. 'Οπως εξηγούν οι ειδικοί, οι μικρές οικογενειακές παραδόσεις μπορούν να δώσουν στο παιδί αίσθηση του ανήκειν και σταθερότητας, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν κοινές αναμνήσεις στις οποίες ίσως επιστρέφει μεγαλώνοντας.

Τι λέει η ψυχολογία για όσους μεγάλωσαν τη δεκαετία του ’60 και γιατί θεωρούνται «σπάνιοι»

Οι πράξεις καλοσύνης που βλέπει από εσένα

Το έχεις ακούσει πολλές φορές, ίσως το έχεις διαπιστώσει και στην πράξη: ως γονιός, λειτουργείς ως πρότυπο συμπεριφοράς για το παιδί σου. Ο τρόπος με τον οποίο φέρεσαι στους ανθρώπους γύρω σου μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα μάθει και εκείνο να αντιμετωπίζει τους άλλους. Πράξεις καλοσύνης δεν περνούν απαραίτητα απαρατήρητες από τα παιδιά. Σύμφωνα με την Carol Kim, όταν ένα παιδί βλέπει ή συμμετέχει σε πράξεις φροντίδας προς τους άλλους, κατανοεί στην πράξη τη σημασία της καλοσύνης και της προσφοράς. Παράλληλα, η προσφορά προς τους άλλους έχει συσχετιστεί με την απελευθέρωση ωκυτοκίνης, μιας ορμόνης που συνδέεται με τη διάθεση και την αίσθηση ευεξίας. Μπορεί να μη θυμάσαι κάθε μικρή καλή πράξη που είδες ή έκανες ως παιδί. Ορισμένες, όμως, μένουν στη μνήμη ακριβώς επειδή συνδέονται με μια συγκεκριμένη στιγμή: την πρώτη φορά που πρόσφερες κάτι σε έναν συμμαθητή σου που δεν είχε φαγητό ή όταν συμμετείχες σε μια προσπάθεια συγκέντρωσης χρημάτων για κάποιον που είχε ανάγκη.

01

03

Η ψυχολογία εξηγεί γιατί όσοι μεγάλωσαν ως δυνατά παιδιά δυσκολεύονται να ξεκουραστούν ως ενήλικες

Η παρουσία σου στις δύσκολες στιγμές

Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε την πρώτη φορά που χάσαμε σε έναν αγώνα ή που δεχτήκαμε πιεστική συμπεριφορά από κάποιον συμμαθητή ή συμμαθήτρια. Παρόλο που το αρχικό συναισθηματικό βάρος είναι δυσάρεστο, αυτό που μένει τελικά είναι η ανάμνηση του ανθρώπου που στάθηκε δίπλα μας για να μας παρηγορήσει. 'Οπως τονίζει η Carol Kim η στήριξη όταν το παιδί είναι άρρωστο, φοβισμένο ή αναστατωμένο έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή εκείνες τις στιγμές χρειάζεται περισσότερο την παρουσία και την επιβεβαίωση του γονιού του. Επιπλέον, οι ειδικοί σημειώνουν ότι η παρηγοριά δεν επιβραβεύει ούτε ενισχύει την κακή συμπεριφορά. Αντίθετα, διδάσκει στο παιδί ότι η έκφραση των συναισθημάτων είναι υγιής και του υπενθυμίζει ότι έχει έναν σταθερό βράχο υποστήριξης στις προκλήσεις της ζωής.

Κανένας γονιός δεν είναι τέλειος και τα παιδιά δεν χρειάζονται έναν τέλειο γονιό. Αυτό που φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία είναι οι επαναλαμβανόμενες εμπειρίες μέσα από τις οποίες το παιδί αισθάνεται ότι έχει χώρο, χρόνο και στήριξη.