Apps για την περίοδο: Πόσο αξιόπιστα είναι τελικά για την πρόβλεψη των γόνιμων ημερών;

Για να καταλάβεις πώς λειτουργούν αυτές οι εφαρμογές (apps), θα χρειαστεί να πούμε λίγα πράγματα για τον κύκλο σου...

Περίπου στα μέσα του κύκλου απελευθερώνεται από τις ωοθήκες ένα ωάριο (υπάρχει και η πιθανότητα να απελευθερωθούν δύο ωάρια), το οποίο κινείται προς τις σάλπιγγες. Αν το ωάριο στις σάλπιγγες “συναντηθεί” με ζωντανά σπερματοζωάρια, τότε ενδέχεται ένα από τα σπερματοζωάρια αυτά να γονιμοποιήσει το ωάριο και να ξεκινήσει εγκυμοσύνη. Αν περάσουν 24 ώρες και δεν γίνει η συνάντηση αυτή, τότε το ωάριο “πεθαίνει”… Αντίθετα, τα σπερματοζωάρια μπορούν να “επιβιώσουν” ακόμα και για έως και 7 ημέρες μετά από την εκσπερμάτωση. Επομένως – θεωρητικά – οι γόνιμες ημέρες, δηλαδή οι ημέρες του κύκλου σου, στις οποίες είναι πιο πιθανό να “πιάσεις” παιδί, ξεκινάνε ακόμα και 7 ημέρες πριν την ωορρηξία. Άρα αν είχες επαφή ακόμα και 5 ημέρες πριν την ωορρηξία, τότε δεν αποκλείεται το ωάριο, που θα απελευθερωθεί στο συγκεκριμένο κύκλο να “βρει” στις σάλπιγγες ζωντανά σπερματοζωάρια, ικανά να το γονιμοποιήσουν.

Παρατηρείς αλλαγές στην περίοδό σου το καλοκαίρι; Αυτοί είναι 4+1 πιθανοί λόγοι

Επίσης, κοντά στην ωορρηξία καταγράφονται και κάποιες ακόμα αλλαγές στο σώμα σου:

• ανεβαίνει η θερμοκρασία του σώματός σου κατά 0,2^oC με 0,4^oC

• αλλάζει η σύσταση της κολπικής σου βλέννης, η οποία μοιάζει τότε με το “άσπρο του αβγού”

• ανεβαίνουν τα επίπεδα της ορμόνης LH στα ούρα σου 24 με 36 ώρες πριν την ωορρηξία. Την άνοδο των επιπέδων αυτών μπορείς να την διαπιστώσεις με ένα test ούρων, το οποίο μπορείς να προμηθευτείς από ένα φαρμακείο

Οι apps, που “εντοπίζουν” τις γόνιμες ημέρες λαμβάνουν κυρίως υπόψη τους το μήκος του κύκλου σου (δηλαδή το πόσες ημέρες περνάνε από την πρώτη ημέρα της περιόδου έως την πρώτη ημέρα της επόμενης περιόδου σου) προκειμένου να “δουν” πότε είναι πιθανότερο να έχεις ωορρηξία. Υπάρχουν όμως και Apps, οι οποίες “λαμβάνουν” υπόψη τους και άλλα στοιχεία, όπως τη θερμοκρασία του σώματός σου, τη σύσταση της κολπικής βλέννης και το πότε το test LH στα ούρα γίνεται θετικό.

Δες στο παρακάτω video πώς μπορείς να βρεις τις γόνιμες ημέρες σου!

Ο μηχανισμός αυτός μου φαίνεται ξεκάθαρος, άρα οι apps δεν θα έχουν πρόβλημα να εντοπίσουν τις γόνιμες ημέρες μου!

Ο μηχανισμός εντοπισμού των γονίμων ημερών ΦΑΙΝΕΤΑΙ ξεκάθαρος, αλλά δυστυχώς ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ξεκάθαρος. Ας δούμε μερικά προβλήματα:

• η app θα σου ζητήσει το “μήκος” του κύκλου σου. Το μέσο μήκος κύκλου είναι 28 ημέρες ενώ αυτό κυμαίνεται μεταξύ των 23 και των 35 ημερών. Από επιστημονικά στοιχεία φαίνεται πως το 34% των γυναικών πιστεύει, πως ο κύκλος τους έχει μήκος 28 ημερών, αλλά τελικά μόνον στο 15% των γυναικών όντως ισχύει κάτι τέτοιο. Επομένως, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί άθελά σου να “βάλεις” στην App “λάθος” στοιχεία...

• Το ότι η ωορρηξία λαμβάνει χώρα στο μέσο του κύκλου είναι μάλλον “θεωρητικό”, υπάρχει η άποψη, πως η ωορρηξία λαμβάνει χώρα περίπου 14 ημέρες πριν την πρώτη ημέρα της επόμενης περιόδου (Ali και συνεργάτες, 2021). Κάποιες Apps ακολουθούν αυτήν τη θεωρία. Φυσικά, θα αναρωτηθείς: “πώς είναι δυνατόν να ξέρω πότε είναι οι 14 ημέρες πριν την επόμενη περίοδό μου; Να δω στο μέλλον πότε θα έρθει η περίοδος και να υπολογίσω; Γίνονται τέτοια πράγματα;”. Συνήθως τέτοιες Apps λαμβάνουν υπόψη τους πολλούς κύκλους σου και υπολογίζουν την επόμενη περίοδο με βάση κάποιον αλγόριθμο.

• Αν ο κύκλος σου δεν είναι σταθερός, τότε πώς θα λειτουργήσει η app, που λαμβάνει υπόψιν το “ημερολόγιο κύκλου”; Δεν γίνεται!

Πόσες μέρες μετά την περίοδο πρέπει να κάνω τη μαστογραφία;

Τελικά, αυτές οι apps είναι ακριβείς ή όχι;

Δυστυχώς, πάνω στα οποία θα μπορούσα να βασιστώ, προκειμένου να σου δώσω μία ξεκάθαρη απάντηση στο ερώτημα αυτό…

Επιστήμονες, που “καταπιάστηκαν” με τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας των συγκεκριμένων apps κατέληξαν στο συμπέρασμα, πως οι σχετικές μελέτες δεν έχουν αξιόπιστα στοιχεία, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις είναι και “προκατειλημμένες” υπέρ των Apps, δηλαδή “θέλουν” να “δείξουν”, πως αυτές έχουν αποτελεσματικότητα, αφού συντάσσονται από τις εταιρείες, που “σχεδιάζουν” τέτοιου είδους λογισμικό.

Εγώ να τις χρησιμοποιώ ή όχι;

Καταρχάς, υπάρχουν δύο τρόποι για να χρησιμοποιήσεις αυτές τις apps (Sugar και συνεργάτες, 2023):

• • σαν μέσο “αντισύλληψης”, δηλαδή “προσέχω” τις γόνιμες ημέρες μην μείνω έγκυος
• • σαν μέσο “επίτευξης” εγκυμοσύνης, δηλαδή “επιδιώκω” την επαφή τις γόνιμες ημέρες, για να “πιάσω” παιδί

Έχει υπολογιστεί, πως αν 100 γυναίκες χρησιμοποιούν τις apps αυτές ως μέσο αντισύλληψης για ένα έτος, 6,9 γυναίκες (στατιστικά) θα έχουν ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Επομένως, αν θες να τις χρησιμοποιήσεις ως μέσο αντισύλληψης έχε αυτό υπόψη σου! Η μέθοδος αυτή δεν είναι αλάνθαστη!

Τώρα, αν χρησιμοποιείς τις apps αυτές για να πιάσεις παιδί, μπορείς να τις χρησιμοποιήσεις σαν “βοήθημα”, αλλά για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Αν είσαι κάτω από 35 το διάστημα αυτό δεν πρέπει να υπερβεί το ένα έτος, ενώ αν είσαι πάνω από 35 τους έξι μήνες. Τα διαστήματα αυτά είναι ενδεικτικά και βασίζονται στον ορισμό της υπογονιμότητας: “ένα ζευγάρι θεωρείται υπογόνιμο, αν μετά από ένα έτος ελεύθερων και τακτικών επαφών, δεν επέτυχε εγκυμοσύνη”.

Πάντως, αν για οποιοδήποτε λόγο, αποφασίσεις να χρησιμοποιήσεις μία τέτοια app να έχεις υπόψη σου, πως το λογισμικό αυτό θεωρείται με βάση Ευρωπαϊκή οδηγία “ιατρική συσκευή” (medical device), που μπορεί – σε κάποιες περιπτώσεις – να προκαλέσει βλάβη στο χρήστη (Ali και συνεργάτες, 2018).

Μία “βλάβη”, που θα μπορούσε να προκληθεί, αν χρησιμοποιείς τέτοια συσκευή για να “πιάσεις” παιδί, είναι να προκύπτουν από το ιστορικό σου “υποψίες”, πως έχεις κάποιον “οργανικό” λόγο εσύ ή ο σύντροφός σου και δεν πιάνετε παιδί. Αν χρησιμοποιείς τη συσκευή αυτή για πολύ καιρό, δεν διαπιστώνεται, αν υφίσταται “οργανικός” λόγος υπογονιμότητας, αυτός δεν αντιμετωπίζεται, χάνεται χρόνος και όσο περνάει ο καιρός, μεγαλώνεις και η ηλικία είναι το πιο σημαντικό εμπόδιο για την επιτυχία και των όποιων μεθόδων υποβοηθουμένης αναπαραγωγής! Στην υπογονιμότητα “η απώλεια χρόνου είναι ο μεγαλύτερος εχθρός!” Για το λόγο αυτόν θα πρέπει να ενημερώσεις τον ιατρό σου, που γνωρίζει το ιστορικό σου, ότι κάνεις χρήση τέτοιας app!

Υπολόγισε ΕΔΩ τις γόνιμες ημέρες σου.

Δρ Μενέλαος Κων.Λυγνός, MSc, PhD
Μαιευτήρας Χειρούργος Γυναικολόγος
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας
www.eleftheia.gr
IG: @dr.menelaos_lygnos
You Tube

^{Ενδεικτική βιβλιογραφία}

^{Ali Roshonara, Zeynep B. Gürtin, Joyce C. Harper, Do fertility tracking applications offer women useful information about their fertile window?, Reproductive BioMedicine Online, Volume 42, Issue 1, 2021, Pages 273-281, ISSN 1472-6483, https://doi.org/10.1016/j.rbmo.2020.09.005. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1472648320305095)}

^{Berglund Scherwitzl E, Lundberg O, Kopp Kallner H, Gemzell Danielsson K, Trussell J, Scherwitzl R. Perfect-use and typical-use Pearl Index of a contraceptive mobile app. Contraception. 2017 Dec;96(6):420-425. doi: 10.1016/j.contraception.2017.08.014. Epub 2017 Sep 4. PMID: 28882680; PMCID: PMC5669828.}

^{DiFrancesco James, Elizabeth Richards, Persistence of spermatozoa: lessons learned from going to the sources, Science & Justice, Volume 58, Issue 3, 2018, Pages 244-247, ISSN 1355-0306, https://doi.org/10.1016/j.scijus.2018.03.004. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1355030618300029)}

^{Johnson, S., Marriott, L., & Zinaman, M. (2018). Can apps and calendar methods predict ovulation with accuracy? Current Medical Research and Opinion, 34(9), 1587–1594. https://doi.org/10.1080/03007995.2018.1475348}

^{Saugar EE, Katsoulos S, Kim HS, Fakharzadeh N, Schaffer J, Ahmad M, Zeher C, Benedict M, Gupta S, Foster-Moumoutjis G. Factors Used by Mobile Applications to Predict Female Fertility Status and Their Reported Effectiveness: A Scoping Review. Cureus. 2023 Nov 15;15(11):e48847. doi: 10.7759/cureus.48847. PMID: 38106802; PMCID: PMC10723623.}

^{Vander Borght M, Wyns C. Fertility and infertility: Definition and epidemiology. Clin Biochem. 2018 Dec;62:2-10. doi: 10.1016/j.clinbiochem.2018.03.012. Epub 2018 Mar 16. PMID: 29555319.}