Οικογενειακές διακοπές χωρίς γκρίνια γίνεται; Όχι, αλλά υπάρχει τρόπος να επιβιώσεις

Το καλοκαίρι είναι η εποχή που μικροί και μεγάλοι αρχίζουμε να κάνουμε σχέδια, να μετράμε μέρες, να φανταζόμαστε τις διακοπές σαν μια μικρή ανάσα από την καθημερινότητα. Θέλουμε να χαλαρώσουμε, να ξεκουραστούμε, να αλλάξουμε παραστάσεις, αλλά και να «ζωντανέψουμε» λίγο διαφορετικά: με θάλασσα, βόλτες, παιχνίδι, γέλια, παγωτά, παιδιά που τρέχουν ανέμελα στην άμμο και γονείς που, επιτέλους, παίρνουν μια βαθιά ανάσα.

Μόνο που η πραγματικότητα δεν είναι πάντα τόσο ειδυλλιακή όσο την έχουμε φανταστεί. Γιατί μαζί με τις βαλίτσες, τα αντηλιακά και τα κουβαδάκια, συχνά ταξιδεύουν και η γκρίνια, οι μικροκαβγάδες, οι διαφορετικές επιθυμίες και οι ανάγκες που ζητούν άμεση ικανοποίηση. Ο ένας θέλει θάλασσα, ο άλλος θέλει δωμάτιο. Το ένα παιδί πεινάει, το άλλο βαριέται, το τρίτο δεν θέλει να φύγει από την παραλία, ενώ οι γονείς προσπαθούν να κρατήσουν μια ισορροπία ανάμεσα στην ξεκούραση που λαχταρούσαν και στην καθημερινή διαχείριση όλων.

«Μαμά, βαριέμαι…», «πεινάω!», «θέλω να μείνουμε κι άλλο», «δεν θέλω να φύγουμε», «δεν θέλω να πάμε εκεί». Φράσεις τόσο γνώριμες σε πολλούς γονείς, που συχνά έρχονται να χαλάσουν την εικόνα της ήρεμης οικογενειακής απόδρασης. Και τότε, κάπου ανάμεσα σε ένα βρεγμένο μαγιό, ένα παιδικό παράπονο και έναν μικρό καβγά, ο γονιός αναρωτιέται: τελικά, θα καταφέρουμε καθόλου να χαλαρώσουμε αυτές τις διακοπές;

Μαμά μοιράστηκε τους αυστηρούς καλοκαιρινούς κανόνες για τα παιδιά της και το διαδίκτυο πήρε «φωτιά»

Πώς να επιβιώσεις οικογενειακώς χωρίς να χάσεις την ηρεμία σου

Μπορεί οι διακοπές για εμάς τους μεγάλους να είναι συνυφασμένες με την απόδραση και την χαλάρωση και μια πολυπόθητη παύση από το τρέξιμο της καθημερινότητας. Δεν σημαίνουν όμως το ίδιο και για τα παιδιά, όπου τα πράγματα δεν βιώνονται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Τα μικρά σας βγαίνουν από το γνώριμο πρόγραμμά τους αλλάζοντας οι ώρες ύπνου, φαγητού, οι δραστηριότητες, οι μετακινήσεις, υπάρχει μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο και στη φύση με αποτέλεσμα πολλά περισσότερα ερεθίσματα που συνήθως δεν μπορούν να διαχειριστούν με έναν ήρεμο τρόπο. Και τα παιδιά, είτε μας αρέσει είτε όχι, χρειάζονται το πρόγραμμα που τους χαρίζει ασφάλεια και σιγουριά και εσωτερική οργάνωση, δεν είναι απλά η ρουτίνα τους.

Γι’ αυτό στις διακοπές έχει μεγάλη σημασία η πρόβλεψη των παιδικών αναγκών. Όχι με άγχος και υπερέλεγχο, αλλά με μια ήρεμη φροντίδα που προλαβαίνει τις μικρές κρίσεις πριν γίνουν μεγάλες. Ένα παιδί που πεινάει πολύ, ειδικά μετά τη θάλασσα, το παιχνίδι και την έκθεση στον ήλιο, δυσκολεύεται να παραμείνει ήρεμο. Ο οργανισμός του έχει καταναλώσει ενέργεια, το σώμα του είναι σε ένταση και η υπομονή του λιγοστεύει. Ένα απλό τοστάκι, ένα φρούτο, λίγο νερό, κάτι γνώριμο στις ώρες που περίπου έχει συνηθίσει να τρώει, μπορεί να λειτουργήσει σχεδόν προληπτικά απέναντι στη γκρίνια.

Το ίδιο ισχύει και για την κούραση. Πολλές φορές περιμένουμε από τα παιδιά να αντέξουν τον ρυθμό των διακοπών όπως τον αντέχουμε εμείς ή όπως θα θέλαμε να τον αντέξουν. Όμως ένα παιδί που έχει παίξει πολλή ώρα, έχει κολυμπήσει, έχει τρέξει, έχει ακούσει φωνές, κύματα, μουσικές, έχει δει ανθρώπους και εικόνες, μπορεί ξαφνικά να «σβήσει» συναισθηματικά. Και φυσικά, εκείνη τη στιγμή δεν χρειάζεται μάθημα καλής συμπεριφοράς και πώς «πρέπει» να φέρεται. Αντίθετα, χρειάζεται μια μικρή παύση, λίγη σκιά, μια αγκαλιά, ένα τραγουδάκι, ένα παραμύθι δίπλα σας, μια ήσυχη στιγμή μακριά από την ένταση.

Οικογενειακές διακοπές: Το manual ενός ειδικού για να μη γίνουν οι μέρες χαλάρωσης «πεδίο μάχης»

Πιο απλά, στις διακοπές κερδισμένος είναι ο γονιός που μπορεί να παρατηρήσει εγκαίρως αν το παιδί του άρχισε να κουράζεται, να πεινάει, κλπ. Μην ξεχνάμε ότι τα παιδιά, κυρίως τα μικρά, δεν μπορούν ακόμα να αντιληφθούν τις ανάγκες τους, αν έχουν κουραστεί ή αν πεινάνε και για αυτό αρχίζουν τη γκρίνια, το κλάμα, έχουν ένταση, άρνηση ή ξεσπάσματα, νιώθοντας ότι «κάτι δεν πάει καλά». Και εδώ ακριβώς είναι που ο γονιός θα βάλει και πάλι όρια, όχι με φωνές αλλά με σταθερότητα και κατανόηση: «Καταλαβαίνω ότι θέλεις να παίξεις/να κάνεις μπάνιο κι άλλο, τώρα όμως φεύγουμε».

Και φυσικά, ας μην ξεκινάμε τις διακοπές με την ουτοπική προσδοκία ότι «θα πάμε με τα παιδιά και όλα θα είναι ήρεμα, εύκολα και ονειρικά». Οι διακοπές με παιδιά δεν σημαίνουν πάντα απόλυτη ξεκούραση και γαλήνη. Θα υπάρξουν γκρίνιες, κλάματα, μικροεντάσεις, στιγμές που θα νιώσουμε ότι η υπομονή μας εξαντλείται και ότι πάνω από την οικογενειακή ανεμελιά περνούν ξαφνικά γκρίζα σύννεφα.

Όμως, μέσα σε όλα αυτά, ας μην ξεχνάμε κάτι πολύ τρυφερό: αυτές τις στιγμές θα θυμούνται αργότερα ως ενήλικες τα βλαστάρια σας και θα τις έχουν πάντα γλυκά φυλαγμένες στις καρδιές τους. Όχι επειδή όλα ήταν τέλεια, αλλά αληθινά. Θα θυμούνται τη μυρωδιά της θάλασσας, τα βρεγμένα μαγιό, τα παγωτά που έλιωναν στα χέρια, τα γέλια μετά από έναν μικρό καβγά, την αγκαλιά όταν κουράστηκαν, τη φωνή μας να τα καθησυχάζει.

01

03

Μαμά στην Αναμονή 3: Πώς είναι πραγματικά μια μέρα στην παραλία με δύο παιδιά;

Θα θυμούνται την αίσθηση ότι ήμασταν μαζί.

Οι οικογενειακές διακοπές χρειάζονται παρουσία, σύνδεση, μοιρασιά και λίγη περισσότερη ευελιξία. Οι γονείς, σε αυτές τις μέρες έξω από τη ρουτίνα, καλούνται συχνά να γίνουν οι «ρυθμιστές» των παιδιών τους: να προλαβαίνουν την υπερκόπωση, να αναγνωρίζουν την πείνα πριν γίνει έκρηξη, να χαμηλώνουν την ένταση πριν φουντώσει, να κρατούν σταθερά όρια χωρίς να χάνουν την τρυφερότητα.

Άλλωστε, οι πιο όμορφες οικογενειακές αναμνήσεις δεν φτιάχνονται από τέλειες στιγμές, αλλά από στιγμές που τις ζήσαμε μαζί.

Μαρίνα Μόσχα
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας