Η Σουηδή υπουργός πήρε το μωρό της σε συνεδρίαση της ΕΕ: Γιατί το αυτονόητο είναι ακόμα είδηση;

Η ατζέντα της συνόδου των υπουργών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο είχε ως κεντρικό θέμα την κλιματική αλλαγή, όμως τις εντυπώσεις και τα βλέμματα έκλεψε ο πιο αναπάντεχος —και σίγουρα ο πιο χαριτωμένος— προσκεκλημένος στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων: ένα μωρό μόλις τριών μηνών!

Δουλειά, σπίτι, παιδιά: Γιατί νιώθεις ότι δίνεις συνεχώς μια χαμένη μάχη με τον χρόνο;

Η Σουηδή υπουργός Κλίματος και Περιβάλλοντος Romina Pourmokhtari, μιλώντας στους δημοσιογράφους, είπε ότι η απόφασή της να φέρει τον γιο της, Adam στη σύνοδο του Συμβουλίου της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, αντανακλά την βαθιά της πίστη ότι καμία γυναίκα δεν πρέπει να αναγκάζεται να επιλέξει ανάμεσα στη μητρότητα και την καριέρα της στη δημόσια διοίκηση.

«Ήθελα να γίνω το παράδειγμα που δείχνει ότι δεν χρειάζεται να κάνεις αυτή την επιλογή. Κάτι που, φυσικά, απαιτεί επίσης να έχεις έναν σύντροφο που δεν είναι "δεινόσαυρος", αλλά κάποιον αρκετά μοντέρνο που είναι έτοιμος να σε ακολουθήσει και να στηρίξει», δήλωσε η Pourmokhtari στο Reuters.

01

05

Η ίδια πρόσθεσε, μάλιστα, ότι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της Ευρώπης είναι η ικανότητά της να στηρίζει τους εργαζόμενους γονείς.

Αξιωματούχος του Συμβουλίου της ΕΕ επιβεβαίωσε ότι ήταν η πρώτη φορά, εξ όσων γνωρίζει ο θεσμός, που ένα μωρό έδωσε το «παρών» σε συνεδρίαση υπουργών της ΕΕ. Και εδώ γεννιέται το ερώτημα: Εν έτει 2026, γιατί αποτελεί ακόμα είδηση το γεγονός ότι μια γυναίκα παίρνει το παιδί της στη δουλειά, ειδικά όταν οι συνθήκες και η φύση της εργασίας της το επιτρέπουν απόλυτα;

Η Pourmokhtari, 34 ετών σήμερα, ήταν η νεότερη υπουργός στην ιστορία της Σουηδίας όταν ανέλαβε τα καθήκοντά της το 2022. Μόλις επέστρεψε από τη γονική της άδεια, ενώ ο σύζυγός της βρίσκεται τώρα σε άδεια και ταξίδεψε μαζί της στο Λουξεμβούργο για να φροντίζει τον Adam. Η Σουηδία διαθέτει μία από τις πιο γενναιόδωρες πολιτικές γονικής άδειας στον κόσμο (περίπου 16 μήνες μετ' αποδοχών συνολικά). Από αυτούς, οι 90 ημέρες είναι αποκλειστικά για τον κάθε γονέα και δεν μεταβιβάζονται – οι λεγόμενοι «μήνες του μπαμπά» (dad months), που θεσπίστηκαν για να ενθαρρύνουν τους πατεράδες να ασχολούνται ενεργά με την ανατροφή.

Η Σουηδή υπουργός τόνισε ότι οι υποστηρικτικές πολιτικές δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων, αλλά και νοοτροπίας, ζητώντας πιο ευέλικτους κανόνες και προσιτή φροντίδα παιδιών παγκοσμίως.

Υπάρχει ελπίδα; Τα (λίγα) παραδείγματα που έγραψαν ιστορία

Η Romina Pourmokhtari δεν είναι η μόνη που προσπάθησε να σπάσει τα στερεότυπα, αν και οι γυναίκες που το τολμούν στην πολιτική σκηνή παραμένουν ελάχιστες:

• Jacinda Ardern (Νέα Ζηλανδία, 2018): Η πρώην Πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας έγραψε ιστορία όταν πήρε την 3 μηνών κόρη της, Neve, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, με τον σύντροφό της να τη φροντίζει στις κερκίδες.

Μια μαμά μετακόμισε στη Δανία και αναθεώρησε όλα όσα ήξερε για τη μητρότητα

• Jo Swinson (Μεγάλη Βρετανία, 2018): Η Βρετανίδα βουλευτής των Φιλελευθέρων έσπασε μια παράδοση αιώνων στο Westminster όταν έφερε τον λίγων μηνών γιο της, Gabriel, στην αίθουσα της Βουλής των Κοινοτήτων κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης. Στη Βρετανία, οι κανόνες ήταν τόσο αυστηροί που απαγορευόταν ακόμη και να μπεις στην αίθουσα αν δεν φορούσες «κατάλληλη επαγγελματική ενδυμασία», οπότε η παρουσία ενός μωρού ανάγκασε το κοινοβούλιο να επανεξετάσει τους αναχρονιστικούς του κανόνες.

• Larissa Waters (Αυστραλία, 2017): Έγινε η πρώτη πολιτικός που θήλασε το μωρό της μέσα στο Κοινοβούλιο της Αυστραλίας, αφού πρώτα είχε δώσει μάχη για να αλλάξουν οι κανόνες που απαγόρευαν την είσοδο παιδιών στην αίθουσα.

• Jael Chamorro (Ισπανία, 2016): Η Ισπανίδα πολιτικός Carolina Bescansa (του κόμματος Podemos) πήρε τον 5 μηνών γιο της, Diego, στην εναρκτήρια συνεδρίαση της ισπανικής Βουλής και τον θήλασε στο έδρανό της. Η κίνησή της προκάλεσε τεράστια πολιτική αντιπαράθεση στην Ισπανία, με κάποιους να την κατηγορούν για «σόου» και άλλους να την αποθεώνουν για την ανάδειξη του προβλήματος της έλλειψης παιδικών σταθμών στους χώρους εργασίας.

• Licia Ronzulli (Ιταλία, 2010): Η Ιταλίδα ευρωβουλευτής έγινε viral όταν άρχισε να παίρνει την 2 μηνών κόρη της, Vittoria, στις ψηφοφορίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διεκδικώντας περισσότερα δικαιώματα για τις εργαζόμενες μητέρες.

Η άδεια μητρότητας της 35χρονης δημάρχου Shoko Kawata είναι η νίκη που χρειαζόμασταν σήμερα

Κάτι αλλάζει αλλά ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς

Είναι σαφές ότι κάτι αρχίζει να κινείται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει την Οδηγία για την Ισορροπία μεταξύ Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ζωής, η οποία υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να καθιερώσουν άδεια πατρότητας τουλάχιστον 10 ημερών και 2 μήνες μη μεταβιβάσιμης γονικής άδειας για κάθε γονέα.

Ωστόσο, η πραγματικότητα απέχει πολύ από το «σουηδικό όνειρο»:

1. Το χάσμα στην εφαρμογή: Σε πολλές χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης, οι υποδομές για τη φύλαξη βρεφών είναι ελλιπείς και ακριβές, αναγκάζοντας τις γυναίκες να εγκαταλείψουν την εργασία τους.

2. Το «στίγμα» της άδειας: Παρά τους νόμους, πολλοί άνδρες αποφεύγουν να πάρουν τη γονική άδεια που δικαιούνται, φοβούμενοι ότι θα θεωρηθούν «λιγότερο παραγωγικοί» από τους εργοδότες τους.

3. Η έλλειψη ευελιξίας: Η τηλεργασία και τα ευέλικτα ωράρια, που θα επέτρεπαν σε νέους γονείς να συνδυάζουν τις υποχρεώσεις τους χωρίς να «κρύβουν» τα παιδιά τους, εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται με καχυποψία από πολλές επιχειρήσεις.

Η κίνηση της Pourmokhtari δεν ήταν απλώς ένα χαριτωμένο στιγμιότυπο. Ήταν μια πολιτική πράξη που μας υπενθυμίζει ότι η μητρότητα δεν είναι ασθένεια, ούτε εμπόδιο. Όταν οι συνθήκες εργασίας το επιτρέπουν, η παρουσία ενός παιδιού θα έπρεπε να είναι μια φυσιολογική εικόνα της καθημερινότητας – και όχι μια πρωτότυπη είδηση που κάνει τον γύρο του διαδικτύου.