Ο σεισμός στην Ιαπωνία έφερε προειδοποίηση για τσουνάμι: Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Ένας ισχυρός σεισμός 7,1 Ρίχτερ που έπληξε την Τρίτη (28/7) τη νότια Ιαπωνία ενεργοποίησε άμεσα προειδοποίηση για τσουνάμι, με τις αρχές να καλούν τους κατοίκους των παράκτιων περιοχών να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα. Αν και το αναμενόμενο ύψος του κύματος δεν ξεπερνά το ένα μέτρο, οι ειδικοί εξηγούν γιατί ένα τσουνάμι δεν κρίνεται μόνο από το ύψος του και πώς μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή.
Η Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία εξέδωσε προειδοποίηση για τσουνάμι, καθώς τα κύματα ενδέχεται να φτάσουν το ένα μέτρο. Παράλληλα, έκτακτες ειδοποιήσεις στάλθηκαν στις νομαρχίες Ναγκασάκι, Καγκοσίμα, Φουκουόκα, Σάγκα, Οΐτα, Μιγιαζάκι και Κουμαμότο.
Γιατί στην Ιαπωνία εκδίδονται τόσο συχνά προειδοποιήσεις για τσουνάμι;
Η Ιαπωνία βρίσκεται στο λεγόμενο «Δαχτυλίδι της Φωτιάς» του Ειρηνικού, μία από τις πιο σεισμογενείς ζώνες του πλανήτη. Για τον λόγο αυτό, κάθε ισχυρός υποθαλάσσιος σεισμός αξιολογείται άμεσα από τις αρχές και, όταν υπάρχει πιθανότητα μετατόπισης μεγάλων ποσοτήτων νερού, ενεργοποιείται το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τσουνάμι.
Οι προειδοποιήσεις εκδίδονται ακόμη και όταν αναμένονται σχετικά χαμηλά κύματα, καθώς τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα που συνοδεύουν ένα τσουνάμι μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα επικίνδυνα για όσους βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές.
Πώς δημιουργείται το τσουνάμι;
Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα κύματα που δημιουργούνται από τον άνεμο, το τσουνάμι αποτελεί μια σειρά από πολύ μεγάλα κύματα, τα οποία προκαλούνται όταν μετατοπίζεται απότομα τεράστια ποσότητα νερού στον βυθό της θάλασσας, συνήθως ύστερα από έναν ισχυρό υποθαλάσσιο σεισμό.
Τα κύματα αυτά διαδίδονται προς όλες τις κατευθύνσεις και μπορούν να διασχίσουν ακόμη και ολόκληρους ωκεανούς. Παράλληλα, κινούνται σε όλο το βάθος της θάλασσας -από τον πυθμένα έως την επιφάνεια-γεγονός που τα διαφοροποιεί σημαντικά από τα κοινά θαλάσσια κύματα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου το 88% των ιστορικών τσουνάμι προκλήθηκαν από σεισμούς ή κατολισθήσεις που σχετίζονται με σεισμική δραστηριότητα.
Ωστόσο, ένα τσουνάμι μπορεί επίσης να προκληθεί από:
- ηφαιστειακές εκρήξεις,
- υποθαλάσσιες κατολισθήσεις,
- ακόμη και από την πτώση ενός μεγάλου μετεωρίτη στη θάλασσα, αν και πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο.
Γιατί ακόμη και ένα κύμα ενός μέτρου μπορεί να είναι επικίνδυνο
Το γεγονός ότι η προειδοποίηση αφορά κύμα ύψους ενός μέτρου δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μικρός. Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα τσουνάμι συνοδεύονται από ιδιαίτερα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα, τα οποία μπορούν να πλημμυρίσουν παράκτιες περιοχές μέσα σε λίγα λεπτά, να παρασύρουν οχήματα, βάρκες και αντικείμενα και να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές σε κτίρια και υποδομές.
Μάλιστα, σύμφωνα με τις αμερικανικές μετεωρολογικές αρχές, αρκούν περίπου 15 εκατοστά νερού που κινείται με μεγάλη ταχύτητα για να ρίξουν έναν ενήλικα, ενώ περίπου 60 εκατοστά μπορούν να παρασύρουν τα περισσότερα αυτοκίνητα.
Ο κίνδυνος δεν τελειώνει όταν υποχωρήσει το πρώτο κύμα
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι η επιστροφή στις ακτές αμέσως μετά το πρώτο κύμα.Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, καθώς το νερό επιστρέφει προς τη θάλασσα, δημιουργούνται εξίσου ισχυρά ρεύματα που μπορούν να παρασύρουν ανθρώπους και συντρίμμια. Επιπλέον, τα πλημμυρικά φαινόμενα και τα επικίνδυνα θαλάσσια ρεύματα μπορεί να διαρκέσουν ακόμη και για ημέρες.
Για τον λόγο αυτό, οι αρχές συνιστούν στους κατοίκους και τους επισκέπτες των παράκτιων περιοχών να ακολουθούν πιστά τις επίσημες οδηγίες και να απομακρύνονται άμεσα από τις ακτές, μετακινούμενοι προς υψηλότερα σημεία όταν αυτό ζητηθεί.
Ακόμη κι αν το πρώτο κύμα φαίνεται μικρό, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κανείς δεν πρέπει να επιστρέφει στις παράκτιες ζώνες μέχρι να ανακοινωθεί επίσημα η λήξη του συναγερμού.
