«Μα τους βλέπαμε καλά μαζί»: Η απάντηση της κοινωνίας στη δολοφονία της 39χρονης από την Καλαμάτα

Κάθε φορά που μια γυναίκα δολοφονείται από τον σύντροφό της/ τον συζυγό της/ τον πατέρα των παιδιών της, η κοινωνία μοιάζει να ακολουθεί το ίδιο τελετουργικό. Πρώτα έρχεται το σοκ. Μετά η αναζήτηση μιας εξήγησης και σχεδόν πάντα, κάπου ανάμεσα στα τηλεοπτικά παράθυρα, στα σχόλια των γειτόνων και στις αναρτήσεις των social media, ακούγεται η ίδια φράση:

«Μα τους βλέπαμε καλά μαζί».

Ακούστηκε και τώρα από γνωστή της 39χρονης που δολοφονήθηκε μέσα στο σπίτι της, από τον 41χρονο σύζυγό της, ενώ στο διπλανό δωμάτιο κοιμούνταν τα δύο παιδιά τους, ηλικίας 6 και 10 ετών. Οι γείτονες άκουσαν τις φωνές της, οι αστυνομικοί έφτασαν λίγα λεπτά αργότερα αλλά ήταν ήδη αργά.

Κι όμως, την ίδια στιγμή που το θύμα μετρούσε πολλαπλά τραύματα από μαχαίρι στο κεφάλι, τον λαιμό, το στήθος και την πλάτη, η δημόσια συζήτηση άρχισε να γεμίζει με φωτογραφίες του ζευγαριού από τα κοινωνικά δίκτυα. Χαμόγελα, μια αγκαλίά, ένα φαινομενικά ευτυχισμένο ζευγάρι. Τα γνωστά ψηφιακά στιγμιότυπα μιας ζωής που, εκ των υστέρων, πολλοί ερμήνευσαν ως απόδειξη μιας «φυσιολογικής» σχέσης.

Σαν να μην έχουμε μάθει τίποτα αυτά τα χρόνια και ερμηνεύουμε το πότε ένα ζευγάρι χωρίζει ή πόσο ευτυχισμένο είναι από ένα κοινό post στο Instagram.

Τα social media δεν είναι ιατροδικαστική έκθεση και σίγουρα δεν γνωρίζουμε κανέναν πραγματικά μέσα από το Instagram.

Γνωρίζουμε μόνο ό,τι επιλέγει να δείξει. Μια φωτογραφία από διακοπές. Ένα χαμόγελο σε μια γιορτή. Ένα οικογενειακό τραπέζι. Μια επέτειος.

Δεν βλέπουμε τους καβγάδες πίσω από την κλειστή πόρτα. Δεν ακούμε τις προσβολές. Δεν γνωρίζουμε τον φόβο. Δεν μπορούμε να μετρήσουμε τη σιωπή.

Στην περίπτωση της Καλαμάτας, κάτοικοι της περιοχής ανέφεραν ότι τον τελευταίο καιρό οι καβγάδες είχαν πυκνώσει και ότι ακούγονταν περιστατικά λεκτικής και σωματικής βίας. Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με τις αρχές, δεν υπήρχε προηγούμενη καταγγελία.

Και κάπου εκεί αποκαλύπτεται η μεγάλη μας αυταπάτη: πιστεύουμε ότι αν μια γυναίκα δεν έχει καταγγείλει, αν χαμογελά στις φωτογραφίες ή αν το ζευγάρι δείχνει αγαπημένο δημόσια, τότε όλα είναι καλά. Δεν είναι και η βία δεν έχει πάντα μάρτυρες .

Οι περισσότερες δολοφονίες γυναικών δεν συμβαίνουν σε σχέσεις που όλοι χαρακτηρίζουν προβληματικές. Συμβαίνουν συχνά σε σπίτια που εξωτερικά μοιάζουν απολύτως συνηθισμένα. Σε οικογένειες που πηγαίνουν διακοπές. Σε ζευγάρια που ανεβάζουν κοινές φωτογραφίες.

Αυτό είναι που κάνει τη βία τόσο δύσκολο να εντοπιστεί και τόσο εύκολο να αμφισβητηθεί. Γιατί μας βολεύει να πιστεύουμε ότι το κακό φαίνεται, ότι τι ο (επι)κίνδυνος προειδοποιεί. Ότι κάποιος θα είχε καταλάβει.

Μόνο που πολλές φορές κανείς δεν καταλαβαίνει και ακόμη περισσότερες φορές, όσοι καταλαβαίνουν δεν ξέρουν τι να κάνουν με αυτό που βλέπουν. Τα δύο παιδιά δεν έμειναν ορφανά από μια «οικογενειακή τραγωδία». Αυτή είναι ίσως η πιο δύσκολη αλήθεια. Δύο παιδιά, 6 και 10 ετών, ξύπνησαν σήμερα σε έναν κόσμο χωρίς μητέρα και χωρίς πατέρα. Όχι εξαιτίας μιας ατυχίας. Όχι εξαιτίας ενός «κακού καβγά». Όχι εξαιτίας μιας «στιγμής θολούρας». Έμειναν ορφανά και φιλοξενούμενα σε ένα απρόσωπο νοσοκομείο. επειδή ο πατέρας τους αφαίρεσε τη ζωή της μαμάς του.

Οι λέξεις έχουν σημασία και το να αναπαράγουμε αστεία κλισέ του παρελθόντος, επίσης παίζει τον ρόλο της. Δεν την σκότωσε γιατί τη ζήλευε, ούτε γιατί την αγαπούσε, δεν μιλάμε για ένα δράμα ζηλοτυπίας ή για ένα έγκλημα πάθους, επειδή ο 41χρονος είδε ένα μήνυμα στο κινητό της 39χρονης και κάπως αντέδρασε, όπως εξήγησε ο πατέρας του.

Η αντίδραση αφορούσε 45 τουλάχισοτν μαχαιριές και δύο ανήλικα παιδιά στο διπλανό δωμάτιο.

Μια γυναίκα δολοφονήθηκε. Δύο παιδιά έχασαν τη μητέρα τους. Πρέπει λοιπόν, την επόμενη φορά που θα ακούσουμε την είδηση θανάτου μιας γυναίκας να μην ψάξουμε το πού έκανε λάθος η ίδια, αν έτρεξε πολύ ή λίγο, αν είπε όσα έπρεπε και ίσως αντί να πούμε «μα τους βλέπαμε καλά μαζί», να αναρωτηθούμε κάτι διαφορετικό:

Πόσες γυναίκες γύρω μας χαμογελούν καθημερινά ενώ ζουν μέσα στον φόβο; Πόσες δεν μίλησαν ποτέ; Πόσες προσπάθησαν να μιλήσουν και δεν βρήκαν κανέναν να τις ακούσει και πόσες φορές χρησιμοποιούμε τις φωτογραφίες ενός ευτυχισμένου ζευγαριού ως άλλοθι για να μη δούμε όσα συμβαίνουν πίσω από αυτές; Γιατί, τελικά, το «τους βλέπαμε καλά μαζί» δεν είναι περιγραφή μιας σχέσης, είναι η παραδοχή ότι δεν ξέραμε και μερικές φορές μάλλον δεν θέλαμε να ξέρουμε.

Έιχαμε σχέδιο διαφυγής, δεν προλάβαμε να το κάνουμε πράξη, είπε η αδερφή της 39χρονης Βασιλικής. Τι κρίμα που δεν πρόλαβαν να το κάνουν πράξη.\

Η επίσημη γραμμή υποστήριξης για γυναίκες θύματα βίας στην Ελλάδα είναι η Γραμμή SOS 15900. Ταυτόχρονα υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής επικοινωνίας των γυναικών µέσω της διεύθυνσης e-mail: sos15900@isotita.gr.