Οι πολυκυστικές ωοθήκες επηρεάζουν την πιθανότητα να μείνεις έγκυος; Τι απαντά ο γυναικολόγος

Μενέλαος Λυγνός
Οι πολυκυστικές ωοθήκες επηρεάζουν την πιθανότητα να μείνεις έγκυος; Τι απαντά ο γυναικολόγος

Πώς το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να επηρεάσει την ωορρηξία και τη γονιμότητα, και ποιες επιλογές υπάρχουν για τις γυναίκες που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί.

Οι πολυκυστικές ωοθήκες αποτελούν μία από τις συχνότερες ορμονικές διαταραχές στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και συχνά συνδέονται με ανησυχίες γύρω από τη γονιμότητα. Μπορούν, όμως, να δυσκολέψουν πραγματικά την προσπάθεια για εγκυμοσύνη;

Η απάντηση με λίγα λόγια:

Οι πολυκυστικές ωοθήκες:

• σχετίζονται με διαταραχές στην παραγωγή ορμονών

• σχετίζονται με δυσκολίες επίτευξης εγκυμοσύνης

• αφορούν το 6% με 13% των γυναικών

Τα βασικά συμπτώματα είναι των πολυκυστικών ωοθηκών είναι:

• τριχοφυΐα

• τριχόπτωση (αλωπεκία)

• ακμή

• ασταθής περίοδος

Έχω πολυκυστικές ωοθήκες- θα μπορέσω να μείνω έγκυος;

1.jpg

Διάβασε παρακάτω και δες πώς γίνεται η διάγνωση των πολυκυστικών ωοθηκών και πώς θα πετύχεις να κάνεις παιδί.

Τι είναι οι πολυκυστικές ωοθήκες;

Με τον όρο “πολυκυστικές ωοθήκες” περιγράφουμε στις καθημερινές συζητήσεις, αυτό, που οι ιατροί ονομάζουμε, “Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών”. Πάντως και ο όρος “Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών” θεωρείται στους κόλπους τις ιατρικής κοινότητας πια “ξεπερασμένος”, αφού έχει διατυπωθεί η άποψη, πως δεν περιγράφει ικανοποιητικά τη συγκεκριμένη κατάσταση και πλέον έχει “φουντώσει” η συζήτηση αντικατάστασής του από τον όρο “Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Ωοθηκικό Σύνδρομο”. Εμείς όμως, για να συνεννοούμαστε, από εδώ και κάτω θα χρησιμοποιούμε τον όρο “Πολυκυστικές Ωοθήκες”, ακόμα και αν δεν είναι, από επιστημονικής απόψεως “απολύτως σωστός”…

Οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι μία ενδοκρινική διαταραχή. Αυτό σημαίνει, πως ο τρόπος, που το σώμα παράγει συγκεκριμένες ορμόνες, αλλά και ο τρόπος, που το σώμα “αντιδρά” στις ορμόνες αυτές, είναι μάλλον προβληματικός. Με άλλα λόγια πρόκειται για μία “ορμονική” διαταραχή. Ο όρος “ωοθήκες” μπορεί να δημιουργεί την “παρεξήγηση”, ότι μόνον οι ορμόνες των ωοθηκών εμπλέκονται στην παθογένεση (δηλαδή στην εκδήλωση) της ορμονικής αυτής διαταραχής. Όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αφού αφενός εμπλέκονται και άλλες ορμόνες στην εκδήλωση των πολυκυστικών ωοθηκών, αφετέρου πλέον αρκετοί πιστεύουν, ότι η συγκεκριμένη διαταραχή ενδεχομένως επηρεάζει και τους άνδρες!

Είναι πολλές οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες;

Η απάντηση είναι: Ναι… Σύμφωνα με στοιχεία του 2023 από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 6% με 13% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας (δηλαδή γυναίκες, που μπορούν να κάνουν παιδιά) έχουν πολυκυστικές ωοθήκες, ενώ υπάρχουν και επιστήμονες, οι οποίοι εκτιμούν, ότι το ποσοστό αυτό ενδέχεται να φθάνει ακόμα και το 26%. Συνήθως, η διάγνωση των πολυκυστικών ωοθηκών τίθεται μεταξύ των 20 και των 30 ετών.

Εξετάσεις αίματος δείχνουν αν μία κύστη στις ωοθήκες είναι κακοήθης; (vid)

Πώς θα καταλάβω ότι έχω πολυκυστικές ωοθήκες;

Υπάρχουν κάποια κριτήρια, που εμείς οι ιατροί χρησιμοποιούμε προκειμένου να “βγάλουμε” τη διάγνωση των πολυκυστικών ωοθηκών. Τώρα θα χρησιμοποιήσω κάποιους ιατρικούς όρους… Δεν θέλω να “τρομάξεις”, γιατί θα τους εξηγήσω αμέσως. Τα κριτήρια αυτά ονομάζονται “κριτήρια του Ρότερνταμ” από τη γνωστή πόλη της Ολλανδίας, αφού εκεί περιγράφηκαν σε ένα συνέδριο και είναι:

• κλινικός ή βιοχημικός υπερανδρογινισμός

• διαταραχές ωοθυλακιορρηξίας

• ωοθήκες “πολυκυστικής μορφολογίας” στο υπερηχογράφημα ή υψηλά επίπεδα της ορμόνης AMH (antimullerian hormone)

Λέμε, πως μία γυναίκα έχει πολυκυστικές ωοθήκες, αν πληρεί (δηλαδή “αν έχει”) τα δύο από τα τρία αυτά κριτήρια.

Ας εξηγήσουμε με συντομία τι σημαίνουν οι όροι αυτοί και πώς εσύ μπορείς να καταλάβεις, αν υπάρχει πιθανότητα να έχεις πολυκυστικές ωοθήκες, ώστε να ζητήσεις τη βοήθεια του γυναικολόγου σου.

Ξεκινάμε από τον όρο “υπερανδρογονισμός”. Ανδρογόνα ονομάζονται ορμόνες, που – όπως το λέει και η λέξη – παράγονται από τον οργανισμό του άνδρα. Όμως οι ορμόνες αυτές παράγονται και στο σώμα της γυναίκας, αλλά, υπό φυσιολογικές συνθήκες, η παραγωγή τους είναι περιορισμένη. Στη γυναίκα με πολυκυστικές ωοθήκες, τα επίπεδα των συγκεκριμένων ορμονών στο αίμα της είναι υψηλότερα του φυσιολογικού και αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε με μία εξέταση αίματος.

Ο υπερανδρογονισμός συνδέεται με συμπτώματα, όπως:

  • υπερτρίχωση (παρατηρείται αυξημένη τριχοφυΐα με “άγριες” σκούρες τρίχες κυρίως στο πρόσωπο, στο λαιμό, στο στήθος και στα χέρια)
  • αλωπεκία (έτσι ονομάζεται ή απώλεια μαλλιών από την κεφαλή)
  • ακμή, η οποία ανθίσταται στις τυπικές θεραπείες ή επιδεινώνεται (χειροτερεύει) και ειδικά σε γυναίκες μεταξύ των 20 και των 30 ετών

Περνάμε τώρα στις διαταραχές ωοθυλακιορρηξίας… Στα μέσα (περίπου) του κύκλου, από τις ωοθήκες απελευθερώνεται ένα (συνήθως) ωάριο, το οποίο, αν συναντήσει ζωντανά σπερματοζωάρια στις σάλπιγγες, τότε ενδέχεται να γονιμοποιηθεί και να ξεκινήσει εγκυμοσύνη. Οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες δεν έχουν σε όλους του κύκλους ωοθυλακιορρηξία (ή ωορρηξία), δηλαδή οι ωοθήκες τους δεν απελευθερώνουν ωάριο σε όλους τους κύκλους, αλλά σε λίγους από αυτούς (αυτό ονομάζεται ολιογοθυλακιορρηξία), ενώ σε κάποιες περιπτώσεις δεν έχουν καθόλου ωοθυλακιορρηξία (αυτό ονομάζεται ανωοθυλακιορρηξία). Το συγκεκριμένο φαινόμενο δεν μπορείς να το δεις μόνη σου, αλλά μπορεί να το διαπιστώσει ο ιατρός με το υπερηχογράφημα ή με ορμονικές εξετάσεις. Μπορείς όμως να υποπτευθείς, ότι έχεις προβλήματα ωορρηξίας, αν ο κύκλος σου είναι ασταθής και συγκεκριμένα:

Θέλω να γίνω μαμά και έχω πολυκυστικές: 5 tips

  • ο ασταθής κύκλος θεωρείται “φυσιολογικό φαινόμενο” ένα χρόνο αφού δεις την πρώτη σου περίοδο
  • μεταξύ ενός και τριών ετών από την πρώτη περίοδο το διάστημα μεταξύ της πρώτης ημέρας της μίας περιόδου και της πρώτης ημέρας της επόμενης περιόδου είναι μικρότερο των 21 και μεγαλύτερο των 45 ημερών
  • αφού περάσουν τρία χρόνια από την πρώτη σου περίοδο, το διάστημα μεταξύ της πρώτης ημέρας της μίας περιόδου και της πρώτης ημέρας της επόμενης περιόδου είναι μικρότερο των 21 ημερών ή μεγαλύτερο των 35 ημερών ή βλέπεις λιγότερες από 8 περιόδους μέσα σε ένα έτος
  • αν ένα χρόνο μετά την πρώτη σου περίοδο είδες κάποια στιγμή διάστημα μεταξύ των περιόδων μεγαλύτερο των 90 ημερών
  • αν δεν έχεις δει περίοδο μέχρι τα 15 έτη ή αν έχει σχηματισθεί το στήθος σου και έχουν από τότε περάσει 3 έτη και δεν είδες ακόμα περίοδο

Το τρίτο κριτήριο, αυτό των ωοθηκών “πολυκυστικής μορφολογίας” μπορεί να το διαπιστώσει μόνον ο ιατρός με το υπερηχογράφημα, στο οποίο οι ωοθήκες σου φαίνονται να έχουν κοντά στην επιφάνειά τους αρκετές (περισσότερες από 20) πολύ μικρές κύστεις (μεταξύ των 2 και των 9 χιλιοστών), ενώ και ο όγκος των ωοθηκών είναι μεγαλύτερος του φυσιολογικού.

2.jpg

Είχε η μητέρα μου πολυκυστικές ωοθήκες, μήπως έχω και εγώ;

Έχει παρατηρηθεί, πως οι πιθανότητες μία γυναίκα να έχει πολυκυστικές ωοθήκες αυξάνονται, αν με πολυκυστικές ωοθήκες διαγνώστηκε και μία συγγενής της πρώτου βαθμού, όπως η μητέρα ή η αδελφή της, αφού φαίνεται, πως η εκδήλωση της διαταραχής αυτής εξαρτάται και από συγκεκριμένους γενετικούς παράγοντες.

Μάλιστα μελέτες έχουν δείξει, πως υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η αιτία της εκδήλωσης των πολυκυστικών ωοθηκών να βρίσκεται μέσα στη μήτρα. Είναι γνωστό, πως οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες έχουν αυξημένα επίπεδα της ορμόνης AMH στο αίμα τους τόσο εκτός εγκυμοσύνης, όσο και κατά τη διάρκεια της κύησης. Επίσης, επιστήμονες παρατήρησαν, πως ποντίκια, στα οποία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης χορηγήθηκε η ορμόνη AMH έφερναν στον κόσμο απογόνους, που, αν ήταν θηλυκοί, είχαν όλα τα χαρακτηριστικά των πολυκυστικών ωοθηκών. Έτσι διατύπωσαν την υπόθεση, πως αν μία γυναίκα με πολυκυστικές ωοθήκες μείνει έγκυος, τότε επειδή έχει υψηλά επίπεδα AMH στο αίμα της, το έμβρυο εκτίθεται στην ορμόνη αυτή μέσα στη μήτρα, με συνέπεια, αν είναι θήλυ (κορίτσι), να εκδηλώσει και αυτό στην εφηβεία πολυκυστικές ωοθήκες.

Μπορεί το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών να προκαλέσει ακμή;

Τελικά έχω πολυκυστικές ωοθήκες, αυτό θα με δυσκολέψει στην εγκυμοσύνη;

Η υπογονιμότητα είναι από τα βασικά χαρακτηριστικά των πολυκυστικών ωοθηκών και ο ίσως συνηθέστερος λόγος, για τον οποίο μία γυναίκα με πολυκυστικές ωοθήκες θα αποφασίσει να επισκεφθεί το γυναικολόγο της. Οι πολυκυστικές ωοθήκες μάλιστα θεωρούνται μία από τις βασικότερες αιτίες υπογονιμότητας μεταξύ των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Έχει δε υπολογιστεί, πως το 70% των γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες παρουσιάζουν και πρόβλημα γονιμότητας.

Ανατρέχοντας στα κριτήρια διάγνωσης των πολυκυστικών ωοθηκών, παρατηρούμε, πως μεταξύ αυτών είναι η δυσκολία των ωοθηκών να παράγουν ωάρια (αυτό, που ονομάζεται “διαταραχές ωορρηξίας”). Αυτός φαίνεται, πως είναι και ο βασικός λόγος της υπογονιμότητας, που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες.

Επιστήμονες έχουν μάλιστα παρατηρήσει, πως το ποσοστό των περιπτώσεων υπογονιμότητας, που αποδίδεται τελικά στις πολυκυστικές ωοθήκες παρουσίαζε μία σταθερά αυξητική τάση μεταξύ των ετών 1990 και 2021 με την τάση αυτή να συνεχίζει να παρουσιάζεται σταθερά αυξητική και στο παρόν αλλά και στο μέλλον.

Η ικανότητα των ωοθηκών των γυναικών με πολυκυστικές ωοθήκες παρουσιάζεται βελτιωμένη, όσο αυτές μεγαλώνουν, σε ό,τι τουλάχιστον αφορά την παραγωγή ωαρίων. Όμως, όσο προχωρά η ηλικία, αυξάνεται συγχρόνως και η πιθανότητα αποβολής πρώτου τριμήνου. Επομένως, ναι μεν οι πιθανότητες επίτευξης κύησης φαίνεται, πως είναι βελτιωμένες σε γυναίκες ελαφρώς μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά οι πιθανότητες αυτή η εγκυμοσύνη να καταλήξει σε “μωρό στην αγκαλιά” είναι συνολικά μειωμένες.

Με δεδομένες τις δυσκολίες επίτευξης κύησης στις γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες, αλλά και τις δυσκολίες, που ενδεχομένως να προκύψουν κατά την κύηση, οι επιστήμονες συστήνουν, οι γυναίκες αυτές, που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί, να απευθυνθούν όσο το δυνατόν νωρίτερα στο γυναικολόγο τους, διότι η έγκαιρη διάγνωση των πολυκυστικών ωοθηκών κατά κανόνα συνεπάγεται και αυξημένες πιθανότητες απόκτησης παιδιού.

Η έγκαιρη διάγνωση των πολυκυστικών ωοθηκών δεν είναι πάντως δεδομένη, αφού το 70% των γυναικών έχουν την κατάσταση αυτή, χωρίς να το γνωρίζουν. Για το λόγο αυτό, καλό θα ήταν να ενημερώσεις το γυναικολόγο σου, προκειμένου να γίνει ο απαραίτητος έλεγχος, αν η αδελφή σου και κυρίως η μητέρα σου έχουν πολυκυστικές ωοθήκες ή αν, παρουσιάζεις συμπτώματα, όπως:

  • έντονη ακμή, που δεν αντιμετωπίζεται, ειδικά αν είσαι μεταξύ των 20 και των 30 ετών
  • τριχοφυΐα στο πρόσωπο, στο λαιμό, στο στήθος ή στα χέρια
  • αλωπεκία (πέφτουν τα μαλλιά)
  • αστάθεια στην περίοδο

Κύστεις στις ωοθήκες: Πόσο επικίνδυνες είναι;

Και πώς θα μείνω έγκυος, αν έχω πολυκυστικές ωοθήκες;

Καταρχήν, δεν εξυπακούεται, πως θα χρειαστεί οπωσδήποτε να υποβληθείς σε θεραπείες υποβοηθουμένης αναπαραγωγής. Υπάρχει και η πιθανότητα να μείνεις έγκυος με φυσιολογικό τρόπο. Με δεδομένο μάλιστα, πως πολλές γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες έχουν και παραπανίσια κιλά, έχει παρατηρηθεί, πως απώλεια ακόμα και του 5% μόλις του βάρους χάρη στη σωστή διατροφή, οδηγεί σε σαφή βελτίωση της λειτουργίας των ωοθηκών και βελτίωση της γονιμότητας.

3.jpg

Αν όμως έχεις πολυκυστικές ωοθήκες και προσπαθείς για παιδί, καλό θα ήταν να μην περιμένεις πολύ μέχρι να συμβουλευτείς το γυναικολόγο σου, διότι, όπως είδαμε η έγκαιρη διάγνωση του προβλήματος βελτιώνει τις πιθανότητες τεκνοποίησης. Έτσι, θα μπορούσαμε εμπειρικά να πούμε, πως, αν γνωρίζεις, ότι έχεις πολυκυστικές ωοθήκες, αν έχεις συγγενή πρώτου βαθμού με πολυκυστικές ωοθήκες ή παρουσιάζεις συμπτώματα, που να σε κάνουν να υποψιάζεσαι, πως έχεις πολυκυστικές ωοθήκες και είσαι κάτω των 35 ετών να μην προσπαθείς μόνη σου για περισσότερο από 6 μήνες, πριν απευθυνθείς στο γυναικολόγο σου, ενώ, αν είσαι μεγαλύτερη των 35 ετών καλόν θα ήταν να μην περιμένεις ούτε 6 μήνες…

Πάντως τα πράγματα είναι μάλλον αισιόδοξα, αφού, αν έχεις πολυκυστικές ωοθήκες, υπάρχει η επιλογή να σου χορηγηθούν από το στόμα φάρμακα, που θα “σπρώξουν” τις ωοθήκες σου να παράγουν ωάρια. Η επιλογή αυτή μπορεί να συνδυαστεί με την παρακολούθηση της ωοθηκικής λειτουργίας με υπερηχογράφημα, προκειμένου να εντοπισθούν με ακρίβεια οι γόνιμες ημέρες σου και να σου δοθεί οδηγία είτε για επαφή με το σύντροφό σου, είτε για υποβολή σου σε μια απλή σπερματέγχυση.

Αν η μέθοδος αυτή δεν τελεσφορήσει (δεν φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα δηλαδή), τότε ενδεχομένως, να χρειαστεί να υποβληθείς στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Τονίζομε όμως για μία ακόμα φορά την έγκαιρη διάγνωση, αφού οι πιθανότητες επιτυχίας και των μεθόδων αυτών μειώνονται, όσο προχωρά η ηλικία της γυναίκας.

Δες ΕΔΩ πότε είναι οι γόνιμες ημέρες σου.

Δες και το σχετικό video, που φτιάξαμε για εσένα.

https://www.instagram.com/p/DaKjb__u0FF/

Δρ Μενέλαος ΚΩΝ.Λυγνός, MSc, PhD

Μαιευτήρας- Χειρουργός Γυναικολόγος

Master of Science University College London

Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας

www.eleftheia.gr

IG: @dr.menelaos_lygnos

You Tube

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Chan JL, Masini I, Pisarska MD. Polyendocrine metabolic ovarian syndrome (PMOS)/polycystic ovary syndrome (PCOS): current and future trends. J Clin Invest. 2026 Jun 15;136(12):e202824. doi: 10.1172/JCI202824. PMID: 42294900; PMCID: PMC13262721.

Forslund M, J Melin, C T Tay, D Loxton, H Teede, A Joham, P-688 Fertility and age at childbirth in polycystic ovary syndrome: results from a longitudinal population-based cohort study, Human Reproduction, Volume 39, Issue Supplement_1, July 2024, deae108.1018, https://doi.org/10.1093/humrep/deae108.1018

Lu F, Yu H, Feng J, Liu Y, Ge H, Shi B, Guan M, Ma H, Wang Y, Cong J, Yang W, Han C, Gao J, Wu X. The impact of age on clinical features and fertility outcomes in patients with polycystic ovary syndrome: a secondary analysis based on the PCOSAct trial. Front Endocrinol (Lausanne). 2026 Jan 13;16:1697014. doi: 10.3389/fendo.2025.1697014. PMID: 41625240; PMCID: PMC12853198.

Shukla A, Rasquin LI, Anastasopoulou C. Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome. [Updated 2025 Jul 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459251/

Singh S, Pal N, Shubham S, Sarma DK, Verma V, Marotta F, Kumar M. Polycystic Ovary Syndrome: Etiology, Current Management, and Future Therapeutics. J Clin Med. 2023 Feb 11;12(4):1454. doi: 10.3390/jcm12041454. PMID: 36835989; PMCID: PMC9964744.

Stener-Victorin E, Teede H, Norman RJ, Legro R, Goodarzi MO, Dokras A, Laven J, Hoeger K, Piltonen TT. Polycystic ovary syndrome. Nat Rev Dis Primers. 2024 Apr 18;10(1):27. doi: 10.1038/s41572-024-00511-3. PMID: 38637590.

Tata B, Mimouni NEH, Barbotin AL, Malone SA, Loyens A, Pigny P, Dewailly D, Catteau-Jonard S, Sundström-Poromaa I, Piltonen TT, Dal Bello F, Medana C, Prevot V, Clasadonte J, Giacobini P. Elevated prenatal anti-Müllerian hormone reprograms the fetus and induces polycystic ovary syndrome in adulthood. Nat Med. 2018 Jun;24(6):834-846. doi: 10.1038/s41591-018-0035-5. Epub 2018 May 14. PMID: 29760445; PMCID: PMC6098696.

Zhao W, Zhou J, Song Y, He M, Zhu X, Yu B, Gao W. Polycystic Ovary Syndrome Revisited: Novel Insights and Updates. Int J Med Sci. 2026 Jan 1;23(1):271-282. doi: 10.7150/ijms.119968. PMID: 41399376; PMCID: PMC12702132.

Zheng L, Xu X, Zhou JZ, Hong L, He YF, Fang YX, Wang BB, Chen H, Chen KJ, Yang SS, Yang XL, Pan HF, Zhou SG. The burden of polycystic ovary syndrome-related infertility in 204 countries and territories, 1990-2021: an analysis of the global burden of disease study 2021. Front Endocrinol (Lausanne). 2025 Jun 6;16:1559246. doi: 10.3389/fendo.2025.1559246. PMID: 40547529; PMCID: PMC12178856.

DPG Network
© 2012-2026 Queen.gr - All rights reserved