Το βιβλίο που επέλεξε η Dua Lipa για τον Οκτώβριο μιλά για το AI & μοιάζει πιο επίκαιρο από ποτέ

Μπορεί ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε πριν από πέντε χρόνια να μοιάζει σαν να γράφτηκε για το 2026; Στην περίπτωση του «Klara and the Sun», μάλλον ναι.

Κι όμως, στη Σιγκαπούρη σε πληρώνουν για να διαβάζεις βιβλία & να αφήσεις το scroll

Η Dua Lipa επέλεξε το μυθιστόρημα του Kazuo Ishiguro για το book club της τον Οκτώβριο, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια ιστορία που μιλά για την τεχνητή νοημοσύνη, τις ανθρώπινες σχέσεις, την απώλεια και την ανάγκη μας να ανακαλύψουμε τι είναι αυτό που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από την τεχνολογία.

Αν αγάπησες το Harry Potter, αυτά τα 8 βιβλία αξίζουν μια θέση στη βιβλιοθήκη σου

Ο Ishiguro, ο οποίος τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2017, έχει επιστρέψει πολλές φορές μέσα από τα βιβλία του στο ερώτημα του τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος. Στο «Klara and the Sun», όμως, το εξετάζει μέσα από τα μάτια ενός χαρακτήρα που δεν είναι άνθρωπος.

Γιατί η Dua Lipa επέλεξε το «Klara and the Sun»

Η Dua Lipa είχε διαβάσει το βιβλίο όταν πρωτοκυκλοφόρησε το 2021 και, όπως αποκάλυψε ανακοινώνοντας την επιλογή της, στη συνέχεια αναζήτησε και τα υπόλοιπα έργα του συγγραφέα.

Η ίδια θεωρεί ότι το μυθιστόρημα μοιάζει ιδιαίτερα προφητικό σήμερα, σε μια περίοδο κατά την οποία η επίδραση του AI συζητείται καθημερινά. Ωστόσο, για την ίδια, στον πυρήνα της ιστορίας δεν βρίσκεται πραγματικά η τεχνολογία. Βρίσκεται η ανθρώπινη φύση: τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και γιατί αυτό δεν μπορεί να αντικατασταθεί.

Από το scrolling στις σελίδες: Πώς το TikTok μάς κάνει να διαβάζουμε περισσότερο;

Ποια είναι η Klara;

Η Klara είναι μια «Artificial Friend», μια Τεχνητή Φίλη που έχει δημιουργηθεί για να προσφέρει συντροφιά στα παιδιά. Είναι ένα παλαιότερο μοντέλο και περνά τις ημέρες της σε ένα κατάστημα παρατηρώντας τον κόσμο έξω, την ώρα που νεότερα και πιο εξελιγμένα μοντέλα βρίσκουν οικογένειες.

Όλα αλλάζουν όταν στο κατάστημα εμφανίζεται η Josie. Η νεαρή κοπέλα, η οποία αντιμετωπίζει μια χρόνια ασθένεια, επιλέγει την Klara για να γίνει η δική της Artificial Friend, παρά τις επιφυλάξεις της μητέρας της.

Τι τύπος είσαι; Το βιβλίο που διαβάζεις στις διακοπές έχει την απάντηση

Η Klara μπαίνει έτσι στη ζωή και στο σπίτι της οικογένειας. Και όσο περισσότερο παρατηρεί τους ανθρώπους γύρω της, τόσο περισσότερα αρχίζει να αντιλαμβάνεται για τις σχέσεις, την αγάπη και τον φόβο της απώλειας. Μέχρι που ανακαλύπτει ένα μυστικό σχέδιο, η επιτυχία του οποίου θα εξαρτηθεί και από τις δικές της δυνατότητες.

Ένας κόσμος όπου η τεχνολογία υπόσχεται να κάνει τα παιδιά «καλύτερα»

Ο κόσμος του Ishiguro δεν απέχει τόσο πολύ από τον δικό μας όσο αρχικά θα μπορούσαμε να πιστέψουμε.

Στο βιβλίο, ορισμένα παιδιά υποβάλλονται σε μια διαδικασία που ονομάζεται «lifting», με στόχο την ενίσχυση των ακαδημαϊκών τους δυνατοτήτων. Μόνο που η διαδικασία συνοδεύεται από σοβαρούς κινδύνους και μπορεί ακόμη και να αποβεί μοιραία. Η ασθένεια της Josie συνδέεται με αυτήν ακριβώς την επιλογή.

Παράλληλα, οι Artificial Friends έχουν αρχίσει να καταλαμβάνουν τη θέση που κάποτε θα είχε η πραγματική ανθρώπινη επαφή.

Κάπως έτσι, ο Ishiguro δεν ρωτά απλώς πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η τεχνολογία. Ρωτά τι είμαστε διατεθειμένοι να θυσιάσουμε για να φτάσει μέχρι εκεί.

Μπορεί το AI να αντικαταστήσει έναν άνθρωπο που χάσαμε;

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο επίκαιρο κομμάτι του «Klara and the Sun». Το μυθιστόρημα αγγίζει την ιδέα της τεχνολογίας που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί απέναντι στο πένθος: αν μια τεχνητή νοημοσύνη μπορούσε να μιμηθεί έναν άνθρωπο με εξαιρετική ακρίβεια, θα μπορούσε κάποτε να πάρει τη θέση του;

Και ακόμη κι αν μπορούσε να μιλά όπως εκείνος, να αντιδρά όπως εκείνος και να αναπαράγει την προσωπικότητά του, θα ήταν πραγματικά ο ίδιος άνθρωπος;

Θα ήταν αρκετό για εκείνους που μένουν πίσω; Μέσα σε όλα αυτά βρίσκεται η Klara, ένα τεχνητό ον που παρατηρεί ίσως την ανθρώπινη φύση πιο προσεκτικά από τους ίδιους τους ανθρώπους και στρέφεται στον ήλιο αναζητώντας ελπίδα και θεραπεία για την οικογένεια που την έχει υιοθετήσει.

Και ίσως γι' αυτό το «Klara and the Sun» μοιάζει ακόμη πιο ενδιαφέρον το 2026 απ' ό,τι όταν κυκλοφόρησε. Γιατί σε μια εποχή που αναρωτιόμαστε καθημερινά τι μπορεί να κάνει το AI, ο Ishiguro θέτει μια διαφορετική ερώτηση: τι είναι αυτό που μόνο ένας άνθρωπος μπορεί να είναι;