Από το scrolling στις σελίδες: Πώς το TikTok μάς κάνει να διαβάζουμε περισσότερο;
Πόσες φορές έχουμε ανοίξει το TikTok για «πέντε λεπτά» και, χωρίς να το καταλάβουμε, έχουμε περάσει μισή ώρα κάνοντας scroll; Τα social media έχουν κατηγορηθεί -και όχι άδικα- ότι μας κρατούν διαρκώς μπροστά σε μια οθόνη. Υπάρχει όμως ένα trend που φαίνεται να κάνει ακριβώς το αντίθετο: μας θυμίζει πόσο ωραίο είναι να κλείνεις το κινητό και να ανοίγεις ένα βιβλίο.
Το BookTok και το Bookstagram έχουν δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια μια ολόκληρη νέα γενιά αναγνωστών. Βιβλία που μπορεί κάποτε να ανακαλύπταμε τυχαία σε ένα ράφι γίνονται σήμερα viral μέσα σε λίγες ώρες, δημιουργούν online συζητήσεις και καταλήγουν στις λίστες των best sellers. Και κάπως έτσι, το ατελείωτο scrolling μπορεί να τελειώσει με ένα βιβλίο στο κομοδίνο μας.
Από το scrolling στις σελίδες ενός βιβλίου
Αν έχεις περάσει έστω και λίγο χρόνο στο BookTok, πιθανότατα το έχεις ήδη δει να συμβαίνει. Ένα βιβλίο εμφανίζεται ξανά και ξανά στο feed σου, creators μιλούν για το πόσο τους συγκίνησε, τα σχόλια γεμίζουν με «πρέπει να το διαβάσω» και, λίγο αργότερα, το συναντάς σε περίοπτη θέση στο βιβλιοπωλείο.
BookTok και Bookstagram δεν είναι πλέον απλώς δύο ακόμη διαδικτυακά trends. Έχουν εξελιχθεί σε κοινότητες αναγνωστών, συγγραφέων και creators που ανταλλάσσουν κριτικές και προτάσεις, μας ξεναγούν στις βιβλιοθήκες τους και μοιράζονται τα αγαπημένα τους reads.
Η Dua Lipa προτείνει το βιβλίο του Σεπτεμβρίου & εμείς 5 ακόμη βιβλία για να μπεις σε autumn mood
Η επιρροή τους, όμως, δεν σταματά στην οθόνη. Βιβλία γίνονται viral μέσα σε λίγες ημέρες, λογοτεχνικά είδη αποκτούν νέο κοινό και άνθρωποι που μέχρι πρότινος δεν είχαν ιδιαίτερη σχέση με το διάβασμα ανακαλύπτουν ή ξαναθυμούνται την απόλαυση του να χαθείς για λίγο στις σελίδες μιας ιστορίας. Για κάποιους αυτό σημαίνει, παραδόξως, και λιγότερο screen time.
Σύμφωνα με το BBC, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της 14χρονης Mia από το Bristol. Η ίδια παρακολουθεί περιεχόμενο γύρω από τα βιβλία στο YouTube, όμως λέει ότι ο χρόνος που περνά μπροστά σε μια οθόνη έχει μειωθεί αισθητά, ακριβώς επειδή πλέον διαβάζει περισσότερο.
Τα book clubs είναι το νέο trend που μας κάνει να αφήνουμε το κινητό και να επιστρέφουμε στα βιβλία
Μέσα από προτάσεις φίλων της ανακάλυψε, μεταξύ άλλων, τη romantasy σειρά «Powerless» της Lauren Roberts και σήμερα συχνά προτιμά να μάθει τι θα συμβεί στο επόμενο κεφάλαιο ενός βιβλίου παρά να συνεχίσει μια σειρά στην οθόνη. Και ίσως αυτή η μικρή αλλαγή να λέει πολλά περισσότερα για το φαινόμενο από οποιοδήποτε viral hashtag.
Το BookTok βγήκε από την οθόνη και μπήκε στα βιβλιοπωλεία
Αρκεί μια βόλτα σε ένα μεγάλο βιβλιοπωλείο για να καταλάβεις ότι το BookTok δεν υπάρχει πια μόνο στο TikTok. Τα ειδικά ράφια με τίτλους που έγιναν viral έχουν γίνει σχεδόν αναπόσπαστο κομμάτι της εικόνας τους, μεταφέροντας τις τάσεις του feed στην πραγματική ζωή.
Τι τύπος είσαι; Το βιβλίο που διαβάζεις στις διακοπές έχει την απάντηση
Μέσα στο 2026 δημιουργήθηκε στη Βρετανία και BookTok chart, το οποίο συνδυάζει στοιχεία από παραδοσιακές λίστες best sellers, δεδομένα πωλήσεων και την απήχηση του hashtag #BookTok.
Στην πρώτη σχετική κατάταξη κυριάρχησαν τα romance και romantasy βιβλία. Ειδικά το δεύτερο είδος έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγάλες αναγνωστικές εμμονές των τελευταίων ετών, παντρεύοντας δύο κόσμους που το νεανικό κοινό φαίνεται να αγαπά ιδιαίτερα: τον ρομαντισμό και τη φαντασία.
Από ένα Instagram account στο δικό της βιβλιοπωλείο
Η ιστορία της 20χρονης Holly Irwin είναι ίσως ένα από τα καλύτερα παραδείγματα του πόσο μακριά μπορεί να φτάσει μια αγάπη για τα βιβλία που ξεκίνησε online.
Ως παιδί δεν είχε ιδιαίτερη σχέση με το διάβασμα. Για χρόνια πίστευε ότι τα βιβλία απλώς «δεν ήταν για εκείνη». Η σχέση της μαζί τους άλλαξε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν αποφάσισε να διαβάσει τη σειρά «Twilight», έχοντας ήδη αγαπήσει τις κινηματογραφικές ταινίες.
Το 2021 δημιούργησε έναν λογαριασμό στο Instagram για να μοιράζεται reviews, να ανακαλύπτει νέους τίτλους και, κυρίως, να βρίσκει ανθρώπους που αγαπούσαν τις ίδιες ιστορίες με εκείνη. Σταδιακά, το περιεχόμενό της απέκτησε μεγάλη απήχηση, με το κοινό της σε Instagram και TikTok να ξεπερνά συνολικά τους 149.000 followers.
Αγαπάς τα βιβλία; 6 σειρές και ταινίες του Netflix που πρέπει να μπουν στη watchlist σου
Το επόμενο βήμα δύσκολα θα μπορούσε να είναι πιο ταιριαστό. Μαζί με τη μητέρα της, Maria, άνοιξαν τον Αύγουστο το Hollyhocks στο Cirencester, ένα βιβλιοπωλείο αφιερωμένο στα romance novels. Μια online κοινότητα μετατράπηκε, με άλλα λόγια, σε έναν πραγματικό χώρο γεμάτο βιβλία.
Η επιρροή του BookTok φαίνεται ακόμη και στο τι εξαφανίζεται πρώτο από τα ράφια. Σύμφωνα με τη Holly, συγκεκριμένα subgenres, όπως τα hockey romance και cowboy romance novels, μπορούν ξαφνικά να γνωρίσουν τεράστια δημοτικότητα απλώς επειδή έχουν γίνει η νέα εμμονή των social media.
Και οι αριθμοί δείχνουν ότι δεν μιλάμε απλώς για ένα trend
Όσο κι αν το BookTok μοιάζει εκ πρώτης όψεως με ακόμη ένα internet phenomenon, οι αριθμοί δείχνουν ότι η επίδρασή του συναντά μια πολύ πραγματική αλλαγή στην αγορά του βιβλίου.
Σύμφωνα με στοιχεία της Publishers Association που επικαλείται το BBC, τα έσοδα του βρετανικού εκδοτικού κλάδου έφτασαν το 2025 στο ιστορικό υψηλό των 7,4 δισ. λιρών, με την αυξανόμενη ζήτηση για μυθοπλασία, παιδικά βιβλία και audiobooks να συμβάλλει στην ανάπτυξη.
Τα romance και saga books κατέγραψαν πτώση 15% στις πωλήσεις το 2025, φτάνοντας τα 10,1 εκατ. αντίτυπα, εξακολουθούν όμως να πωλούν περίπου τα διπλάσια αντίτυπα σε σχέση με το 2019.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στην επιστημονική φαντασία και το fantasy, όπου εντάσσεται και το romantasy. Οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 42% μέσα σε έναν χρόνο, φτάνοντας τα 8,8 εκατ. αντίτυπα – αριθμός αυξημένος κατά 183% σε σχέση με το 2019.
Τελικά, μήπως το scrolling μάς έμαθε ξανά να διαβάζουμε;
Υπάρχει κάτι σχεδόν ειρωνικό σε όλο αυτό. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τα social media ως τον «αντίπαλο» του βιβλίου: από τη μία η γρήγορη πληροφορία, τα reels και τα βίντεο μερικών δευτερολέπτων και από την άλλη η συγκέντρωση που απαιτούν εκατοντάδες σελίδες.
Το BookTok, όμως, κατάφερε να ενώσει αυτούς τους δύο κόσμους. Έκανε την ανάγνωση μέρος της pop κουλτούρας, έδωσε στα βιβλία τη δική τους θέση στο feed και δημιούργησε κοινότητες στις οποίες το να πεις ότι πέρασες όλο το βράδυ διαβάζοντας το ίδιο μυθιστόρημα δεν ακούγεται καθόλου παλιομοδίτικο. Αντιθέτως, μπορεί να είναι το επόμενο viral obsession.
Και ίσως τελικά εκεί βρίσκεται όλη η γοητεία του φαινομένου. Μπορεί να μπεις στο TikTok για ένα βίντεο 30 δευτερολέπτων και να βγεις από εκεί έχοντας βρει την ιστορία που θα σε κάνει να αφήσεις το κινητό στην άκρη για τις επόμενες τρεις ώρες.
Bloggers
