Σπάμε τη σιωπή γύρω από τον αυτοτραυματισμό στους νέους

Υπάρχουν κάποια ζητήματα ψυχικής υγείας που εξακολουθούν να μένουν πίσω από κλειστές πόρτες, ακόμα και όταν αφορούν πολλούς ανθρώπους (και μάλιστα νέους). Ζητήματα που ακόμα δυσκολευόμαστε να αποδεχθούμε και να τα κατονομάσουμε. Ο αυτοτραυματισμός είναι ένα από αυτά.

Τα τελευταία χρόνια δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι το φαινόμενο παρουσιάζει αυξητικές τάσεις στους έφηβους και τους νέους, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Όπως δείχνει και έρευνα που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος «ΡΙΣΠΕΚΤ στη δύναμή σου», με πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, τουλάχιστον 1 στα 6 παιδιά στη χώρα μας αναφέρει ότι έχει αυτοτραυματιστεί ενώ περισσότερο από το 60% των νέων δηλώνει ότι γνωρίζει κάποιο άτομο με αντίστοιχη εμπειρία.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς, υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι. Νέοι που συχνά δεν ξέρουν πώς να εκφράσουν όσα νιώθουν και αισθάνονται ευάλωτοι. Έφηβοι και έφηβες που παλεύουν σιωπηλά με το άγχος, τη θλίψη, τον θυμό, που αισθάνονται ότι κανείς δεν τους καταλαβαίνει. Γονείς που πολλές φορές αισθάνονται αβοήθητοι μπροστά σε κάτι που δυσκολεύονται να το αναγνωρίσουν.

Γι’ αυτό και η δημιουργία ενός συνεκτικού πλαισίου πρόληψης και αντιμετώπισης του αυτοτραυματισμού στους νέους αποτελεί ένα σημαντικό βήμα. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα υλοποιείται ένα οργανωμένο πρόγραμμα που επικεντρώνεται στην πρόληψη, την ενημέρωση και τη θεραπευτική υποστήριξη των νέων που αυτοτραυματίζονται, αλλά και των οικογενειών τους.

Εξειδικευμένη υποστήριξη χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς

Κεντρικό ρόλο σε αυτήν τη προσπάθεια έχει το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων (17-24 ετών) στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εκεί οι νέοι και οι οικογένειές τους έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε δωρεάν υπηρεσίες κλινικής αξιολόγησης και ψυχοθεραπείας, τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο. Μάλιστα, μέσα από την αξιοποίηση της τηλεψυχιατρικής, οι υπηρεσίες αυτές γίνονται προσβάσιμες ακόμα και σε άτομα που δυσκολεύονται να μετακινηθούν ή μένουν σε περιοχές που τις χωρίζει μεγάλη απόσταση από την Αττική.

Ταυτόχρονα, το Εθνικό Πρόγραμμα «ΡΙΣΠΕΚΤ στη δύναμή σου» δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από το φαινόμενο του αυτοτραυματισμού, με στόχο τη μείωση του κοινωνικού στίγματος που συχνά συνοδεύει τα ζητήματα ψυχικής υγείας. Γιατί πολλές φορές, ο φόβος της κριτικής ή η αίσθηση ντροπής είναι αυτά που εμποδίζουν μία έφηβη ή έναν νέο να βρει τη δύναμη να αναζητήσει τη βοήθεια που χρειάζεται.

Για να γίνουν τα παραπάνω, όμως, οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να είναι σωστά ενημερωμένοι ώστε να αναγνωρίζουν και να παραπέμπουν σωστά τα σημάδια αυτοτραυματισμού. Έτσι, το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων επενδύει και στην εκπαίδευση των επαγγελματιών, αλλά και των οικογενειών και των εκπαιδευτικών, για να έχουν τα εφόδια να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα σημάδια κινδύνου και να υποστηρίζουν με τον κατάλληλο τρόπο τους νέους.

Ο αυτοτραυματισμός των εφήβων και των νέων δεν μπορεί πια να αντιμετωπίζεται ως ένα θέμα που αφορά κάποιους (λίγους) άλλους. Μας αφορά όλους και όλες. Και είναι ώρα να σπάσουμε τη σιωπή ώστε κανένας νέος, καμία νέα να μη νιώθει ότι δεν έχουν κάποιον άνθρωπο δίπλα τους στον οποίο μπορούν να μιλήσουν ελεύθερα για αυτό που βιώνει.

*Η Εθνική Δράση χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU