«Όχι αδελφάκια, όχι τακούνια, δώρα από λίστα»: Για ποιον τελικά οργανώνουμε τα παιδικά πάρτι;

Αφορμή στάθηκε η ανάρτηση της ψυχολόγου και συγγραφέα Λίζας Βάρβογλη, η οποία δημοσίευσε στο facebook το email που είχε λάβει για το πάρτι γενεθλίων ενός παιδιού, προκαλώντας χιλιάδες σχόλια και αντιδράσεις.

Αποστολέας η μητέρα του παιδιού, η οποία πριν από το πάρτι, έστειλε στους καλεσμένους συγκεκριμένες οδηγίες. Μεταξύ άλλων, ζητούσε να μην έρθουν αδελφάκια, τα δώρα να επιλεγούν αποκλειστικά από μια προκαθορισμένη λίστα και τα παιδιά να φορούν αποχρώσεις του μπλε. Μάλιστα, οι γονείς έπρεπε να στείλουν εκ των προτέρων φωτογραφία με τα ρούχα που θα επέλεγαν για τα παιδιά τους, ενώ οι μητέρες καλούνταν να αποφύγουν τα ψηλοτάκουνα, ώστε να μην προκαλέσουν φθορές στο γκαζόν.

Και όχι δεν ήταν μόνο αυτές οι οδηγίες.

Γονείς ζητούν φιλοδώρημα από τους καλεσμένους στο πάρτι του παιδιού τους: Θα το έκανες;

Η μητέρα ζητούσε την παραμονή των γονέων σε όλη τη διάρκεια του πάρτι για την επίβλεψη των παιδιών, την αποφυγή του τρεξίματος μέσα στο σπίτι, αλλά και την εκμάθηση του τραγουδιού των γενεθλίων, ώστε όλα τα παιδιά να το πουν σωστά μπροστά στην κάμερα (!). Φυσικά, υπήρχαν και πρακτικές επισημάνσεις για διατροφικές αλλεργίες και ανάγκες υποστήριξης στη συμπεριφορά των μικρών καλεσμένων.

Κάτω από την ανάρτηση της Λίζας Βάρβογλη, δεκάδες ήταν τα σχόλια όσων αναρωτιούνταν αν η πρόσκληση ήταν πράγματι αληθινή ή αν επρόκειτο για προϊόν τεχνητής νοημοσύνης ή κάποιο αστείο.

Η ψυχολόγος επανήλθε, διευκρινίζοντας ότι η πρόσκληση ήταν πραγματική, είχε φτάσει στα χέρια της όταν ζούσε στη Βοστώνη, είχε αλλάξει όμως το όνομα και ορισμένες λεπτομέρειες. Όπως αποκάλυψε, μάλιστα, η ίδια πήγε τελικά στο πάρτι μαζί με τα παιδιά της, καθώς ήταν φίλοι με το παιδί που είχε γενέθλια ( αλλά κι από ...επιστημονική περιέργεια). Η ανάρτηση συγκέντρωσε χιλιάδες σχόλια, με τις αντιδράσεις να κινούνται κυρίως μεταξύ ειρωνείας, έκπληξης και αποδοκιμασίας. Πολλοί δυσκολεύονταν να πιστέψουν ότι ένας γονιός θα μπορούσε να στείλει μια τέτοια πρόσκληση, με τόσες λεπτομερείς οδηγίες και απαιτήσεις προς τους καλεσμένους του.

Πέρα, όμως, από την ίδια την πρόσκληση και τις αντιδράσεις που προκάλεσε, το περιστατικό φέρνει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που αξίζει να μας απασχολήσει: Πότε τα παιδικά πάρτι έπαψαν να είναι απλώς μια αφορμή για παιχνίδι και χαρά και έγιναν μια ολόκληρη επιχείρηση οργάνωσης, κανόνων και ελέγχου;

Μαμά Στην Αναμονή: 3 παιδικά πάρτι σε ένα weekend & πώς θα τα βγάλεις πέρα

Από μια τούρτα και λίγους φίλους σε ολόκληρη παραγωγή

Τα παιδικά πάρτι αφορούν ως επί το πλείστον παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας (νηπιαγωγείο έως δημοτικό). Τα μεγαλύτερης ηλικίας θα βγουν με τους φίλους τους για φαγητό, σε σινεμά, σε escape room... Av λοιπόν ρωτήσει κανείς ένα παιδί αυτής της ηλικίας τι χρειάζεται για να περάσει καλά στα γενέθλιά του, η απάντηση είναι σχεδόν πάντα απλή: τους φίλους του να τρέξουν και να παίξουν, μια τούρτα με τον αγαπημένο του ήρωα, ίσως κι έναν χώρο αντί για το σπίτι (παιδότοπο, γήπεδο, κ.ο.κ.) Σπάνια - έως ποτέ - ένα μικρό παιδί θα ενδιαφερθεί για τη χρωματική παλέτα του ντεκόρ, τις custom προσκλήσεις, τα πολυτελή αναμνηστικά δωράκια, τον gourmet μπουφέ ή το αν οι καλεσμένοι γονείς ταιριάζουν οπτικά με το τοπίο.

Σήμερα, αρκεί μια ματιά στα social media για να διαπιστώσει κανείς πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η εικόνα. Εντυπωσιακά σκηνικά, περίτεχνοι στολισμοί, προσωποποιημένες προσκλήσεις, ειδικά σχεδιασμένα γλυκά, θεματικοί μπουφέδες, αναμνηστικά δώρα για κάθε καλεσμένο και ολόκληρες παραγωγές γύρω από ένα συγκεκριμένο θέμα. Πάρτι που μοιάζουν να έχουν σχεδιαστεί από επαγγελματίες διοργανωτές εκδηλώσεων και φωτογραφίζονται από κάθε δυνατή γωνία, ώστε να βγει η «τέλεια φωτογραφία» για το Instagram ή το τέλειο βίντεο για το TikTok.

Όμως τα παιδιά δεν χρειάζονται σκηνοθετημένες αναμνήσεις αλλά αληθινές στιγμές χαράς. Θέλουν να περάσουν όμορφα με τους φίλους τους, να παίξουν χωρίς περιορισμούς, να λερωθούν, να γελάσουν με την ψυχή τους, να σβήσουν τα κεράκια, να φάνε τούρτα και να γυρίσουν στο σπίτι αποκαμωμένα από το παιχνίδι και την κούραση. Ασφαλώς, υπάρχουν και παιδιά που θα ζητήσουν ένα θεματικά πάρτι παρόμοιο με εκείνο που έκανε ο φίλος/ η φίλη του ή μια τούρτα πουν να ...πετάει φωτιές. Ακόμα όμως και σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι το πρόβλημα ο στολισμός ή η φροντίδα. Είναι όταν όλα αυτά παύουν να υπηρετούν τη χαρά του παιδιού και μετατρέπονται σε αυτοσκοπό.

Το πάρτι για το παιδί ή για την εικόνα των γονιών;

Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να θέλει ένας γονιός να οργανώσει μια ξεχωριστή γιορτή για το παιδί του. Ούτε είναι μεμπτό να διαθέσει χρόνο, κόπο και χρήματα για να δημιουργήσει κάτι όμορφο. Για κάποιους, η προετοιμασία ενός πάρτι είναι ένας τρόπος να εκφράσουν την αγάπη τους, να χαρούν μαζί με το παιδί τους και να δημιουργήσουν αναμνήσεις.Το ερώτημα αρχίζει όταν η διοργάνωση αποκτά μεγαλύτερη σημασία από την ίδια τη γιορτή. Όταν το πάρτι πρέπει να είναι τέλειο, οι φωτογραφίες να είναι άψογες, τα χρώματα να συντονίζονται, οι καλεσμένοι να συμμορφώνονται με συγκεκριμένες απαιτήσεις και κάθε λεπτομέρεια να ακολουθεί ένα αυστηρό σχέδιο.

Για ποιον οργανώνεται τελικά το πάρτι; Για το παιδί που έχει γενέθλια ή για τους ενήλικες που θέλουν να παρουσιάσουν μια εικόνα επιτυχίας, καλαισθησίας και κοινωνικής καταξίωσης;Τα social media έχουν αναμφίβολα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε πολλές πλευρές της καθημερινότητάς μας. Αυτό που παλαιότερα ήταν μια οικογενειακή στιγμή, σήμερα μπορεί να γίνει περιεχόμενο προς δημοσίευση, σύγκριση και αξιολόγηση. Ένα πάρτι δεν είναι πλέον μόνο μια γιορτή για τους καλεσμένους του. Μπορεί να γίνει και μια εικόνα που θα δουν εκατοντάδες άνθρωποι, θα σχολιάσουν και, ενδεχομένως, θα συγκρίνουν με τις δικές τους επιλογές. Δεν σημαίνει ότι κάθε εντυπωσιακό πάρτι γίνεται για επίδειξη ούτε ότι κάθε γονιός που επενδύει στη διοργάνωσή του αναζητά επιβεβαίωση. Θα ήταν άδικο να αποδίδουμε κίνητρα χωρίς να τα γνωρίζουμε. Αξίζει, όμως, να αναρωτηθούμε αν, μέσα στην προσπάθειά μας να δημιουργήσουμε την τέλεια εμπειρία για τα παιδιά μας, καταλήγουμε να σχεδιάζουμε περισσότερο αυτό που θα δουν οι άλλοι παρά αυτό που θα χαρούν τα ίδια.

Μήπως αγχώνεσαι κι εσύ για το πάρτι γενεθλίων του παιδιού σου;

Δικαίωμα του οικοδεσπότη, δικαίωμα και του καλεσμένου

Σε αυτή τη συζήτηση χρειάζεται να διατηρήσουμε μια βασική ισορροπία. Κάθε γονιός έχει το δικαίωμα να οργανώσει το πάρτι του παιδιού του όπως εκείνος επιθυμεί, σύμφωνα με τις δυνατότητες, τις προτεραιότητες και τους κανόνες του χώρου του. Αν θέλει να περιορίσει τον αριθμό των καλεσμένων, να ζητήσει συγκεκριμένο ντύσιμο, να οργανώσει μια γιορτή με αυστηρό θεματικό χαρακτήρα ή να θέσει όρους για τα δώρα, μπορεί να το κάνει. Αντίστοιχα, ο προσκεκλημένος έχει κάθε δικαίωμα να αποδεχτεί την πρόσκληση, να ζητήσει διευκρινίσεις ή να αρνηθεί ευγενικά, εφόσον οι όροι δεν τον βρίσκουν σύμφωνο. Είναι άλλο πράγμα να ζητάς από τους γονείς να ενημερώσουν για μια αλλεργία, να εξηγήσεις ότι ο χώρος δεν επιτρέπει αδέλφια λόγω περιορισμένης χωρητικότητας ή να διευκρινίσεις ότι χρειάζεται η παρουσία ενηλίκου για λόγους ασφάλειας. Και άλλο να ζητάς από μια μητέρα να στείλει φωτογραφία των ρούχων του παιδιού της, ώστε να διασφαλιστεί η χρωματική αρμονία στις φωτογραφίες της εκδήλωσης.

Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στο περιεχόμενο ενός αιτήματος, αλλά και στον σκοπό που εξυπηρετεί, στον τρόπο με τον οποίο διατυπώνεται και στο περιθώριο που αφήνει στον άλλον να επιλέξει χωρίς να αισθάνεται ότι περνά από έλεγχο. Το συγκεκριμένο περιστατικό αξίζει να μας προβληματίσει για κάτι βαθύτερο: τη σχέση μας με τον έλεγχο στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών μας. Γιατί, όταν ένας γονιός θέλει να ορίσει όχι μόνο τον χώρο και τη διάρκεια μιας γιορτής, αλλά ακόμη και τα ρούχα που θα φορέσουν τα παιδιά, τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούν και το πώς θα τραγουδήσουν μπροστά στην κάμερα, γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα: πόσο χώρο αφήνουμε τελικά στα παιδιά να είναι ο εαυτός τους;

Η ανάγκη να τα προστατεύουμε, να θέτουμε όρια και να φροντίζουμε για την ασφάλειά τους είναι αυτονόητη. Όμως, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα όρια που βοηθούν ένα παιδί να μεγαλώσει με ασφάλεια και στον έλεγχο που περιορίζει κάθε αυθόρμητη κίνηση, κάθε πρωτοβουλία και κάθε απόκλιση από αυτό που έχουν αποφασίσει οι μεγάλοι.

Πώς εξηγείς στο παιδί γιατί δεν είναι καλεσμένο σε ένα παιδικό πάρτι

Τα παιδιά δεν χρειάζεται να λειτουργούν πάντα σύμφωνα με ένα προκαθορισμένο σχέδιο, ούτε να ανταποκρίνονται στις προσδοκίες μας για το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται, να ντύνονται ή να παρουσιάζονται στους άλλους. Μια παιδική γιορτή είναι μια μικρή, καθημερινή ευκαιρία για τα παιδιά να κοινωνικοποιηθούν, να παίξουν, να εκφραστούν και να μάθουν να συνυπάρχουν. Αν, όμως, ακόμη και σε αυτή την περίσταση, όλα πρέπει να γίνουν με συγκεκριμένο τρόπο, ώστε να διατηρηθεί η τάξη και να εξασφαλιστεί το επιθυμητό αποτέλεσμα, μήπως το μήνυμα που περνάμε είναι ότι η αποδοχή εξαρτάται από τη συμμόρφωση; Ότι το σημαντικό δεν είναι να χαρούν ελεύθερα, αλλά να συμπεριφερθούν όπως περιμένουν οι ενήλικες;

Ο έλεγχος μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με την αγωνία του γονιού να πάνε όλα καλά, αλλά και με την εικόνα που θέλει να παρουσιάσει προς τα έξω. Όταν η συμπεριφορά του παιδιού, η εμφάνισή του και ακόμη και η συμμετοχή του σε μια γιορτή πρέπει να ανταποκρίνονται σε ένα συγκεκριμένο αισθητικό ή κοινωνικό πρότυπο, υπάρχει ο κίνδυνος το παιδί να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως μέρος της εικόνας του γονιού παρά ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα με δικές της ανάγκες και επιθυμίες.

Δεν σημαίνει, ασφαλώς, ότι μια συγκεκριμένη πρόσκληση αρκεί για να βγάλουμε συμπεράσματα για τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνει μια οικογένεια το παιδί της. Είναι, όμως, μια αφορμή να αναρωτηθούμε πού βρίσκεται η ισορροπία ανάμεσα στη φροντίδα και στον έλεγχο, ανάμεσα στην καθοδήγηση και στην ανάγκη να αποφασίζουμε τα πάντα για λογαριασμό των παιδιών μας.

Πριν αρχίσουμε να σχεδιάζουμε το επόμενο τέλειο πάρτι, ίσως αξίζει να κάνουμε στον εαυτό μας μία απλή ερώτηση: αν δεν υπήρχαν φωτογραφίες για να ανεβάσουμε και κανείς για να μας θαυμάσει, θα οργανώναμε τη γιορτή με τον ίδιο ακριβώς τρόπο; Η απάντηση μπορεί να μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε όσα έχουν πραγματικά σημασία από όσα απλώς φαίνονται εντυπωσιακά.