Να ανοίξουμε το air condition ή όχι; Το debate που έχει ξεκινήσει σε όλη την Ευρώπη

Με την Ευρώπη να βιώνει ολοένα πιο έντονους καύσωνες, η συζήτηση δεν είναι μόνο αν πρέπει να ανοίγουμε το κλιματιστικό, αλλά αν τελικά αποτελεί λύση ή μέρος του προβλήματος. Τα τελευταία κύματα καύσωνα στην Ευρώπη δεν δοκιμάζουν μόνο τις αντοχές μας, αλλά αλλάζουν και τον τρόπο που βλέπουμε το air condition.

3 απλές κινήσεις για να μετατρέψεις την κρεβατοκάμαρά σου σε δροσερό καταφύγιο πριν έρθει ο καύσωνας

Χώρες όπως η Γαλλία, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν θεωρούσαν απαραίτητη την εγκατάστασή του στα περισσότερα σπίτια, βρίσκονται πλέον μπροστά σε ένα νέο δίλημμα: Περισσότερα κλιματιστικά ή περισσότερες λύσεις για να δροσίζονται φυσικά οι πόλεις;

Και η συζήτηση μόνο θεωρητική δεν είναι, καθώς στη Γαλλία, όπου οι θερμοκρασίες έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ, το θέμα έχει ήδη μεταφερθεί στην πολιτική σκηνή.

Ο καύσωνας στην Γαλλία και στην Ευρώπη

Ο καύσωνας εκτιμάται ότι συνδέεται με περίπου 1.000 επιπλέον θανάτους στη Γαλλία την περασμένη εβδομάδα.

Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) προειδοποίησε ότι η Ευρώπη είναι πλέον η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον κόσμο, καλώντας τις κυβερνήσεις να λάβουν πιο αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία των πολιτών από τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα ακραία κύματα καύσωνα δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα γεγονότα, αλλά εντάσσονται σε μια ευρύτερη τάση που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή. Καθώς η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη ήπειρο, τέτοιου είδους φαινόμενα αναμένεται να γίνουν ολοένα συχνότερα και πιο έντονα, αυξάνοντας τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και τις υποδομές.

Και η συζήτηση για τα κλιματιστικά γίνεται αναγκαία.

01

04

Γιατί η Ευρώπη δεν έχει τόσα κλιματιστικά;

Αν έχεις ταξιδέψει καλοκαίρι στις ΗΠΑ, πιθανότατα έχεις παρατηρήσει ότι σχεδόν κάθε χώρος διαθέτει κλιματισμό. Στην Ευρώπη, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Μόλις 2 στα 10 νοικοκυριά διαθέτουν air condition, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε πολλές ασιατικές χώρες το ποσοστό ξεπερνά το 90%.

Αυτό δεν οφείλεται μόνο σε περιβαλλοντικές επιλογές. Μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες, μεγάλο μέρος της Ευρώπης δεν αντιμετώπιζε τόσο ακραίες θερμοκρασίες ώστε να θεωρείται απαραίτητο το κλιματιστικό. Όμως η κλιματική αλλαγή αλλάζει τα δεδομένα.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα σημερινά κύματα καύσωνα θα ήταν σχεδόν αδύνατο να συμβούν πριν από 50 χρόνια.

Καύσωνας και παιδιά στο αυτοκίνητο: Η φονική παγίδα που μπορεί να στηθεί μέσα σε μόλις 10 λεπτά

Είναι τελικά ανθυγιεινό το air condition;

Παρότι πολλοί υποστηρίζουν ότι το κλιματιστικό μπορεί να είναι επιβλαβές για την υγεία, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται και συντηρείται.

Η Primrose Freestone, αναπληρώτρια καθηγήτρια Κλινικής Μικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, δήλωσε στο «The Cube» του Euronews ότι ένα σωστά συντηρημένο σύστημα κλιματισμού μπορεί ακόμη και να βελτιώσει την ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους, καθώς φιλτράρει τη γύρη και τα αιωρούμενα σωματίδια.

Οι κίνδυνοι εμφανίζονται όταν τα φίλτρα δεν καθαρίζονται ή δεν αντικαθίστανται τακτικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι μονάδες κλιματισμού μπορούν να αναπτύξουν επιβλαβείς μικροοργανισμούς.

To περιβαλλοντικό κόστος του δροσερού αέρα

Αν και το air condition μπορεί να προστατεύσει την υγεία των ανθρώπων κατά τη διάρκεια ακραίων καυσώνων, η εκτεταμένη χρήση του συνοδεύεται και από περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Τα συστήματα ψύξης αυξάνουν σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα τις ημέρες με πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Όταν η ηλεκτροπαραγωγή βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα, αυτό μεταφράζεται και σε περισσότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Παράλληλα, οι εξωτερικές μονάδες αποβάλλουν θερμό αέρα στο περιβάλλον, ενισχύοντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, δηλαδή την αύξηση της θερμοκρασίας στις πυκνοδομημένες περιοχές. Επιπλέον, η αυξημένη κατανάλωση ενέργειας επιβαρύνει τα ηλεκτρικά δίκτυα, αυξάνοντας τον κίνδυνο διακοπών ρεύματος κατά τη διάρκεια έντονων καυσώνων.

Ο ερευνητής Vincent Viguié επισημαίνει ότι η συζήτηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο δίλημμα «κλιματιστικό ή όχι».

«Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα χρησιμοποιήσουμε air condition, αλλά πώς θα προστατεύσουμε τα κτίρια από τη ζέστη», αναφέρει.

Όπως εξηγεί, σε χώρους όπως τα νοσοκομεία και οι δομές που φιλοξενούν ευάλωτους ανθρώπους, που το air condition είναι απαραίτητο. Για τα υπόλοιπα κτίρια, όμως, η ανάγκη για κλιματισμό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο καλά είναι μονωμένα και προστατευμένα από την υπερθέρμανση.

Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα τη Γαλλία και γενικότερα τη δυτική Ευρώπη, όπου εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε κτίρια που σχεδιάστηκαν για να διατηρούν τη θερμότητα τον χειμώνα και πλέον δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στα ολοένα συχνότερα κύματα ακραίας ζέστης.

Γιατί οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο από τους καύσωνες; Η διαφορά στη ζέστη ανάμεσα στα φύλα

Η λύση δεν είναι άσπρο ή μαύρο

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η απάντηση στην κλιματική κρίση δεν είναι ούτε η απόλυτη εξάρτηση από το air condition ούτε η πλήρης απόρριψή του. Αντίθετα, προτείνουν έναν συνδυασμό λύσεων: Περισσότερα δέντρα στις πόλεις, σκίαση, καλύτερη μόνωση των κτιρίων, εξωτερικά σκίαστρα και φυσικό αερισμό, με το κλιματιστικό να χρησιμοποιείται όταν πραγματικά χρειάζεται -ειδικά σε νοσοκομεία, σχολεία και σπίτια όπου ζουν ευπαθείς άνθρωποι.

Γιατί, όπως φαίνεται, το ερώτημα δεν είναι αν θα χρησιμοποιούμε air condition τα επόμενα καλοκαίρια. Το ερώτημα είναι πώς θα παραμείνουμε δροσεροί χωρίς να κάνουμε τον πλανήτη ακόμη πιο ζεστό.