Μέχρι και τα βατόμουρα «βιάζονται» να βγάλουν καρπούς -Τι «φέρνει» η κλιματική αλλαγή;

Η κλιματική κρίση είναι φανερή σε κάθε πτυχή του πλανήτη μας μέχρι και στα βατόμουρα, όπως αναφέρει άρθρο του BBC, που χρησιμοποιεί μάλιστα τη λέξη πανικοβάλλονται. Πάμε δούμε το ζήτημα λίγο πιο αναλυτικά.

Η Ευρώπη στις φλόγες: Γιατί κάθε καλοκαίρι οι πυρκαγιές γίνονται πιο ακραίες;

Συγκεκριμένα, η κλιματική κρίση δεν αλλάζει μόνο τον καιρό, αλλά και τους φυσικούς ρυθμούς της ζωής. Ένα ακόμη παράδειγμα έρχεται από τα βατόμουρα, τα οποία φέτος ωριμάζουν πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο, καθώς οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ξηρασία αναγκάζουν τα φυτά να επισπεύσουν τον κύκλο ζωής τους.

01

07

Τα φυτά «πανικοβάλλονται» από τη ζέστη

Οι ειδικοί περιγράφουν το φαινόμενο με έναν ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο: τα φυτά «πανικοβάλλονται», προσπαθώντας να παράγουν καρπούς πριν εξαντληθούν τα αποθέματα νερού που χρειάζονται για να επιβιώσουν.

Η Πρέβελη «μαύρισε» -Οι εικόνες από το εμβληματικό φοινικόδασος της Κρήτης προκαλούν θλίψη

Αυτό που ίσχυε είναι ότι τα βατόμουρα ωριμάζουν στα τέλη του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου. Φέτος όμως, στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι πρώτοι ώριμοι καρποί καταγράφηκαν ήδη από τις 26 Ιουνίου, ενώ σε αρκετές περιοχές οι κάτοικοι μάζευαν σχεδόν ένα κιλό βατόμουρα από τις αρχές Ιουλίου.

Σύμφωνα με το Woodland Trust, η ασυνήθιστα πρώιμη καρποφορία συνδέεται άμεσα με τις υψηλές θερμοκρασίες και τη λειψυδρία. Στην περιοχή του Σάφολκ, για παράδειγμα, ο υδράργυρος έφτασε τους 37,3 βαθμούς Κελσίου τον Ιούνιο, ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση ξηρασίας.

Ο Marlow Renton, συνιδρυτής της Wild Food UK, που εδώ και 15 χρόνια εκπαιδεύει ανθρώπους στη συλλογή άγριων βρώσιμων φυτών, εξηγεί ότι τόσο φέτος όσο και πέρυσι ήταν από τις πιο πρώιμες χρονιές που έχει δει τα βατόμουρα να είναι έτοιμα για συγκομιδή.

Τα έντομα καταστρέφουν τον κήπο σου; 6 φυσικοί τρόποι να τα αντιμετωπίσεις

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρεί και σε άλλα φυτά.

«Τα αγριοφραγκοστάφυλα έχουν ήδη ξεραθεί και οι καρποί τους έχουν συρρικνωθεί, ενώ κανονικά αυτή την εποχή θα συνέχιζαν να ωριμάζουν πάνω στους θάμνους», αναφέρει. Αντίστοιχη εικόνα μεταφέρει και ο αγρότης Patrick Barker, ο οποίος διαχειρίζεται περισσότερα από 48 χιλιόμετρα καλλιεργειών στο Σάφολκ.

«Βλέπουμε άγρια δαμάσκηνα, μηλιές και βατόμουρα να έχουν καρπούς την ίδια στιγμή που εξακολουθούν να ανθίζουν. Είναι μια πραγματικά ασυνήθιστη εικόνα για τη φύση», εξηγεί.
Όπως σημειώνει, όταν οι συνθήκες γίνονται υπερβολικά ξηρές, τα φυτά ενεργοποιούν έναν μηχανισμό επιβίωσης.

Τα ελληνικά νησιά που αντιμετωπίζουν λειψυδρία: Τι πρέπει να γνωρίζεις αν ταξιδεύεις φέτος

«Στην ουσία πανικοβάλλονται. Αντιλαμβάνονται ότι μπορεί να ξεμείνουν από νερό ή ακόμη και να πεθάνουν και έτσι προσπαθούν να ολοκληρώσουν όσο πιο γρήγορα γίνεται τον κύκλο αναπαραγωγής τους, παράγοντας καρπούς νωρίτερα από το φυσιολογικό».

Οι επιπτώσεις δεν σταματούν στα φυτά

Η πρόωρη ωρίμανση των άγριων καρπών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και στην άγρια πανίδα. Πολλά μεταναστευτικά πουλιά, όπως οι Δενδροφυλλοσκόποι και άλλα είδη που περνούν από τη Βρετανία πριν ταξιδέψουν προς την Αφρική, βασίζονται στα βατόμουρα για να αποκτήσουν τα απαραίτητα ενεργειακά αποθέματα πριν από το μεγάλο τους ταξίδι.

Αν οι καρποί εμφανιστούν και χαθούν πολύ νωρίς, πολλά πουλιά που φτάνουν αργότερα το φθινόπωρο θα βρουν λιγότερη διαθέσιμη τροφή, ενώ αντίστοιχα είδη που μεταναστεύουν από τη Σκανδιναβία και τη βόρεια Ευρώπη θα δυσκολευτούν να τραφούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Υπάρχει και μια αισιόδοξη πλευρά

Παρά τις ανησυχητικές αλλαγές, οι ειδικοί παρατηρούν και ορισμένες θετικές συνέπειες. Ο Marlow Renton σημειώνει ότι η πλούσια παραγωγή βελανιδιών την περσινή χρονιά είχε ως αποτέλεσμα να εμφανιστούν φέτος περισσότερες νεαρές βελανιδιές από ποτέ.

Τέλος, ωστόσο οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τέτοιες εξαιρέσεις δεν αλλάζουν τη συνολική εικόνα: Η κλιματική κρίση συνεχίζει να μεταβάλλει τους φυσικούς κύκλους των οικοσυστημάτων με τρόπους που επηρεάζουν τόσο τα φυτά όσο και τα ζώα που εξαρτώνται από αυτά.