Η Δανάη Γεωργαντά, η Barbie με αυτισμό και το δικαίωμα να είσαι ο εαυτός σου

«Όταν είσαι παιδί, θέλεις να ανήκεις, και γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό ο καθένας μας να μπορεί να δει τον εαυτό του στα παιχνίδια που παίζει», μάς λέει η Δανάη Γεωργαντά, γνωστή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο κανάλι της στο Youtube ως «Μικρή Ολλανδέζα». Και η αλήθεια είναι πως, στις περισσότερες από εμάς, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό με αυτήν τη φράση είναι η… Barbie μας.

Γιατί στους φανταστικούς κόσμους που δημιουργούσαμε μαζί της, όλα μπορούσαν να συμβούν και όλα είχαν θέση. Και, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αυτή ήταν ο πρώτος «καθρέφτης» στον οποίο προσπαθήσαμε να δούμε τον εαυτό μας. Ίσως, λοιπόν, για αυτό η στιγμή που μια Barbie αρχίζει να μοιάζει λίγο περισσότερο με εμάς να είναι τόσο συγκινητική.

Ναι, μιλάμε για τη στιγμή που κυκλοφόρησε η πρώτη Barbie με αυτισμό -μέρος της σειράς Barbie Fashionistas, η οποία δεν δημιουργήθηκε για να είναι «διαφορετική», αλλά για να είναι αληθινή. Η Δανάη Γεωργαντά, λοιπόν, «είδε» τον εαυτό της στην συγκεκριμένη κούκλα και δεν έγινε απλώς ambassador της καμπάνιας Barbie Fashionistas, αλλά κομμάτι της ίδιας της ιστορίας της. Είσαι έτοιμη να ξεκινήσουμε την αφήγησή της;

«Πλέον νιώθω πολύ πιο ήρεμη σε σχέση με το παρελθόν»

Για τη Δανάη, η διάγνωσή της με αυτισμό και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στα 30 της, την έκανε να απελευθερωθεί. «Πάντα ένιωθα πολύ μόνη. Ένιωθα ότι κάτι δεν πάει καλά με μένα, γιατί βίωνα κάποια πράγματα διαφορετικά από τους άλλους», όπως λέει και η ίδια. Η ανάγκη της, μάλιστα, να ανήκει κάπου και να κάνει keep up με τους γύρω της, συχνά την εξουθένωνε. Μέχρι που όλα άρχισαν να βγάζουν νόημα: «Όταν ήρθε λοιπόν η διάγνωση, άρχισαν πολλά πράγματα να μπαίνουν στη θέση τους και να καταλαβαίνω καλύτερα τον εαυτό μου. Ένιωθα ότι τελικά δεν είμαι τόσο περίεργη όσο πίστευα και ότι πολλά πράγματα εξηγούνται».

Και αυτή η κατανόηση ήταν που την έκανε να αλλάξει όχι μόνο τον τρόπο που βλέπει τον εαυτό της, αλλά και τον τρόπο που κινείται στον κόσμο. «Τώρα που γνωρίζω καλύτερα τον εαυτό μου, μπορώ να προλαβαίνω κάποιες καταστάσεις ή ακόμα και να προειδοποιώ τους κοντινούς μου ανθρώπους, εξηγώντας τους πώς νιώθω την εκάστοτε στιγμή. Πλέον νιώθω πολύ πιο ήρεμη σε σχέση με το παρελθόν». Ωστόσο, όπως δηλώνει και η ίδια, η κοινωνική άγνοια παραμένει: «ο κόσμος πιστεύει πως μπορεί να “δει” τον αυτισμό με τα μάτια, χωρίς όμως να γνωρίζει πώς τον βιώνει ο καθένας».

Η Barbie μας μοιάζει όλο και περισσότερο

«Θεωρώ πως, πάνω απ’ όλα, έχει σημασία η κατανόηση. Από εκεί ξεκινούν όλα. Όταν υπάρχει κατανόηση, συνήθως υπάρχει και η πρόθεση να γίνει η ζωή ενός ατόμου με αυτισμό πιο εύκολη», συνεχίζει η Δανάη.

Και η Barbie την καταλαβαίνει. Αυτή, αλλά και οποιοδήποτε παιδί που μέχρι σήμερα ένιωθε πως δεν μπορεί να «ταυτιστεί» με τα παιχνίδια του. Γιατί η νέα Barbie με αυτισμό δεν είναι απλώς μία ακόμα προσθήκη στη συλλογή της Barbie Fashionistas. Δημιουργήθηκε σε διάστημα 18 μηνών, σε συνεργασία με το ASAN (Autistic Self Advocacy Network), έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό δικαιωμάτων αναπηρίας που διοικείται από και για άτομα στο φάσμα του αυτισμού και υπερασπίζεται τα δικαιώματα της κοινότητας.

Σχεδιάστηκε με την καθοδήγηση της κοινότητας ατόμων με αυτισμό, προκειμένου να αποτυπώνει κοινούς τρόπους με τους οποίους τα άτομα αυτά μπορεί να βιώνουν, να επεξεργάζονται και να επικοινωνούν με τον κόσμο γύρω τους και έτσι διαθέτει ακουστικά με ακύρωση θορύβου, fidget spinner, tablet επικοινωνίας και είναι ντυμένη με ρούχα φιλικά προς την αισθητηριακή ευαισθησία.

Η Δανάη -αλλά και κάθε Δανάη αυτού του κόσμου- λοιπόν που μεγάλωσε παίζοντας ατέλειωτες ώρες με Barbie, συγκινήθηκε βαθιά. «Φυσικά και έπαιζα με Barbie, ήταν το αγαπημένο μου παιχνίδι. Αυτή η αγάπη δεν έχει φύγει ούτε σήμερα. Κάθε φορά που μπαίνω σε ένα παιχνιδάδικο, πάντα περνάω από τις Barbie και σκέφτομαι ποια θα διάλεγα αν ήμουν παιδί», μας λέει. Σήμερα, όμως, αυτό που ξεχωρίζει για εκείνη είναι το στοιχείο του inclusivity: «Όταν είδα την κούκλα για πρώτη φορά, μου άρεσε πάρα πολύ. Ιδιαίτερα τα ακουστικά ήταν κάτι με το οποίο ταυτίστηκα αμέσως».

Τι θα ήθελε τώρα να μάθουν τα παιδιά παίζοντας με τη συγκεκριμένη Barbie με αυτισμό; «Θα ήθελα τα παιδιά, μέσα από το παιχνίδι, να μάθουν ότι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι να είσαι ο εαυτός σου», με λίγα λόγια. Γιατί η ενσυναίσθηση και η αγάπη προς όλα τα άτομα με νευροδιαφορετικότητα καλλιεργείται μέσα από το παιχνίδι, τις εικόνες, τη σύνδεση. Μέσα από την κούκλα που από όταν ήμασταν μικρές μέχρι και σήμερα, δεν θέλουμε να αποχωριστούμε.

Η νέα Barbie μας, λοιπόν, μαζί με ολόκληρη τη σειρά Barbie Fashionistas που διαθέτει περισσότερες από 175 εμφανίσεις, μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο γύρω τους. Δεν το λέμε μόνο εμείς και η Δανάη, αλλά τα ευρήματα της έρευνας που ξεκίνησε η Barbie με το Cardiff University για τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα οφέλη του παιχνιδιού με κούκλες, το οποίο, όπως αποδείχτηκε, μεταξύ άλλων, μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων για όλα τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εμφανίζουν νευροδιαφορετικά χαρακτηριστικά που συχνά συνδέονται με τον αυτισμό. Παράλληλα, στην Ελλάδα η Barbie πρόκειται να στηρίξει το έργο του φιλανθρωπικού σωματείου Ελληνική Εταιρία Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων (ΕΕΠΑΑ), προσφέροντας παιχνίδια.

Στο τέλος της ημέρας, ίσως τελικά η νέα Barbie με αυτισμό να μην αφορά μόνο στα παιδιά που θα «δουν» τον εαυτό τους σε εκείνη. Να αφορά και όλα τα υπόλοιπα. Εκείνα που θα μάθουν, από πολύ νωρίς, ότι ο κόσμος είναι πιο όμορφος όταν αφήνουμε χώρο για όλους. Το λέμε εμείς, το λέει και η Δανάη Γεωργαντά. Εσύ;