Η Σουηδία μπλοκάρει το ChatGPT και το Claude: Τι κρύβεται πίσω από την απόφαση;

Πόσα γνωρίζει πραγματικά η τεχνητή νοημοσύνη για εμάς; Τι συμβαίνει με τις πληροφορίες που μοιραζόμαστε καθημερινά με τα δημοφιλή εργαλεία AI; Και πόσο ασφαλή είναι τελικά τα δεδομένα μας; Ερωτήματα που συχνά πυροδοτούν έντονες συζητήσεις, ανησυχίες, ακόμη και θεωρίες συνωμοσίας, αποκτούν νέα διάσταση μετά την απόφαση της Σουηδίας να επιβάλει περιορισμούς στη χρήση δύο από τις δημοφιλέστερες πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης.

01

03

Ο Elvis, η τεχνητή νοημοσύνη και η νέα βιομηχανία που βγάζει χρήματα από τους νεκρούς

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον ενσωματωθεί στην καθημερινότητα εκατομμυρίων εργαζομένων, διευκολύνοντας διαδικασίες που εκτείνονται από τη σύνταξη κειμένων μέχρι την ανάλυση πληροφοριών. Ωστόσο, όταν πρόκειται για κυβερνητικές υπηρεσίες και εμπιστευτικά δεδομένα, οι απαιτήσεις ασφαλείας είναι ιδιαίτερα αυστηρές.

Η σουηδική κυβέρνηση αποφάσισε να αποκλείσει την πρόσβαση στις διαδικτυακές εκδόσεις του ChatGPT της OpenAI και του Claude της Anthropic από τους υπηρεσιακούς υπολογιστές των υπαλλήλων της. Η απόφαση τέθηκε σε ισχύ τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026 και συνδέεται με ανησυχίες για τον τρόπο επεξεργασίας και προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών.

Γιατί η Σουηδία αποφάσισε να περιορίσει τη χρήση του ChatGPT και του Claude

Η απόφαση ακολούθησε έλεγχο που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα μέσα στο 2026 στη Σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών, σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούσαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Ο έλεγχος εντόπισε προβληματικές πρακτικές, προκαλώντας ανησυχίες για την πιθανότητα μη ασφαλούς διαχείρισης ευαίσθητων κυβερνητικών δεδομένων.

Σκέφτεσαι να επεξεργαστείς φώτο του παιδιού σου στην ΑΙ; Υπάρχουν κίνδυνοι που μάλλον αγνοείς

Συγκεκριμένα, οι αρμόδιοι εξέφρασαν φόβους ότι η εισαγωγή εμπιστευτικών πληροφοριών σε πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να υπάρχει σχετική συμφωνία που να καθορίζει τους όρους προστασίας τους, θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποθήκευση ή ακόμη και στην ενδεχόμενη αξιοποίησή τους για την εκπαίδευση μοντέλων.

Το ζήτημα συνδέεται με το λεγόμενο shadow IT, δηλαδή τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και υπηρεσιών χωρίς την επίσημη έγκριση ή εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών πληροφορικής. Ο Mikael Wettercrantz, επικεφαλής ψηφιακών υπηρεσιών στα Κυβερνητικά Γραφεία της Σουηδίας, προειδοποίησε ότι η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης χωρίς τις απαραίτητες συμβατικές εγγυήσεις μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των πληροφοριών.

Αξίζει, πάντως, να διευκρινιστεί ότι η απόφαση δεν αποδεικνύει πως υπήρξε διαρροή δεδομένων ή ότι οι συγκεκριμένες πλατφόρμες αξιοποίησαν κυβερνητικές πληροφορίες για την εκπαίδευσή τους. Οι περιορισμοί αποσκοπούν στην πρόληψη πιθανών κινδύνων ασφαλείας.

Μήπως η Τεχνητή Νοημοσύνη κάνει την επιστροφή της μητέρας στη δουλειά ακόμα πιο δύσκολη;

Το Microsoft Copilot προτείνεται ως εναλλακτική

Παρά τους περιορισμούς, η σουηδική κυβέρνηση δεν αποκλείει συνολικά τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις δημόσιες υπηρεσίες. Αντίθετα, προτείνει στους εργαζομένους το Microsoft Copilot, το οποίο έχει περάσει από διαδικασία ελέγχου ασφαλείας και καλύπτεται από σχετική συμφωνία ανάμεσα στη Microsoft και τη σουηδική κυβέρνηση.

Οι υπάλληλοι θα μπορούν επομένως να συνεχίσουν να αξιοποιούν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία τους, αλλά μέσα σε ένα αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας δεδομένων. Παράλληλα, περιορισμένος αριθμός εργαζομένων θα εξακολουθήσει να έχει πρόσβαση στο ChatGPT και στο Claude μέσω της πλατφόρμας Intric, η οποία παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας ψηφιακών βοηθών τεχνητής νοημοσύνης.

Πρόκειται για πλατφόρμα σουηδικής εταιρείας με έδρα τη Στοκχόλμη, η οποία, σύμφωνα με την ίδια, λειτουργεί μέσω διακομιστών στη Σουηδία, χωρίς να απαιτείται η χρήση υποδομών ξένων παρόχων cloud.

Μήπως η Τεχνητή Νοημοσύνη κάνει την επιστροφή της μητέρας στη δουλειά ακόμα πιο δύσκολη;

Οι περιορισμοί επεκτείνονται και σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες

Σύμφωνα με τη σουηδική δημόσια ραδιοφωνία, Sveriges Radio, ανάλογοι περιορισμοί έχουν ήδη εφαρμοστεί στη Σουηδική Φορολογική Υπηρεσία και στην Εθνική Υπηρεσία Ιδρυματικής Φροντίδας. Την ίδια στιγμή, η Σουηδική Αρχή Αναγκαστικής Εκτέλεσης εξετάζει το ενδεχόμενο να υιοθετήσει αντίστοιχα μέτρα.

Η σουηδική κυβέρνηση είχε ήδη περιορίσει τη χρήση του DeepSeek, του κινεζικού εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, επίσης λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια των δεδομένων. Η συγκεκριμένη απόφαση αναδεικνύει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ψηφιακής εποχής: πώς μπορούμε να αξιοποιούμε τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο την ασφάλεια των πληροφοριών μας;

Και μπορεί η περίπτωση της Σουηδίας να αφορά πρωτίστως τη λειτουργία των κυβερνητικών υπηρεσιών, ωστόσο επαναφέρει μια συζήτηση που μας αφορά όλους: πόσο προσεκτικοί είμαστε με όσα επιλέγουμε να μοιραστούμε με ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης;