Νέο είδος πιγκουίνου ανακαλύφθηκε μετά από 100 χρόνια: Τι σημαίνει αυτό για την εξέλιξη;
Μαζί με τη νέα αγριόγατα στις Άνδεις, η προηγμένη γενετική αποκάλυψε και ένα νέο είδος πιγκουίνου.
Η επιστήμη της βιολογίας ζει εξαιρετικές στιγμές, καθώς μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα δύο είναι πλέον, οι ανακαλύψεις που ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για τα θηλαστικά και τα πτηνά. Πέρα από την αναγνώριση ενός νέου είδους αγριόγατας, τώρα ανακαλύφθηκε και ένα νέο είδος πιγκουίνου. Αυτά είναι τα πρώτα νέα είδη στις αντίστοιχες οικογένειές τους που ταυτοποιούνται εδώ και περισσότερο από 100 χρόνια.
Το «αιώνιο χιόνι» εξαφανίζεται & οι επιστήμονες προειδοποιούν για όσα έρχονται
Ο νέος πιγκουίνος των απομονωμένων νησιών του Νότου
Για περισσότερο από έναν αιώνα, η επιστημονική κοινότητα θεωρούσε ότι ο πιγκουίνος Gentoo αποτελούσε ένα ενιαίο είδος που εξαπλωνόταν στην Ανταρκτική και σε απομονωμένα νησιά του Νοτίου Ωκεανού. Ωστόσο, μια νέα διεθνής γενετική έρευνα υπό την ηγεσία ερευνητών του Πανεπιστημίου UC Berkeley, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Communications Biology, αποκάλυψε ότι αυτό που βλέπαμε ως ένα είδος χωρίζεται στην πραγματικότητα σε τέσσερα διαφορετικά είδη.
Το νέο αυτό είδος ονομάστηκε νοτιοανατολικός πιγκουίνος Gentoo (Pygoscelis kerguelensis) και ζει στα απομονωμένα νησιά Kerguelen, γνωστά και ως Νήσοι της Περιπλάνησης, καθώς και στο γειτονικό Heard Island στον νότιο Ινδικό Ωκεανό. Ο πιγκουίνος αυτός ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων «κρυπτικών ειδών», καθώς δεν κρυβόταν σε κάποια ανεξερεύνητη γωνιά της Γης. Οι επιστήμονες τον παρατηρούσαν και τον μελετούσαν για δεκαετίες, αφού εξωτερικά είναι σχεδόν ίδιος με τους υπόλοιπους Gentoo.
Ωστόσο, η ανάλυση του DNA του αποκάλυψε ότι πρόκειται για έναν εντελώς διαφορετικό εξελικτικό κλάδο.
Ο διαχωρισμός αυτός προέκυψε εξαιτίας της ποικιλίας στη διατροφή των πιγκουίνων Gentoo, η οποία επέτρεψε σε διαφορετικούς πληθυσμούς να εγκατασταθούν σε ξεχωριστές περιοχές. Ο Pygoscelis kerguelensis εξελίχθηκε κοντά στο Πολικό Μέτωπο, στο σημείο δηλαδή όπου τα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής συναντούν τα θερμότερα νερά του βορρά, αναπτύσσοντας τις δικές του ιδιαίτερες προσαρμογές.
Η ανακάλυψη αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για τη διατήρηση του είδους. Μέχρι σήμερα, ένας υγιής πληθυσμός Gentoo σε μια περιοχή μπορούσε να αποκρύψει τη δραματική μείωση ενός πληθυσμού σε μια άλλη. Τώρα που γνωρίζουμε ότι πρόκειται για τέσσερα ξεχωριστά είδη, η ανάγκη προστασίας του Pygoscelis kerguelensis γίνεται επιτακτική, καθώς ο πληθυσμός του είναι περιορισμένος και επηρεάζεται άμεσα από την κλιματική αλλαγή.
Η νέα αγριόγατα των Άνδεων
Λίγο πριν από την ανακάλυψη του πιγκουίνου, η επιστημονική κοινότητα αιφνιδιάστηκε από μια αντίστοιχα σπάνια ανακάλυψη στον κόσμο των θηλαστικών, η οποία αφορούσε την ταυτοποίηση του πρώτου νέου είδους αιλουροειδούς μετά από 100 χρόνια, συγκεκριμένα από την ανακάλυψη της γάτας των πάμπας το 1923.
Η ιστορία της ανακάλυψης ξεκίνησε το 2017, όταν η Βολιβιανή βιολόγος και εξερευνήτρια του National Geographic, Paola Nogales-Ascarrunz, ειδοποιήθηκε από ένα καταφύγιο άγριας ζωής στη Βολιβία για μια «παράξενη γάτα». Ένας ντόπιος την είχε βρει ως κουτάβι στον δρόμο, νομίζοντας ότι ήταν κατοικίδια, αλλά μεγαλώνοντας συνειδητοποίησε ότι επρόκειτο για άγριο ζώο και την παρέδωσε στο καταφύγιο. Η μικρή αυτή αγριόγατα είχε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως στρογγυλεμένα αυτιά, μακριά μουστάκια, ζύγιζε μόλις περίπου 2,2 κιλά - όντας μικρότερη από μια συνηθισμένη σπιτική γάτα - και το σώμα της καλυπτόταν από εντυπωσιακές κηλίδες σαν λεοπάρδαλη.
Αρχικά θεωρήθηκε ότι ανήκε στο γνωστό είδος Leopardus tigrinus. Ωστόσο, η Nogales-Ascarrunz παρατήρησε ότι οι κηλίδες της ήταν πολύ μεγαλύτερες από τις συνηθισμένες. Ύστερα από χρόνια προηγμένης γενετικής ανάλυσης ολόκληρου του γονιδιώματος, σε συνεργασία με ερευνητές από τη Βραζιλία και το Βέλγιο, αποδείχθηκε ότι το ζώο αυτό έχει διαχωριστεί εξελικτικά από τα υπόλοιπα αιλουροειδή πριν από 1,4 εκατομμύρια χρόνια.
Πρόκειται για μια εξελικτική απόσταση ανάλογη με αυτή που χωρίζει το σημερινό λιοντάρι από το εξαφανισμένο λιοντάρι των σπηλαίων. Το νέο είδος ονομάστηκε Leopardus tilcayo, τιμώντας τη λέξη που χρησιμοποιούν οι ντόπιοι στη Βολιβία για το ζώο αυτό και ζει στο ορεινό δάσος Yungas στις ανατολικές πλαγιές των Άνδεων.
Η βαθύτερη σύνδεση των δύο ανακαλύψεων
Οι δύο αυτές ανακαλύψεις συνδέονται στενά μεταξύ τους, καθώς αντιπροσωπεύουν μια νέα εποχή στη μελέτη και την κατανόηση της βιοποικιλότητας.
Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, η ανακάλυψη δεν πραγματοποιήθηκε επειδή βρέθηκε ένα εντελώς αθέατο ζώο στα βάθη μιας ζούγκλας ή ενός παγετώνα, αλλά επειδή η εξέλιξη της γενετικής ανάλυσης επέτρεψε στους επιστήμονες να διακρίνουν διαφορές στο DNA που το ανθρώπινο μάτι αδυνατούσε να εντοπίσει.
Τόσο ο πιγκουίνος όσο και η αγριόγατα αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα «κρυπτικών ειδών». Υπήρχαν ήδη στις συλλογές των μουσείων και στις παρατηρήσεις των ειδικών, αλλά παρέμεναν κρυμμένα σε κοινή θέα, λανθασμένα ταξινομημένα κάτω από την ομπρέλα άλλων ευρύτερων ειδών.
Αυτός ο διαχωρισμός αναδεικνύει παράλληλα την επείγουσα ανάγκη για την προστασία τους. Όταν ένα αναγνωρισμένο είδος χωρίζεται σε περισσότερα μικρότερα, οι συνολικοί πληθυσμοί του κάθε νέου είδους αποδεικνύονται πολύ πιο περιορισμένοι από όσο υπολογίζαμε μέχρι σήμερα, γεγονός που τα καθιστά εξαιρετικά ευάλωτα στην απώλεια οικοτόπων και την κλιματική αλλαγή.
Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε η βιολόγος Paola Nogales-Ascarrunz, συχνά θεωρούμε ότι γνωρίζουμε σχεδόν τα πάντα για τον πλανήτη μας, αλλά στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Ακόμη και ανάμεσα στα θηλαστικά και τα γνωστά πτηνά, υπάρχουν συναρπαστικά μυστικά που περιμένουν να ανακαλυφθούν και, πάνω από όλα, να προστατευθούν.
