Κάτι διαφορετικό φαίνεται να συμβαίνει στον εγκέφαλό σου κατά την εμμηνόπαυση - τι έδειξε νέα μελέτη

Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι ο εγκέφαλος των γυναικών περνά από σημαντικές αλλαγές κατά την εφηβεία και την εγκυμοσύνη. Αυτές οι περίοδοι έντονων ορμονικών μεταβολών συνδέονται με αναδιοργάνωση των νευρωνικών δικτύων, αλλά και με μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας στον εγκεφαλικό φλοιό - το εξωτερικό, χαρακτηριστικά «ρυτιδωμένο» στρώμα του εγκεφάλου, που παίζει σημαντικό ρόλο στη μνήμη, τη σκέψη, τη λήψη αποφάσεων και την κίνηση.

Για το τι συμβαίνει, όμως, στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια μιας ακόμη μεγάλης ορμονικής μετάβασης, της εμμηνόπαυσης, γνωρίζουμε πολύ λιγότερα.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ. Και το εύρημά της είναι ενδιαφέρον: σε αντίθεση με την εφηβεία και την εγκυμοσύνη, η μετάβαση προς την εμμηνόπαυση δεν φαίνεται να συνοδεύεται από μια γενικευμένη μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας στον εγκεφαλικό φλοιό.

Ο παράγοντας που μπορεί να κάνει την εμμηνόπαυση πιο δύσκολη και τι άλλο αξίζει να γνωρίζεις

Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος φαίνεται να ανταποκρίνεται με διαφορετικό τρόπο στις ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν σε διαφορετικές φάσεις της ζωής. «Κανείς δεν είχε εξετάσει μέχρι τώρα τις αλλαγές σε ολόκληρη τη φαιά ουσία του εγκεφάλου κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση», δήλωσε η Sophie van ’t Hof, υποψήφια διδάκτορας στο Amsterdam University Medical Center στην Ολλανδία και πρώτη συγγραφέας της μελέτης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, στον εγκέφαλο στην εμμηνόπαυση;

Η φαιά ουσία μειώνεται φυσιολογικά όσο μεγαλώνουμε, ανεξάρτητα από το βιολογικό φύλο. Οι ερευνητές θέλησαν, όμως, να εξετάσουν αν η ίδια η μετάβαση στην εμμηνόπαυση συνδέεται με επιπλέον αλλαγές. Για τον λόγο αυτό συνέκριναν εγκεφάλους γυναικών που βρίσκονταν στη φάση μετάβασης προς την εμμηνόπαυση με εκείνους γυναικών πριν και μετά την εμμηνόπαυση. Το αποτέλεσμα ήταν ότι δεν εντόπισαν σημαντική αλλαγή στον συνολικό όγκο της φαιάς ουσίας κατά τη διάρκεια της εμμηνοπαυσιακής μετάβασης.

Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλος δεν επηρεάζεται από τις ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης. Αντίθετα, δείχνει ότι οι ορμόνες του φύλου μπορεί να επηρεάζουν τον εγκέφαλο με διαφορετικούς τρόπους σε διαφορετικές περιόδους της ζωής. «Πρόκειται για βασική, θεμελιώδη έρευνα. Προσπαθούμε να κατανοήσουμε τους βασικούς μηχανισμούς του γυναικείου εγκεφάλου, έναν τομέα που για πολύ καιρό είχε παραμεληθεί», ανέφερε η van ’t Hof.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι μόνο εξάψεις : 7 facts που αξίζει να γνωρίζεις

Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν αλλαγές

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η εμμηνόπαυση δεν προκαλεί καμία αλλαγή στον εγκέφαλο ούτε ότι δεν μπορεί να συνδέεται με συμπτώματα όπως οι δυσκολίες στη μνήμη ή η λεγόμενη «ομίχλη του εγκεφάλου» που αναφέρουν πολλές γυναίκες. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη έχει περιορισμούς. Μεταξύ άλλων, οι συμμετέχουσες ανέφεραν οι ίδιες σε ποιο στάδιο της εμμηνόπαυσης βρίσκονταν, χωρίς οι ερευνητές να επιβεβαιώσουν την κατάσταση αυτή μέσω μετρήσεων ορμονών ή άλλων διαγνωστικών εξετάσεων. Επιπλέον, τα αποτελέσματα δεν συμφωνούν απόλυτα με προηγούμενες έρευνες, οι οποίες είχαν εντοπίσει συγκεκριμένες μειώσεις της φαιάς ουσίας στον ιππόκαμπο - μια περιοχή του εγκεφάλου που συνδέεται μεταξύ άλλων με τη μνήμη - κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση.

Τι σημαίνει αυτό για τη μνήμη και τη σκέψη; Αυτό είναι ίσως και το πιο σημαντικό σημείο: ακόμη δεν γνωρίζουμε.

Η συγκεκριμένη μελέτη εξέτασε τις αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου και όχι το αν αυτές συνδέονται με καλύτερη ή χειρότερη μνήμη, συγκέντρωση ή άλλες γνωστικές λειτουργίες. Η van ’t Hof τόνισε ότι είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν συγκεκριμένες δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο κατά την εμμηνόπαυση έχουν κάποια επίδραση στη γνωστική λειτουργία.

Προεμμηνόπαυση στα 40; Οι αλλαγές στο σώμα, η μάχη με τη ζυγαριά και τι μπορείς να κάνεις

Η εφηβεία, η εγκυμοσύνη και η εμμηνόπαυση είναι όλες περίοδοι έντονων ορμονικών μεταβολών, όμως ο εγκέφαλος φαίνεται να ανταποκρίνεται διαφορετικά σε καθεμία από αυτές. Και αυτό είναι ένα πεδίο που οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να εξερευνούν πιο συστηματικά.