Δεν φταις εσύ, δεν φταίει η Δευτέρα! H Blue Monday δεν είναι η «πιο καταθλιπτική μέρα του χρόνου»
Όχι, σήμερα δεν είναι εκείνη η σκοτεινή Δευτέρα, η Blue Monday που έχει δαιμονοποιηθεί και υποτίθεται ότι σε ρίχνει ψυχολογικά περισσότερο από κάθε άλλη.
Κάθε Ιανουάριο ακούς ξανά την ίδια ιστορία: υπάρχει, λένε, μία συγκεκριμένη μέρα (για το 2026, η σημερινή 19η Ιανουαρίου) που σε κάνει πιο βαριά, πιο κουρασμένη, πιο θλιμμένη από όλες τις άλλες. Κι όμως, η διάθεσή σου δεν υπακούει σε ημερολόγια αλλά ούτε και σε «επιστημονικούς» μύθους.
Η θεωρία του Blue Mind στο Tik Tok θα σε κάνει να κλείσεις ξενοδοχείο δίπλα στη θάλασσα
Ίσως αυτό που νιώθεις να μην είναι μια μπλε Δευτέρα (Blue Monday), αλλά μια σιωπηλή ανάγκη να σταθείς λίγο, να κοιτάξεις τη ζωή σου με ειλικρίνεια και να ακούσεις τι πραγματικά σου ζητά.
Fact: Η αρχή της νέας χρονιάς συχνά σε κάνει πιο εσωστρεφή.
Η Δευτέρα αυτή σε φέρνει αντιμέτωπη με σκέψεις για το τι λειτουργεί στη ζωή σου και τι όχι, τι σε εξυπηρετεί και τι σε βαραίνει. Κι όμως, η ιδέα ότι υπάρχει μία συγκεκριμένη μέρα, κάθε τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου που είναι «επιστημονικά» η πιο θλιβερή του έτους, δεν έχει καμία βάση.
Πρόκειται για ένα ψευδοεπιστημονικό κατασκεύασμα που γεννήθηκε από μια ταξιδιωτική εταιρεία, με μοναδικό στόχο να αυξήσει τις πωλήσεις της. Παρότι επανεμφανίζεται κάθε χρόνο, δεν στηρίζεται σε καμία σοβαρή έρευνα.
Όπως εξηγεί ο γνωστικός νευροεπιστήμονας Dr Matt Wall από το Imperial College του Λονδίνου, όλη αυτή η θεωρία είναι εκ των πραγμάτων λανθασμένη. Δεν υπήρξε ποτέ καμία αξιόπιστη μελέτη που να έχει εντοπίσει κάτι παρόμοιο. Είναι, όπως λέει, σαν να ρωτάς «ποιο άλογο είναι το πιο ηλιόλουστο».
Μπορεί να μοιάζει με αθώο αστείο, όμως αν έχεις βιώσει πραγματική κλινική κατάθλιψη, είτε η ίδια, είτε μέσα από κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο, ξέρεις καλά ότι δεν πρόκειται για κάτι με το οποίο γελάμε. Η ζωή είναι ήδη αρκετά δύσκολη, ειδικά μέσα σε έναν χειμώνα όπου το κόστος ζωής αυξάνεται και πολλοί άνθρωποι δοκιμάζονται σοβαρά. Γιατί να την κάνουμε ακόμη δυσκολότερη;
Η έλλειψη επιστημονικών δεδομένων καθιστά η Blue Monday ιδιαίτερα επιζήμια και για όσους προσπαθούν να κατανοήσουν ουσιαστικά την κατάθλιψη και τις ψυχικές διαταραχές.
Όταν βλέπεις μια «εξίσωση» ή μια δήλωση που αποδίδεται σε επιστήμονα, εύλογα υποθέτεις ότι υπάρχει πραγματική έρευνα από πίσω. Όταν τελικά αποκαλύπτεται πως δεν ισχύει, η απογοήτευση είναι διπλή. Πρόκειται για ένα κυνικό τέχνασμα μάρκετινγκ με επιστημονικό περιτύλιγμα, που δείχνει ασέβεια τόσο προς τους επιστήμονες όσο και προς το κοινό.
Φυσικά, το αίσθημα της «μελαγχολίας του Ιανουαρίου» είναι κάτι που πολλές φορές αναγνωρίζεις μέσα σου και ίσως γι’ αυτό η ιστορία του Blue Monday επιμένει.
Ο Ιανουάριος έχει πράγματι ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Τα Χριστούγεννα είναι για τους περισσότερους μια συλλογική, πολιτισμική εμπειρία: διακοπές, περισσότερος χρόνος με την οικογένεια, κοινωνικές επαφές, αλλά και αυξημένα έξοδα. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική σου υγεία.
Για κάποιους ανθρώπους, υπάρχει και η Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή.
Τον χειμώνα μπορεί να νιώθεις λιγότερη ενέργεια, μεγαλύτερη κόπωση ή ακόμη και συμπτώματα κατάθλιψης. Το φως παίζει καθοριστικό ρόλο. Σε βόρειες χώρες, οι ώρες ηλιοφάνειας είναι περιορισμένες: ξημερώνει αργά, σκοτεινιάζει νωρίς. Το φως του ήλιου ρυθμίζει τον κιρκάδιο ρυθμό σου, το εσωτερικό σου ρολόι. Όταν αυτό διαταράσσεται, επηρεάζεται ο ύπνος σου, η διάθεσή σου, η συνολική σου ευεξία.
Επιπλέον, ακόμη και τις λίγες ώρες φωτός που υπάρχουν, συχνά τις περνάς σε γραφεία, σχολεία ή κλειστούς χώρους. Η έλλειψη έκθεσης στο φυσικό φως μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική σου υγεία.
Ο Ιανουάριος είναι επίσης η επιστροφή στη ρουτίνα.
Μετά από μια παύση που λειτουργεί σχεδόν θεραπευτικά, καλείσαι να ξαναμπείς σε πρόγραμμα, να περιμένεις τις φωτεινότερες μέρες που αργούν, να βλέπεις τις καλές προθέσεις να ξεθωριάζουν και τη νέα χρονιά να μοιάζει πολύ γρήγορα… όχι και τόσο νέα. Η Δευτέρα, ως «μέρα επανεκκίνησης», ίσως εντείνει αυτά τα συναισθήματα. Όμως το να κατηγορείς μια συγκεκριμένη μέρα και μάλιστα την τρίτη Δευτέρα του χρόνου, απλώς σε απομακρύνει από την ουσία.
Γιατί επιστρέφεις κάθε χρόνο σε αυτή την αφήγηση;
Ίσως επειδή σου προσφέρει μια εύκολη, χωνεμένη απάντηση σε ένα δύσκολο υπαρξιακό ερώτημα. Ξέρεις ότι η Blue Monday ξεκίνησε ως διαφημιστικό τέχνασμα, κι όμως συνεχίζεις να μιλάς για τις «μπλε» μέρες σου, για τη σκοτεινή σου διάθεση. Ίσως το πραγματικό ζητούμενο είναι να κοιτάξεις λίγο πιο βαθιά μέσα σου και να αναρωτηθείς τι είναι αυτό που πραγματικά σε βαραίνει.
Η αρχή της χρονιάς συχνά σε οδηγεί σε έναν εσωτερικό απολογισμό.
Σκέφτεσαι πώς ήταν η προηγούμενη χρονιά, τι θέλεις να αλλάξει, τι πόρους έχεις και τι υποστήριξη χρειάζεσαι. Αυτή η διαδικασία μπορεί να γεννήσει άγχος ή θλίψη, ειδικά όταν φοβάσαι ότι «τίποτα δεν θα είναι διαφορετικό». Στα μέσα Ιανουαρίου, η αρχική αισιοδοξία των αποφάσεων της Πρωτοχρονιάς αρχίζει να ξεθωριάζει και η πραγματικότητα της ζωής σου έρχεται πιο ωμά στο προσκήνιο.
Κι όμως, αυτή ακριβώς η δυσφορία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης. Μπορεί να σε οδηγήσει στο να αναζητήσεις βοήθεια, να αναγνωρίσεις τι δεν λειτουργεί και να ξεκινήσεις μια ουσιαστική, πιο μόνιμη αλλαγή. Όσο τρομακτικό κι αν μοιάζει, συχνά αποτελεί έναν σημαντικό μηχανισμό ψυχολογικής εξέλιξης.
Μπορεί η Blue Monday να μην έχει επιστημονική υπόσταση, όμως λειτουργεί ως αφορμή για να στραφεί το βλέμμα στην ψυχική υγεία, στην εποχική κατάθλιψη και στις κοινωνικοοικονομικές πιέσεις που γίνονται πιο έντονες τον Ιανουάριο. Και μόνο αυτό, ίσως, είναι μια υπενθύμιση ότι αξίζεις να φροντίζεις τον εαυτό σου, όχι μία μέρα τον χρόνο, αλλά κάθε μέρα.
Bloggers
