Πρώτο κουδούνι: Πριν πανικοβληθείς στα γκρουπ του Viber, δες τι αλλάζει πραγματικά φέτος στο σχολείο

Το πρώτο κουδούνι χτύπησε και οι μαθητές επέστρεψαν στις σχολικές αίθουσες ( μόνο για την παραλαβή των βιβλίων) σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Παράλληλα, ξεκινά και όλη η γνώριμη αναστάτωση του Σεπτεμβρίου. Τσάντες, ξυπνητήρια, τάπερ, λίστες για το σχολείο και, φυσικά, τα κινητά των γονιών που θα γεμίσουν ξανά μηνύματα στα γκρουπ του WhatsApp: «Τελικά τι ισχύει φέτος;», «Αυτό άλλαξε ή έμεινε ίδιο;», «Τι ισχύει με τις ώρες και τις απουσίες;»

Και δεν είναι παράλογο.

Η νέα σχολική χρονιά 2026-27 φέρνει πράγματι αλλαγές. Υπάρχουν νέες σχολικές μονάδες, συγχωνεύσεις και αλλαγές στον σχολικό χάρτη, συνεχίζονται ή επεκτείνονται προγράμματα, ενώ μπαίνουν στην πράξη νέες εκπαιδευτικές ρυθμίσεις. Για παράδειγμα, το Υπουργείο Παιδείας έχει ήδη δημοσιεύσει τον προγραμματισμό λειτουργίας των Δημοτικών για το 2026-27, ενώ το νέο σχολικό έτος συνοδεύεται και από αλλαγές στη δομή και στις εκπαιδευτικές δυνατότητες που προσφέρονται σε ορισμένες σχολικές μονάδες.

Back to school χωρίς δράματα: Πώς θα βοηθήσεις το παιδί σου να προσαρμοστεί ομαλά

Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά. Δεν άλλαξαν όλα.

Και ίσως αυτό είναι το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορείς να ξέρεις πριν αρχίσεις να ψάχνεις ξανά από την αρχή κάθε πληροφορία που αφορά το σχολείο του παιδιού σου.

Τι αλλάζει πραγματικά φέτος

Ας ξεκινήσουμε από τα καινούργια.

Ο σχολικός χάρτης της χώρας αλλάζει. Για το 2026-27 έχουν αποφασιστεί ιδρύσεις νέων σχολικών μονάδων, αλλά και συγχωνεύσεις, υποβιβασμοί και καταργήσεις. Στην Πρωτοβάθμια, αρκετές από τις καταργήσεις αφορούν σχολεία που είχαν ήδη τεθεί σε αναστολή λειτουργίας λόγω πολύ μικρού ή μηδενικού αριθμού μαθητών, ενώ παράλληλα δημιουργούνται και νέες μονάδες.

Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μια «λίστα σχολείων που κλείνουν». Είναι μια αλλαγή στον χάρτη της εκπαίδευσης που συνδέεται και με τη μεγάλη δημογραφική μεταβολή της χώρας ( λιγότερες γεννήσεις, λιγότερα παιδιά στις σχολικές αίθουσες).

Παράλληλα, η νέα χρονιά φέρνει νέες εκπαιδευτικές επιλογές. Το Διεθνές Απολυτήριο (IB) κάνει την εμφάνισή του σε δημόσια σχολεία, ενώ προχωρούν και νέα προγράμματα σπουδών και παρεμβάσεις σε σχολικές υποδομές. Και υπάρχουν αλλαγές που αφορούν περισσότερο την καθημερινότητα παρά τον τίτλο ενός μαθήματος. Το διευρυμένο ολοήμερο και ο τρόπος λειτουργίας των σχολικών μονάδων παραμένουν στο επίκεντρο του σχεδιασμού για τη νέα σχολική χρονιά, με το Υπουργείο να έχει ξεχωριστή κατηγορία για τα Δημοτικά διευρυμένου ωραρίου και τις μονάδες με διευρυμένο ολοήμερο πρόγραμμα.

Τι μένει ίδιο;

Επειδή ακούς για «νέους κανόνες», «νέο πρόγραμμα», «νέες ρυθμίσεις», είναι εύκολο να θεωρήσεις ότι όλα όσα γνώριζες μέχρι σήμερα - μπορεί να - έχουν αλλάξει. Δεν ισχύει αυτό.

Η σχολική χρονιά εξακολουθεί να ξεκινά στις 11 Σεπτεμβρίου εκτός αν συμπέσει με Σάββατο ή Κυριακή, οπότε το πρώτο κουδούνι μεταφέρεται για την επόμενη εργάσιμη ημέρα. Αυτό που διαφέρει είναι η πρακτική οργάνωση της ημέρας από σχολείο σε σχολείο - ώρα προσέλευσης, αγιασμός, αποχώρηση, ενημέρωση γονέων κ.λπ. Γι' αυτό και εδώ δεν αρκεί μια γενική πληροφορία από το διαδίκτυο. Κοιτάς την ανακοίνωση της σχολικής μονάδας του παιδιού σου.

Και όχι, δεν άλλαξαν ξαφνικά όλα τα σχολικά ωράρια

Άλλη μία κλασική σύγχυση του Σεπτεμβρίου. Όταν ακούς ότι υπάρχουν σχολεία με διευρυμένο ή αναβαθμισμένο ολοήμερο πρόγραμμα, αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα παιδιά της χώρας θα σχολούν πλέον την ίδια ώρα.

Το Υπουργείο διατηρεί ξεχωριστό προγραμματισμό για τα Δημοτικά διευρυμένου ωραρίου Ειδικότερα, το υποχρεωτικό πρωινό πρόγραμμα ολοκληρώνεται στις 13:15. Από εκεί και πέρα, όμως, η ώρα αποχώρησης εξαρτάται από το αν το παιδί παρακολουθεί το ολοήμερο και ποιο πρόγραμμα εφαρμόζει το σχολείο. Στα Δημοτικά που λειτουργούν με το διευρυμένο ολοήμερο, το πρόγραμμα μπορεί να φτάνει έως τις 17:30, με δυνατότητα αποχώρησης και νωρίτερα, στις 14:55 ή στις 15:50. Είναι μια λεπτομέρεια που μπορεί να φαίνεται αυτονόητη, αλλά εξηγεί γιατί οι πληροφορίες που κυκλοφορούν μεταξύ γονέων συχνά μπερδεύονται: άλλο τι ισχύει στο εκπαιδευτικό σύστημα και άλλο τι εφαρμόζεται στο συγκεκριμένο σχολείο.

Τι αλλάζει στις εκδρομές

Οι εκδρομές είναι από τα σημεία όπου η φετινή σχολική χρονιά φέρνει πραγματικές αλλαγές. Το νέο πλαίσιο που ισχύει από το 2026-27 φέρνει περισσότερες εκπαιδευτικές μετακινήσεις, αλλά και αυστηρότερες προβλέψεις για την ασφάλεια των μαθητών.

Τι αλλάζει;

Η πιο σημαντική αλλαγή για το Δημοτικό είναι ότι κάθε τμήμα θα πρέπει να πραγματοποιεί τουλάχιστον έξι εκπαιδευτικές μετακινήσεις μέσα στη σχολική χρονιά. Δηλαδή, οι εκδρομές δεν αντιμετωπίζονται πλέον απλώς ως κάτι που «μπορεί να κανονίσει» το σχολείο, αλλά εντάσσονται πιο συστηματικά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Παράλληλα, το σχολείο μπορεί να αυξήσει τον αριθμό των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν τους μαθητές, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την ασφαλή μετακίνηση και την καλύτερη εποπτεία των παιδιών. Υπάρχει όμως και μια αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει άμεσα το κόστος: τα σχολεία μπορούν πλέον να συνεργάζονται μεταξύ τους για την πραγματοποίηση κοινών εκδρομών, ώστε να αξιοποιούνται καλύτερα οι διαθέσιμοι πόροι και να δημιουργούνται προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος συμμετοχής για τις οικογένειες.

Για τα Ειδικά Σχολεία, μειώνεται επίσης το απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής μαθητών για να πραγματοποιηθεί μια εκδρομή: από 70% σε 50%. Με άλλα λόγια, περισσότερα παιδιά μπορούν πλέον να συμμετέχουν σε μια μετακίνηση χωρίς αυτή να «κολλάει» επειδή δεν συγκεντρώνεται ο προηγούμενος αριθμός συμμετοχών.

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις αποκτούν και πιο έντονο χαρακτήρα δράσης ενεργού πολίτη, καθώς μπορούν να συνδέονται με δράσεις αλληλεγγύης, προστασίας του περιβάλλοντος, καθαρισμού χώρων ή βοήθειας σε έκτακτες καταστάσεις.

Τι δεν αλλάζει; Για τον γονιό, η βασική διαδικασία παραμένει γνώριμη: το σχολείο είναι αυτό που οργανώνει και ανακοινώνει την κάθε μετακίνηση, ενημερώνει τους γονείς για τον προορισμό, το πρόγραμμα και για ό,τι χρειάζεται για τη συμμετοχή του παιδιού.

Πρώτη φορά στο σχολείο: 5 πράγματα που θα βοηθήσουν το παιδί σου να προσαρμοστεί

Τα κινητά στο σχολείο: όχι, δεν αλλάζει κάτι φέτος

Αν το θέμα των κινητών έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στα γκρουπ των γονέων, κράτα το βασικό: δεν υπάρχει νέα γενική απαγόρευση καθώς ισχύουν οι κανόνες για τη χρήση των κινητών που εφαρμόζονται ήδη από το 2024-25.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Το κινητό δεν χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με εξαίρεση περιπτώσεις που προβλέπονται για λόγους υγείας. Αν ένας μαθητής παραβιάσει τον κανόνα, μπορεί να επιβληθεί παιδαγωγικό μέτρο, ενώ οι συνέπειες γίνονται αυστηρότερες όταν το κινητό χρησιμοποιείται για φωτογράφιση, βιντεοσκόπηση ή ηχογράφηση εκπαιδευτικών ή άλλων μαθητών.

Αυτό που πραγματικά αξίζει να ελέγξεις κάθε Σεπτέμβριο

Το ωράριο του σχολείου
Όχι τι διάβασες πέρυσι ή τι ισχύει στο σχολείο της φίλης σου.

Το πρόγραμμα του ολοήμερου
Ειδικά αν το παιδί σου παραμένει μετά το βασικό ωράριο.

Τις ανακοινώσεις για τις σχολικές μετακινήσεις
Εκεί θα βρεις τις πραγματικές πληροφορίες που αφορούν το παιδί σου.

Τις οδηγίες της τάξης
Γιατί οι ανάγκες μιας Α΄ Δημοτικού δεν είναι ίδιες με εκείνες ενός παιδιού στο Γυμνάσιο.

Τις αλλαγές που αφορούν τη συγκεκριμένη σχολική μονάδα
Ειδικά σε μια χρονιά κατά την οποία ο σχολικός χάρτης αλλάζει σε αρκετές περιοχές.

15 back to school παραδόσεις που θα κάνουν την επιστροφή στο σχολείο λίγο πιο ξεχωριστή

Και τι γίνεται με όλα αυτά που «κάθε χρόνο ακούμε ότι αλλάζουν»;

Επειδή, κάθε Σεπτέμβριο εμφανίζονται ξανά και ξανά πληροφορίες που παρουσιάζονται σαν «νέα αλλαγή», ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να αφορούν ήδη ισχύοντες κανόνες, διαφορετική εφαρμογή ενός μέτρου ή απλώς μια αλλαγή που αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες σχολείων, πριν αναπαράγεις κάτι που άκουσες στο group των γονέων ή σε μια ανάρτηση στα social media, κάνε μια πολύ απλή ερώτηση: «Αυτό είναι καινούργιο ή απλώς το ξανασυζητάμε;».