Όταν η τέχνη απογειώνεται: Η καλλιτέχνιδα που μετέτρεψε τις πτήσεις της σε δημιουργία

Πόσες φορές έχεις βρεθεί σε ένα αεροπλάνο, προσπαθώντας να αποφασίσεις πώς θα περάσεις τις επόμενες ώρες; Μια ταινία, λίγη μουσική, ένα βιβλίο ή απλώς μερικές ώρες ύπνου μέχρι να φτάσεις στον προορισμό σου. Για τους περισσότερους από εμάς, ο χρόνος μιας πτήσης είναι μια μικρή παύση από την καθημερινότητα. Για τη Nina Katchadourian, όμως, έγινε κάτι εντελώς διαφορετικό: ένα απρόσμενο εργαστήριο τέχνης.

Χριστίνα Πουλίτση: «Η μητρότητα με έκανε καλύτερη καλλιτέχνιδα» -Η ζωή πίσω από τη σκηνή

Η Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα πέρασε 11 χρόνια δημιουργώντας έργα μέσα σε αεροπλάνα, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά αντικείμενα που έβρισκε γύρω της. Από χαρτοπετσέτες και πλαστικά καλαμάκια μέχρι κουλούρια, φρούτα και υφάσματα, τίποτα δεν ήταν υπερβολικά ασήμαντο για να μετατραπεί σε μια μικρή καλλιτεχνική σύνθεση.

Η Taylor Swift είναι η πιο streamed καλλιτέχνιδα στην ιστορία του Spotify, ακολουθεί ο Bad Bunny

Το αποτέλεσμα είναι το «Seat Assignment», ένα βιβλίο που συγκεντρώνει εκατοντάδες φωτογραφίες και μας υπενθυμίζει ότι η τέχνη δεν χρειάζεται πάντα ένα ατελιέ. Μερικές φορές αρκούν μια θέση δίπλα στο παράθυρο, ένα κινητό τηλέφωνο και πολλή φαντασία.

Όλα ξεκίνησαν από μια πτήση το 2010

Η ιδέα γεννήθηκε το 2010, όταν η Katchadourian βρισκόταν στο αεροδρόμιο LaGuardia της Νέας Υόρκης, περιμένοντας την πτήση της για την Ατλάντα. Εκείνη την περίοδο ταξίδευε συχνά και ένιωθε ότι οι συνεχείς μετακινήσεις την απομάκρυναν από το εργαστήριό της και τη δημιουργική της δουλειά.

Όπως εξηγεί σε συνέντευξή της στο Harper’s Bazaar US, αρχικά αντιμετώπιζε τις ώρες των πτήσεων ως χαμένο χρόνο. Σύντομα, όμως, συνειδητοποίησε ότι αυτή η στάση ερχόταν σε αντίθεση με τη φιλοσοφία της ως καλλιτέχνιδας: την πεποίθηση ότι ακόμη και τα πιο συνηθισμένα πράγματα αξίζουν μια δεύτερη ματιά. Έτσι, αποφάσισε να θέσει στον εαυτό της μια μικρή πρόκληση. Θα δημιουργούσε κάτι κατά τη διάρκεια της πτήσης, χρησιμοποιώντας μόνο όσα αντικείμενα μπορούσε να βρει γύρω της.

Οι πρώτοι πειραματισμοί περιλάμβαναν αλμυρά pretzels, καλαμάκια και την αγκράφα μιας ζώνης ασφαλείας. Μέχρι να φτάσει στην Ατλάντα, είχε ήδη καταλάβει ότι αυτή η αυθόρμητη δημιουργική διαδικασία άξιζε να συνεχιστεί.Και πράγματι, συνεχίστηκε μέχρι το 2021, όταν η πανδημία έφερε μια φυσική παύση στο εγχείρημα.

O Weeknd θα αποσύρει το καλλιτεχνικό του όνομα και ο λόγος θα σε ξαφνιάσει

Από μια χαρτοπετσέτα σε ένα έργο τέχνης

Το πιο γοητευτικό στοιχείο του «Seat Assignment» είναι ο τρόπος με τον οποίο η Katchadourian ανακαλύπτει νέες δυνατότητες στα πιο καθημερινά αντικείμενα. Ένα μάτσο ρούχα μπορεί να θυμίζει γορίλα. Μερικά γλυκά μέντας μετατρέπονται σε μια μικροσκοπική αρχιτεκτονική σύνθεση που παραπέμπει στο Στόουνχεντζ. Ίνες από ένα πουλόβερ μοιάζουν με σύννεφα πάνω από ένα ορεινό τοπίο.

Αλλού, ένα ψωμάκι αποκτά πρόσωπο με μάτια από μύρτιλα και γλώσσα από φράουλα, ενώ κομμάτια από κρουασάν και λαχανικά μεταμορφώνουν φωτογραφίες ανθρώπων. Κάθε δημιουργία βασίζεται στην ίδια απλή ιδέα: να κοιτάξεις κάτι συνηθισμένο με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Ανάμεσα στις πιο εντυπωσιακές σειρές του πρότζεκτ βρίσκονται και τα αυτοπορτρέτα που δημιούργησε κατά τη διάρκεια μιας πολύωρης πτήσης από το Σαν Φρανσίσκο προς το Όκλαντ της Νέας Ζηλανδίας. Χρησιμοποιώντας τον χώρο της τουαλέτας του αεροπλάνου, αυτοσχεδίασε εντυπωσιακά κοστούμια με χαρτοπετσέτες και χάρτινα καλύμματα καθίσματος, δημιουργώντας φωτογραφίες που παραπέμπουν στη φλαμανδική ζωγραφική. Τα αυτοπορτρέτα της θυμίζουν παλιούς πίνακες, με δραματικούς γιακάδες, περίτεχνα καλύμματα κεφαλής και έντονες αντιθέσεις φωτός και σκιάς.

Τρεις κανόνες και ένα iPhone

Από την αρχή, η καλλιτέχνιδα έθεσε συγκεκριμένους περιορισμούς στον εαυτό της. Δεν θα έφερνε μαζί της υλικά ειδικά για τις δημιουργίες της. Θα χρησιμοποιούσε αποκλειστικά όσα υπήρχαν ήδη στο αεροπλάνο και θα φωτογράφιζε τα έργα της μόνο με το iPhone της.

Οι περιορισμοί αυτοί δεν αποτελούσαν εμπόδιο, αλλά μέρος της ίδιας της δημιουργικής διαδικασίας. Μάλιστα, όταν ξεκίνησε το πρότζεκτ, η φωτογραφική ποιότητα των κινητών τηλεφώνων ήταν πολύ διαφορετική από τη σημερινή. Όπως θυμάται, αρκετοί τη ρωτούσαν γιατί δεν χρησιμοποιούσε μια κανονική φωτογραφική μηχανή. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας, η συγκεκριμένη ερώτηση σταδιακά εξαφανίστηκε.

Μια διαφορετική σχέση με τα ταξίδια

Η σχέση της Nina Katchadourian με τα αεροπλάνα ξεκινά από την παιδική της ηλικία. Μεγαλώνοντας στη Βόρεια Καλιφόρνια, ταξίδευε κάθε καλοκαίρι με την οικογένειά της σε ένα μικρό νησί στα ανοιχτά της νότιας Φινλανδίας, από όπου καταγόταν η μητέρα της.

Οι πολύωρες πτήσεις αποτελούσαν για εκείνη και τον μικρότερο αδελφό της μια ευκαιρία για παιχνίδι και παρατήρηση.Σε μία από αυτές τις διαδρομές, η μητέρα τους είχε δημιουργήσει ένα αυτοσχέδιο κρεβάτι στο πάτωμα, κάτω από τα καθίσματα. Η καλλιτέχνιδα θυμάται ακόμη την εικόνα των ποδιών των επιβατών που απλώνονταν κατά μήκος του αεροπλάνου, σαν ένα παράξενο τοπίο.

Αυτή η παιδική περιέργεια φαίνεται πως δεν την εγκατέλειψε ποτέ.Άλλωστε, η παρατήρηση και η ανακάλυψη του ασυνήθιστου μέσα στο συνηθισμένο χαρακτηρίζουν και άλλα έργα της. Στο «Sorted Books», για παράδειγμα, δημιουργεί μικρές ποιητικές αφηγήσεις τοποθετώντας βιβλία με συγκεκριμένη σειρά, ώστε οι τίτλοι στις ράχες τους να σχηματίζουν φράσεις.

Η τέχνη βρίσκεται παντού, αρκεί να την παρατηρήσεις

Το «Seat Assignment» δεν είναι απλώς μια συλλογή από ευφάνταστες φωτογραφίες. Είναι μια διαφορετική πρόταση για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο, τον χώρο και τα αντικείμενα που μας περιβάλλουν.

Η Katchadourian δεν χρειάστηκε ακριβά υλικά ή ιδανικές συνθήκες για να δημιουργήσει. Αντίθετα, αξιοποίησε τους περιορισμούς ενός αεροπλάνου για να ανακαλύψει νέους τρόπους έκφρασης. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον μήνυμα της δουλειάς της. Σε μια καθημερινότητα όπου συχνά προσπαθούμε να γεμίσουμε κάθε ελεύθερο λεπτό με κάποια δραστηριότητα, η ιστορία της μας υπενθυμίζει την αξία της περιέργειας και της παρατήρησης.

Γιατί η έμπνευση δεν βρίσκεται απαραίτητα σε έναν εντυπωσιακό προορισμό. Μπορεί να βρίσκεται ακόμη και στο πλαστικό ποτήρι που έχεις μπροστά σου, σε μια χαρτοπετσέτα ή σε ένα απλό σνακ της πτήσης.Αρκεί να δεις τα πράγματα λίγο διαφορετικά.