Μήπως μπερδεύεις την ανεξαρτησία σου με τον φόβο της δέσμευσης;
Όλη η αλήθεια για τη νέα εμμονή του σύγχρονου dating - aka τον avoidant τύπο - και πότε μια απλή ανάγκη για ησυχία βαφτίζεται «τραύμα».
Κάποτε, μετά από ένα αποτυχημένο ραντεβού ή μια περίεργη παύση στα μηνύματα, αναλύαμε τα πράγματα με τις φίλες μας πίνοντας κρασιά: «Μήπως δεν ενδιαφέρεται;», «Μήπως έχει κάποια άλλη;», «Μήπως φταίω εγώ;». Σήμερα, η διαδικασία έχει εκσυγχρονιστεί και γίνει πιο... επιστημονική. Μέσα σε τρία δευτερόλεπτα από το TikTok, η κατάσταση έχει διαγνωστεί:
«Είναι avoidant. Έχει θέματα προσκόλλησης».
Και κάπως έτσι, ο αποφευκτικός τύπος δεσμού (avoidant attachment) έχει μετατραπεί στο απόλυτο trend του σύγχρονου dating.
Υπενθυμίζουμε ότι ο αποφευκτικός τύπος δεσμού είναι ένα μοτίβο συμπεριφοράς όπου το άτομο αισθάνεται την εγγύτητα, τη συναισθηματική εξάρτηση ή τη βαθιά οικειότητα ως απειλή για την ανεξαρτησία του. Ως άμυνα, όταν μια σχέση σοβαρεύει ή οι απαιτήσεις αυξάνονται, αποσύρεται αυτόματα, ελαχιστοποιεί τις ανάγκες του και πείθει τον εαυτό του ότι είναι καλύτερα μόνο του.
Και πού είναι το πρόβλημα;
Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε αρχίσει να φοράμε αυτή την ταμπέλα τόσο εύκολα, που καταλήγουμε να την μπερδεύουμε με την ίδια μας την προσωπικότητα.
20 σημάδια ότι προσπαθείς να κρατήσεις με το ζόρι μια σχέση που δεν σου ταιριάζει
Από χρήσιμο εργαλείο, ταμπέλα επιβίωσης
Για να είμαστε δίκαιοι, η θεωρία του δεσμού (attachment theory) είναι πράγματι επαναστατική. Το να συνειδητοποιήσεις ότι ο τρόπος που σχετίζεσαι, που τρέχεις πίσω από κάποιον ή που κλείνεσαι στο καβούκι σου όταν τα πράγματα σοβαρεύουν, έχει ρίζες στον τρόπο που έμαθες να αγαπιέσαι παιδιόθεν, είναι λυτρωτικό. Σου δίνει μια γλώσσα για να εξηγήσεις πράγματα που σε μπερδεύουν.
Όμως, υπάρχει μια τεράστια παγίδα: Αντί να παρατηρούμε μια απλή συμπεριφορά, τη μετατρέπουμε σε ταυτότητα.
Δεν απάντησε στα μηνύματά σου για έξι ώρες; Avoidant. Χρειάζεσαι μια μέρα μόνη σου στον καναπέ μετά από μια κουραστική εβδομάδα στη δουλειά; Avoidant. Σου την έδωσε λίγο ο τύπος που βγήκες χθες βράδυ; Avoidant.
Το διαδίκτυο λατρεύει τις απόλυτες αλήθειες γιατί προσφέρουν σιγουριά. Ένα βίντεο που σου λέει «αυτός είναι αποφευκτικός και θα επιστρέψει όταν σταματήσεις να τον κυνηγάς» είναι απείρως πιο βολικό από την ακατάστατη, αλλά εξοντωτική πραγματικότητα: ότι μπορεί ο άνθρωπος απλώς να είναι κουρασμένος, στρεσαρισμένος, να περνάει μια δύσκολη φάση ή - ω, τι σοκ - να μην του πολυαρέσεις. Και ξέρεις κάτι; Είναι εντάξει.
Αν είσαι single, ετοίμασε βαλίτσες! Η Φινλανδία κερνάει δωρεάν ταξίδι και blind date σε 16 τυχερούς
Το μεγάλο «γιατί» πίσω από την απόσταση
Το να είσαι avoidant δεν σημαίνει απλώς ότι αργείς να απαντήσεις σε ένα μήνυμα ή ότι εκτιμάς την ησυχία σου. Στον πυρήνα του, περιγράφει μια βαθιά, συστημική αίσθηση ότι η εγγύτητα και η εξάρτηση απειλούν την ασφάλειά σου, με αποτέλεσμα να απομακρύνεσαι ενστικτωδώς για να προστατευτείς.
Αλλά οι άνθρωποι δεν είναι ρομπότ. Μπορεί να απομακρύνεσαι επειδή είσαι εξαντλημένη. Μπορεί να χρειάζεσαι χρόνο για να διαχειριστείς έναν καβγά επειδή μεγάλωσες σε ένα σπίτι όπου οι φωνές ήταν καθημερινότητα. Μπορεί να γίνεσαι πιο απόμακρη όταν πνίγεσαι από το άγχος ή τη θλίψη. Ακόμα χειρότερα; Μπορεί να νιώθεις ασφάλεια με έναν ήρεμο σύντροφο, αλλά να γίνεσαι φουλ avoidant μόλις πέσεις πάνω σε κάποιον τοξικό ή υπερβολικά απαιτητικό.
Το ίδιο ισχύει και για το σεξ. Η σεξουαλική οικειότητα είναι ένα πεδίο ναρκοπέδιο για τους φόβους μας: σε βλέπουν πραγματικά, εκτίθεσαι, ζητάς πράγματα, διαχειρίζεσαι την αβεβαιότητα. Το να θέλεις λίγο χρόνο για τον εαυτό σου μετά το σεξ ή το να κλείνεσαι όταν νιώθεις ότι σε κρίνουν, δεν σε κάνει αυτόματα ανέτοιμη για αγάπη.
Το ερώτημα που πρέπει να κάνεις στον εαυτό σου
Αντί να αναρωτιέσαι μονότονα «Μήπως είμαι avoidant;», η πραγματική ερώτηση - αυτή που θέλει θάρρος - είναι άλλη: «Τι συμβαίνει μέσα μου όταν κάποιος με πλησιάζει πραγματικά;» Παρατήρησε τις αντιδράσεις σου: εκνευρίζεσαι μόλις κάποιος αρχίζει να σε χρειάζεται ή χάνεις ξαφνικά τη χημεία μόλις η σχέση σταθεροποιείται και γίνεται «ασφαλής»; Μήπως φοβάσαι να ζητήσεις αυτό που θες επειδή θεωρείς την εξάρτηση αδυναμία, ή μήπως αποσύρεσαι απλώς για να ηρεμήσεις ή να γλιτώσεις μια δύσκολη κουβέντα;
Το μεγαλύτερο επικοινωνιακό λάθος που κάνουν οι άντρες με τις γυναίκες (και καταστρέφει τις σχέσεις)
Αυτές οι απαντήσεις δεν σε κλείνουν σε κουτιά, αλλά σε βοηθούν να καταλάβεις τι σε ταράζει, ώστε να μπορείς να το διαχειριστείς.
Στο τέλος της ημέρας, η θεωρία του αποφευκτικού τύπου δεσμού υπάρχει για να σε βοηθήσει να καταλάβεις τον εαυτό σου, όχι για να σε καταδικάσει σε μια ισόβια μοναξιά με δικαιολογία τα παιδικά σου χρόνια. Επιτρέπεται να χρειάζεσαι χώρο. Επιτρέπεται να πηγαίνεις αργά. Και κυρίως, επιτρέπεται να λατρεύεις την ανεξαρτησία σου και παρ' όλ' αυτά να θέλεις να σε αγαπούν.