Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης: Θα μπεις στην εμμηνόπαυση στην ίδια ηλικία με τη μαμά σου;

Αν η μητέρα σου μπήκε στην εμμηνόπαυση στα 45, στα 55 ή αργότερα ίσως αναρωτιέσαι αν θα συμβεί το ίδιο και σε εσένα. Η ηλικία της μπορεί να αποτελεί μια χρήσιμη ένδειξη, καθώς η κληρονομικότητα επηρεάζει το πότε ξεκινά η εμμηνόπαυση. Ωστόσο, γενετικοί και άλλοι παράγοντες παίζουν ρόλο, ενώ τα συμπτώματα και η έντασή τους διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, στις 18 Οκτωβρίου, αξίζει να ενημερωθείς, να ακούσεις το σώμα σου και να δεις αυτή τη μετάβαση ως μια ευκαιρία να φροντίσεις ουσιαστικά τον εαυτό σου.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι μόνο εξάψεις : 7 facts που αξίζει να γνωρίζεις

Πόσο ισχυρός είναι τελικά ο ρόλος της κληρονομικότητας;

Η ηλικία κατά την οποία σταματά φυσικά η περίοδος φαίνεται να έχει σημαντική γενετική συνιστώσα. Αυτό σημαίνει ότι το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τη δική σου αναπαραγωγική πορεία. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2004 στο επιστημονικό περιοδικό Fertility and Sterility, οι ερευνητές εξέτασαν 164 ζεύγη μαμάδων και κοριτσιών. Η εκτιμώμενη κληρονομικότητα της ηλικίας φυσικής εμμηνόπαυσης ήταν 44%. Το ποσοστό αυτό περιγράφει τη γενετική συμβολή στις διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των γυναικών ενός πληθυσμού· δεν σημαίνει ότι έχεις 44% πιθανότητα να μπεις στην εμμηνόπαυση στην ίδια ηλικία με τη μητέρα σου.

Μια παλιότερη μελέτη, που δημοσιεύτηκε το 2011 και εξέτασε 2.060 άτομα από το ίδιο οικογενειακό δίκτυο, διαπίστωσε ότι οι γυναίκες είχαν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν πρώιμη ή όψιμη εμμηνόπαυση όταν το ίδιο είχε συμβεί στη μητέρα ή στην αδελφή τους. Οι ερευνητές, ωστόσο, επισήμαναν ότι στη διαμόρφωση της ηλικίας συμμετέχουν τόσο τα γονίδια όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες.

Τι σημαίνει αυτό για σένα πρακτικά; Πώς αν η μητέρα σου μπήκε νωρίς στην εμμηνόπαυση, αξίζει να το αναφέρεις στον γυναικολόγο σου. Το ιστορικό της μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση, αλλά δεν μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια πότε θα σταματήσει η δική σου περίοδος.

Η ηλικία της μητέρας σου δεν είναι το μοναδικό στοιχείο

Η φυσική εμμηνόπαυση εμφανίζεται συνήθως μεταξύ 45 και 55 ετών. Σύμφωνα με το NHS, η εμμηνόπαυση ορίζεται ως η συμπλήρωση 12 συνεχόμενων μηνών χωρίς περίοδο, εφόσον δεν υπάρχει άλλη αιτία που να εξηγεί τη διακοπή. Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις στις οποίες η εμμηνόπαυση έρχεται νωρίτερα. Ως πρώιμη εμμηνόπαυση περιγράφεται συνήθως εκείνη που εμφανίζεται πριν από τα 45, ενώ η εμμηνόπαυση πριν από τα 40 χαρακτηρίζεται πρόωρη. Το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα πρώιμης εμφάνισης, αλλά και σε αυτή την περίπτωση δεν είναι ο μόνος παράγοντας. Το κάπνισμα, ορισμένες παθήσεις και θεραπείες, καθώς και χειρουργικές επεμβάσεις στις ωοθήκες, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον χρόνο εμφάνισης. Επομένως, η ηλικία της μητέρας σου είναι ένα κομμάτι του παζλ. Δεν αρκεί από μόνη της για να προβλέψεις πότε θα μπεις στην εμμηνόπαυση.

Προεμμηνόπαυση στα 40; Οι αλλαγές στο σώμα, η μάχη με τη ζυγαριά και τι μπορείς να κάνεις

Θα έχεις και τα ίδια συμπτώματα με τη μητέρα σου;

Όχι απαραίτητα, λένε οι ειδικοί. Η κληρονομικότητα έχει μελετηθεί και σε σχέση με συμπτώματα όπως οι εξάψεις και οι νυχτερινές εφιδρώσεις, αλλά η συνολική εμπειρία της εμμηνόπαυσης είναι σύνθετη. Δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψεις με βεβαιότητα πόσο έντονα θα είναι τα δικά σου συμπτώματα μόνο από όσα περιγράφει η μητέρα σου.

Κατά την περιεμμηνόπαυση, δηλαδή τη μεταβατική περίοδο πριν από την εμμηνόπαυση, μπορεί να παρατηρήσεις:

• αλλαγές στη συχνότητα, στη διάρκεια ή στην ένταση της περιόδου,
• εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις,
• δυσκολίες στον ύπνο,
• μεταβολές στη διάθεση ή αυξημένο άγχος,
• κολπική ξηρότητα και αλλαγές στη σεξουαλική επιθυμία.

Ορισμένες γυναίκες έχουν συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά τους, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν πολύ πιο ήπιες ενοχλήσεις. Σύμφωνα με το NHS, οι εκδηλώσεις της περιεμμηνόπαυσης και της εμμηνόπαυσης διαφέρουν σημαντικά ως προς την ένταση και τη διάρκειά τους. Αν η μητέρα σου δυσκολεύτηκε ιδιαίτερα με τις εξάψεις ή τον ύπνο, αυτό δεν σημαίνει ότι θα συμβεί το ίδιο και σε εσένα. Το σημαντικό είναι να αναγνωρίζεις τις αλλαγές στο σώμα σου και να αναζητάς βοήθεια όταν αυτές επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής σου.

Τι αξίζει να συζητήσεις με τον γυναικολόγο σου

Το οικογενειακό ιστορικό αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνδυάζεται με τη δική σου ηλικία, το ιατρικό ιστορικό και τα συμπτώματά σου. Ο γυναικολόγος μπορεί να σε βοηθήσει να αξιολογήσεις τις αλλαγές στον κύκλο σου, να εξετάσετε αν σχετίζονται με την περιεμμηνόπαυση και να συζητήσετε τις διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης.

Χρήσιμο είναι να γνωρίζεις:

• Σε ποια ηλικία σταμάτησε η περίοδος της μητέρας σου και, αν είναι δυνατόν, άλλων στενών συγγενών.
• Αν υπήρξε ιστορικό πρώιμης ή πρόωρης εμμηνόπαυσης στην οικογένεια.
• Πότε άρχισαν οι δικές σου αλλαγές στον κύκλο και ποια συμπτώματα παρατηρείς.
• Αν έχεις ακολουθήσει θεραπείες ή έχεις ιατρικό ιστορικό που θα μπορούσε να επηρεάσει την αξιολόγηση.

Μαρία Κορινθίου: «Είναι ευλογία για μια γυναίκα η εμμηνόπαυση»

Μπορείς να προετοιμαστείς για αυτή τη μετάβαση;

Σύμφωνα με την Δρ Alyssa Dweck, μαιευτήρα - γυναικολόγο με εξειδίκευση στην εμμηνόπαυση δεν μπορείς να ελέγξεις την κληρονομικότητά σου, μπορείς όμως να φροντίσεις τη γενικότερη υγεία σου και να αναζητήσεις έγκαιρα υποστήριξη. Η τακτική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή, η διακοπή του καπνίσματος και ο καλός ύπνος συμβάλλουν στην υγεία σου κατά τη μέση ηλικία και μετά. Αν παρατηρείς ότι η καφεΐνη, το αλκοόλ ή συγκεκριμένες συνήθειες συνδέονται με περισσότερες εξάψεις, μπορείς να συζητήσεις με τον γιατρό σου αν αξίζει να τις περιορίσεις. Δεν υπάρχει, ωστόσο, μία διατροφή ή μία συνήθεια που να εγγυάται ότι θα αποφύγεις τα συμπτώματα. Όσον αφορά την αντιμετώπιση των ενοχλήσεων της εμμηνόπαυσης, ορμονικές ή μη θεραπείες πρέπει να γίνονται κατόπιν συνενόησης με τον γυναικολόγο με βάση τα συμπτώματα και το ιατρικό σου ιστορικό.

Η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει ότι η κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο στην ηλικία της φυσικής εμμηνόπαυσης, χωρίς να εξηγεί από μόνη της όλες τις διαφορές μεταξύ των γυναικών.