Μήπως το παιδί σου επηρεάζεται από τα social περισσότερο απ’ ό,τι μπορείς να το επηρεάσεις εσύ;

Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι γονείς αναρωτιούνται αν έχουν αρχίσει να χάνουν τη θέση τους απέναντι στην επιρροή των social media . Πρόκειται για μια καθόλου παράλογη ανησυχία, καθώς βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου τα παιδιά και οι έφηβοι — όπως βέβαια και οι ενήλικες — περνούν όλο και μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς τους μπροστά σε οθόνες, εκτεθειμένοι σε εικόνες, μηνύματα, πρότυπα και ατελείωτες συγκρίσεις. Παρ’ όλα αυτά, όσο λογικό κι αν ακούγεται το συγκεκριμένο ερώτημα, δεν μπορεί να απαντηθεί μονολεκτικά.

Ο σταθερός και καθοριστικός ρόλος των γονέων

Είναι γεγονός, όπως άλλωστε καταδεικνύουν και πρόσφατες έρευνες, ότι οι γονείς και τα social media δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά παράλληλα. Οι γονείς εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό πυρήνα ανάπτυξης του παιδιού, καθώς μέσα από τη σχέση γονιού-παιδιού το παιδί μαθαίνει να εμπιστεύεται, να ρυθμίζει τα συναισθήματά του, να βάζει όρια και να χτίζει την αυτοεκτίμησή του. Πρόκειται για μια επιρροή βαθιά, σταθερή και μακροχρόνια.

Τα social media δεν επηρεάζουν απλώς τα παιδιά, τα αλλάζουν κι αυτό δεν μπορείς να το αγνοήσεις

Η διαφορετική δύναμη των social media

Από την άλλη πλευρά, τα social media διαθέτουν μια διαφορετική μορφή δύναμης, μέσα από την αμεσότητα που προσφέρουν, τη διαρκή και εύκολη πρόσβαση, αλλά και τη σταθερή παρουσία τους στην καθημερινότητα. Όλα αυτά τα καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικά. Ως αποτέλεσμα, επηρεάζουν την εικόνα εαυτού, την ανάγκη για αποδοχή, τη σύγκριση με τους άλλους και, συχνά, τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί αντιλαμβάνεται τι είναι «φυσιολογικό», όμορφο ή καλό. Η επίδραση αυτή γίνεται ακόμη πιο έντονη στην εφηβεία, όταν η γνώμη των συνομηλίκων αποκτά πολύ μεγάλη σημασία και η επιρροή των social media ενισχύεται σημαντικά.

Τι σημαίνει πραγματικά αυτή η επίδραση

Δεν χρειάζεται, όμως, να βιαστούμε να βγάλουμε εύκολα συμπεράσματα. Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι τα social media είναι ισχυρότερα από τους γονείς. Σημαίνουν, ωστόσο, ότι μπορούν, σε ορισμένες στιγμές και σε ορισμένους τομείς, να επηρεάζουν πιο γρήγορα και πιο έντονα την ψυχοσυναισθηματική ζωή ενός παιδιού. Ας κρατήσουμε λοιπόν στο μυαλό μας ότι κρίσιμο στοιχείο παραμένει το ότι η οικογένεια εξακολουθεί να καθορίζει, σε μεγάλο βαθμό, τον τρόπο με τον οποίο το παιδί θα ερμηνεύσει όσα βλέπει και βιώνει μέσα στον ψηφιακό κόσμο.

Η συχνή χρήση των social σχετίζεται με χειρότερες δεξιότητες ανάγνωσης των εφήβων, σύμφωνα με μελέτη

Η φωνή που τελικά μένει μέσα στο παιδί

Πιο απλά, τα social media μπορεί να μιλούν πολύ δυνατά - κυρίως στην εφηβεία - αλλά οι γονείς είναι εκείνοι που ασκούν τη βαθύτερη και πιο μακροχρόνια επιρροή στα παιδιά τους, διαμορφώνοντας την εσωτερική φωνή με την οποία εκείνα θα ακούσουν τον κόσμο γύρω τους. Και αυτή η φωνή παραμένει, τελικά, η πιο καθοριστική.

Μαρίνα Μόσχα
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας