Οι ενοχές που νιώθει η Κατερίνα Καινούργιου αφήνοντας την κόρη της είναι το κοινό βίωμα κάθε μητέρας
Η ενοχή είναι το πιο γνώριμο συναίσθημα για κάθε μητέρα που επστρέφει στη δουλειά, μετά τη γέννα. Γιατί να νιώθεις ντροπή αν έχεις βοήθεια στο σπίτι; Και γιατί να σε βασανίζουν ενοχές επειδή εργάζεσαι για να προσφέρεις ένα καλύτερο μέλλον στο παιδί σου;
Οι περισσότερες εργαζόμενες μητέρες παλεύουν καθημερινά με ένα μόνιμο αίσθημα ενοχής. Αν είσαι κι εσύ μία από αυτές, το γνωρίζεις καλά. Οι ενοχές που βιώνεις δεν αφορούν μόνο την απόφασή σου να κυνηγήσεις μια καριέρα. Ανησυχείς ότι δεν είσαι κοντά στο μωρό σου τώρα που σε χρειάζεται ή σκέφτεσαι αν όλα είναι καλά στο σπίτι ενώ εσύ λείπεις.
Στο βιβλίο της «Forget Having It All», η συγγραφέας και δημοσιογράφος Amy Westervelt συνοψίζει άψογα το απόλυτο δίλημμα της εργαζόμενης μάνας: «Περιμένουμε από τις γυναίκες να εργάζονται σαν να μην έχουν παιδιά και να μεγαλώνουν παιδιά σαν να μην εργάζονται».
Εξαιτίας αυτού, νιώθεις συνεχώς ενοχές - ενοχές επειδή δουλεύεις και ενοχές επειδή δεν δουλεύεις.
Μήπως έχεις συμβιβαστεί κι εσύ με την ιδέα ότι η ενοχή είναι απλώς «μέρος του πακέτου» για μια εργαζόμενη μαμά; Η πραγματικότητα είναι ότι η κοινωνία μας έχει μετατρέψει την ενοχή σε ένα αποδεκτό, σχεδόν αναμενόμενο χαρακτηριστικό της μητρότητας.
Διατροφή χωρίς ενοχές μετά τον τοκετό - Τι να τρως για να ανακτήσεις τις δυνάμεις σου
Αυτό το παράδοξο φάνηκε καθαρά και σε μια πρόσφατη συζήτηση στην εκπομπή «Super Κατερίνα» με αφορμή την εξομολόγηση του Γιώργου Λιβάνη ότι εκείνος και η σύζυγός του, Ανδρομάχη, έχουν βοήθεια στο σπίτι. Η Κατερίνα Καινούργιου πήρε θέση, αποτυπώνοντας με απόλυτη ειλικρίνεια την πραγματικότητα που ζεις:
«Μην λέμε με ντροπή ότι έχουμε βοήθεια στο σπίτι. Και εγώ οικογένειά μου νιώθω τη γυναίκα που με βοηθάει. Έτσι νιώθεις και ασφάλεια. Στην αρχή ένιωθα ενοχές που άφηνα το παιδί, όχι, δουλεύω για να βγάζω χρήματα και να μπορώ να παρέχω τα καλύτερα στο παιδί μου. Και εγώ και ο άντρας μου. Αυτό που μου λένε όλοι είναι ότι πρέπει να περνάς ποιοτικό χρόνο με το παιδί σου. Αυτό είναι το σημαντικό και όσο μεγαλώνει».
Αυτή η δήλωση αγγίζει την ουσία του προβλήματος.
Γιατί να νιώθεις ντροπή αν έχεις βοήθεια στο σπίτι; Και γιατί να σε βασανίζουν ενοχές επειδή εργάζεσαι για να προσφέρεις ένα καλύτερο μέλλον στο παιδί σου;
Μια σημαντική επιστημονική έρευνα πάνω στο θέμα έρχεται να ρίξει φως σε αυτό ακριβώς το ζήτημα. Μετά από σαράντα χρόνια καριέρας στον χρηματοοικονομικό κλάδο, η ερευνητική ματιά της Frawn Morgan στράφηκε αποκλειστικά στην ευημερία των εργαζόμενων μητέρων. Μέσα από το διδακτορικό της έργο στο Πανεπιστήμιο Northeastern, σχεδίασε μια μέθοδο για να σε βοηθήσει να μειώσεις τις αρνητικές επιπτώσεις της μητρικής ενοχής.
Η Αντιγόνη Κουλουκάκου εξηγεί γιατί έγινε η μαμά που ήθελε για τον γιο της χωρίς όρια και ενοχές
Στο πλαίσιο αυτό, η ερευνήτρια θυμάται χαρακτηριστικά μια ομιλία της το 2019 σε γυναίκες στελέχη επιχειρήσεων, όπου μια μητέρα στα τριάντα της με δύο παιδιά δήλωσε με θάρρος: «Εγώ δεν νιώθω ενοχές που αφήνω τα παιδιά μου για να πάω στη δουλειά». Η πρώτη αυθόρμητη αντίδραση ακόμη και των παρευρισκόμενων δεν ήταν να τη χειροκροτήσουν, αλλά να αναρωτηθούν υποσυνείδητα: «Τι πάει λάθος με αυτή τη γυναίκα;» Αυτό ακριβώς αποδεικνύει πόσο βαθιά ριζωμένη είναι η κοινωνική προσδοκία ότι πρέπει να νιώθεις ένοχη αν είσαι μάνα και δουλεύεις.
Οι επιπτώσεις της λανθασμένης ενοχής
Αυτή η «τοποθετημένη σε λάθος βάση» ενοχή πηγάζει από μη ρεαλιστικές, αυτοεπιβαλλόμενες προσδοκίες. Είναι ένα συναίσθημα που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά στην αυτοπεποίθησή σου.
Κι όμως, τα επιστημονικά δεδομένα καταρρίπτουν τις προκαταλήψεις:
Καλύτερα αποτελέσματα στην ενήλικη ζωή: Μια πρόσφατη διαχρονική μελέτη (McGinn κ.ά.) έδειξε ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με εργαζόμενες μητέρες έχουν καλύτερη εξέλιξη ως ενήλικες. Η εργασία σου δεν καταστρέφει το παιδί σου.
Η ενοχή δεν κάνει διακρίσεις: Ακόμη και μητέρες που επιλέγουν να μη δουλέψουν για να αφοσιωθούν στο μεγάλωμα των παιδιών τους, βιώνουν εξίσου έντονες ενοχές για την επιλογή τους.
Έμφυτη τάση: Έρευνες (όπως των Etxebarria κ.ά.) εξηγούν ότι οι γυναίκες είναι πολύ πιο επιρρεπείς στο να βιώνουν ενοχές σε σχέση με τους άνδρες, μια τάση που δυστυχώς ξεκινά ήδη από την εφηβεία.
Πώς να αφήσετε πίσω τις ενοχές της εργαζόμενης μαμάς
Πώς θα νικήσεις τη μητρική ενοχή;
Παρότι οι ενοχές είναι ένα συναίσθημα που θα σε συντροφεύει συχνά, το πρώτο και σημαντικότερο βήμα με το οποίο μπορείς να ξεκινήσεις, σύμφωνα με την Frawn Morgan είναι η αναγνώριση και η αποδοχή, δηλαδή το να εντοπίσεις πότε ακριβώς η ενοχή σου οφείλεται σε μη ρεαλιστικές προσδοκίες που εσύ η ίδια έθεσες στον εαυτό σου. Στη συνέχεια, η αυτοσυγχώρεση και η αυτοσυμπόνια θα σου δώσουν τον χώρο και την ελευθερία να αφήσεις πίσω σου το κυνήγι της τελειότητας. Όπως πολύ σωστά επισήμανε και η Κατερίνα Καινούργιου, αυτό που μετράει τελικά είναι ο ποιοτικός χρόνος που περνάς με το παιδί σου, και όχι οι ώρες που αναγκαστικά λείπεις λόγω δουλειάς.
Κάπου εδώ είναι που χρειάζεται να πάρεις μια βαθιά ανάσα και να θυμηθείς τον όρο που άλλαξε τα δεδομένα στην ψυχολογία: την έννοια του «αρκετά καλού γονέα». Οι ερευνητές της θεωρίας του δεσμού, όπως ο John Bowlby, ανακάλυψαν ότι για να αναπτύξουν τα παιδιά έναν υγιή και ασφαλή δεσμό, οι γονείς χρειάζεται απλώς να είναι συναισθηματικά παρόντες: να παρηγορούν το παιδί τους, να συντονίζονται με τα συναισθήματά του, να δείχνουν χαρά όταν το βλέπουν και να το υποστηρίζουν. Με άλλα λόγια, να νοιάζονται και να συνδέονται μαζί του, χωρίς να θυσιάζουν τις δικές τους προσωπικές ανάγκες και την υγεία τους. Χρειάζεται μάλλον να ακολουθήσεις αυτό το παράδειγμα. Να αφήσεις πίσω σου το πρότυπο της μαμάς που μπορεί να τα κάνει όλα, που κάνει πάντα αυτό που «πρέπει» και επαινείται για την αυτοθυσία της. Αντί να βάζεις επιπλέον πίεση στους ώμους σου, θυμήσου τα βασικά. Συνειδητοποίησε τη βαθιά σύνδεση που μπορείς να έχεις με τα παιδιά σου, απλά επιτρέποντας στον εαυτό σου να είναι «αρκετά καλή».
Bloggers
