Γιατί οι γονείς που προσφέρουν τα περισσότερα εισπράττουν τον λιγότερο σεβασμό; Οι ειδικοί απαντούν
Πίσω από κάθε καθαρό ρούχο και κάθε οργανωμένο πρόγραμμα κρύβεται ένας «αόρατος» κόπος που τα παιδιά συχνά αδυνατούν να αντιληφθούν, μετατρέποντας τις μεγαλύτερες πράξεις αγάπης σε δεδομένες συνήθειες που κανείς δεν προσέχει.
Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι ο γονέας που κάνει τα περισσότερα μέσα στο σπίτι είναι εκείνος που ακούει τα λιγότερα «ευχαριστώ»; Εκείνος που θυμάται τα ραντεβού στον παιδίατρο, που πακετάρει lunchboxes, που συντονίζει προγράμματα και καταφέρνει με έναν μαγικό τρόπο να βρίσκει πάντα τις χαμένες κάλτσες, καταλήγει συχνά να δέχεται περισσότερα παράπονα παρά κομπλιμέντα.
Η ψυχολογία υποστηρίζει πως αυτό το μοτίβο δεν οφείλεται στην αχαριστία των παιδιών, αλλά στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται την «αόρατη εργασία». Όταν τα παιδιά μεγαλώνουν περιτριγυρισμένα από μια εργασία που δεν βλέπουν, κυριολεκτικά δεν μπορούν να την αναγνωρίσουν. Και ό,τι δεν βλέπουμε, δεν μπορούμε να το εκτιμήσουμε.
Μπορεί ο γονιός να μη συμπαθεί εξίσου τα παιδιά του αλλά να τα αγαπά το ίδιο; Τι απαντά ο ψυχολόγος
Η «εργασία-φάντασμα» που κανείς δεν προσέχει
Σύμφωνα με την Dr. A. Maya Kaye, οι μητέρες διαχειρίζονται το 71% του νοητικού φορτίου ενός νοικοκυριού. Αυτό δεν αφορά μόνο το πλύσιμο των πιάτων. Είναι η «πνευματική γυμναστική» του να θυμάσαι ότι την Πέμπτη το σχολείο έχει εκδρομή, ότι ο σκύλος χρειάζεται εμβόλιο και ότι τα παπούτσια του παιδιού άρχισαν πάλι να στενεύουν.
Η Chitra Ragavan, leadership coach, ονομάζει αυτές τις ώρες «ghost hours» (ώρες-φαντάσματα). Είναι ο χρόνος που καταναλώνουν οι γονείς αφού τα παιδιά κοιμηθούν ή πριν ξυπνήσουν: έρευνα για καλοκαιρινές δραστηριότητες, οργάνωση των μετακινήσεων, ή απλώς η αγωνία για το αν ο έφηβος γιος τους είναι πραγματικά καλά. Είναι δουλειά που γίνεται στις σκιές, αόρατη σε αυτούς που ωφελούνται περισσότερο.
Γιατί τα παιδιά δεν βλέπουν τη «θυσία»
Η επιστήμη εξηγεί ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας κανονικοποιούν την ανισότητα της οικιακής εργασίας. Αν ένας γονέας αναλαμβάνει σταθερά όλα τα αόρατα καθήκοντα, το παιδί το εσωτερικεύει ως «έτσι λειτουργεί ο κόσμος» και όχι ως μια προσπάθεια που αξίζει αναγνώριση.
Η ψηφιακή εποχή κάνει τα πράγματα χειρότερα
Παλαιότερα, η διαχείριση του σπιτιού αφορούσε κυρίως χειρωνακτικές εργασίες που ήταν ορατές. Σήμερα, υπάρχει ένα νέο επίπεδο αόρατου κόπου: η ψηφιακή κηδεμονία. Ο έλεγχος του χρόνου στις οθόνες, η παρακολούθηση των social media, η έρευνα για parental controls. Είναι μια εξαντλητική δουλειά που συμβαίνει εξ ολοκλήρου πίσω από μια οθόνη, κάνοντάς την ακόμα πιο «κρυφή» για τα παιδιά.
Σπάζοντας τον κύκλο της αορατότητας
Πώς μπορούμε, λοιπόν, να κάνουμε το αόρατο ορατό; Όχι κρατώντας «λογαριασμό» ή απαιτώντας ευγνωμοσύνη, αλλά αλλάζοντας τον τρόπο που επικοινωνούμε. Το να μεγαλώνεις είναι εξ ορισμού μια άνιση συμφωνία. Οι γονείς επενδύουν πολύ περισσότερα στα παιδιά τους από ό,τι εκείνα σε αυτούς.
Η αποδοχή αυτής της ανισότητας δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποφέρουμε στη σιωπή. Σημαίνει ειλικρινείς συζητήσεις. Οι ειδικοί προτείνουν στους γονείς να αρχίσουν να «αφηγούνται» τις αόρατες εργασίες τους τη στιγμή που συμβαίνουν. Αντί όλα να γίνονται μαγικά «στο παρασκήνιο», είναι χρήσιμο να ακούγονται φράσεις όπως:
«Ενημερώνω τη λίστα του σούπερ μάρκετ για να έχουμε όλα όσα χρειαζόμαστε μέσα στην εβδομάδα» ή «Ψάχνω τον κατάλληλο παιδίατρο για το επόμενο check-up».
Αυτές οι μικρές, λεκτικές αναφορές δεν γίνονται για να εισπράξει ο γονέας το «μπράβο», αλλά για να εκπαιδευτούν τα μέλη της οικογένειας να αντιλαμβάνονται την προσπάθεια πίσω από το αποτέλεσμα. Με αυτόν τον τρόπο, η εργασία-φάντασμα αποκτά υπόσταση και μετατρέπεται σε ένα πραγματικό, αναγνωρίσιμο έργο στα μάτια των παιδιών και των συντρόφων.
Το πραγματικό κόστος
Αν προσπαθούσαμε να μεταφράσουμε αυτή την αδιάκοπη προσπάθεια σε οικονομικούς όρους, τα αποτελέσματα θα ήταν εντυπωσιακά. Μελέτες δείχνουν ότι αν η αόρατη εργασία ενός γονέα κοστολογούνταν ως κανονικό επάγγελμα - υπολογίζοντας τις ώρες του management, του συντονισμού, της οικιακής φροντίδας και της ψυχολογικής υποστήριξης - ο ετήσιος μισθός θα άγγιζε τα 60.000 ευρώ. Πρόκειται για μια πλήρη απασχόληση που συμβαίνει «στα κενά» της υπόλοιπης ζωής μας, χωρίς ρεπό και χωρίς αμοιβή.
Ωστόσο, το πραγματικό κόστος δεν είναι το οικονομικό, αλλά το συναισθηματικό. Όταν το βάρος του «νοητικού φορτίου» (το να έχεις δηλαδή την αποκλειστική ευθύνη για το τι πρέπει να γίνει, πότε και πώς) πέφτει μόνο στους ώμους της μητέρας για παράδειγμα, η πίεση γίνεται εξουθενωτική. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι οι γυναίκες που νιώθουν μόνες σε αυτόν τον ρόλο βιώνουν μια σταδιακή διάβρωση της προσωπικής τους ευτυχίας.
Η συνεχής εγρήγορση και η έλλειψη αναγνώρισης οδηγούν σε χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή, αλλά και σε σοβαρά προβλήματα στη σχέση με τον σύντροφο, καθώς η κούραση μετατρέπεται σε πικρία και η αίσθηση της αδικίας «δηλητηριάζει» την καθημερινότητα.
Στο τέλος της ημέρας, ο γονιός που θυσιάζεται περισσότερο δεν λαμβάνει λιγότερο σεβασμό επειδή τα παιδιά είναι αχάριστα, αλλά επειδή έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε τις πιο ουσιαστικές πράξεις φροντίδας ως κάτι δεδομένο, σαν τον αέρα που αναπνέουμε. Όμως, η αγάπη δεν είναι ποτέ δεδομένη, είναι μια συνειδητή επιλογή που επαναλαμβάνεται κάθε πρωί και κάθε βράδυ, στις μικρές λεπτομέρειες που κανείς δεν προσέχει.
Bloggers
