Η ψυχική υγεία του παιδιού σου είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική λέει η AAP και να τι συνιστά

Η ψυχική υγεία του παιδιού σου είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική του υγεία, και αυτό δεν είναι μια θεωρητική διαπίστωση αλλά μια πραγματικότητα που αναδεικνύεται όλο και πιο έντονα από επιστημονικούς φορείς, όπως η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (Academy of American Pediatrics - AAP).

Σε μια πρόσφατη κλινική έκθεση που δημοσίευσε, ενόψει του Μήνα Ευαισθητοποίησης για την Ψυχική Υγεία τον Μάιο, τονίζεται ότι η συναισθηματική και αναπτυξιακή ευεξία των παιδιών πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ίδια σοβαρότητα όπως ο εμβολιασμός, η ανάπτυξη ή η πρόληψη σωματικών ασθενειών. Αυτό σημαίνει ότι όταν μεγαλώνεις ένα παιδί, δεν αρκεί να παρακολουθείς μόνο αν τρώει σωστά, αν ψηλώνει ή αν είναι σωματικά υγιές. Χρειάζεται να δίνεις εξίσου μεγάλη προσοχή στο πώς διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, πώς αντιδρά στο στρες, πώς σχετίζεται με τους άλλους και πώς αναπτύσσει την εσωτερική του ανθεκτικότητα.

«Νοιάζομαι για το παιδί μου» - γιατί η ψυχική υγεία των παιδιών είναι υπόθεση όλων μας

Γι΄αυτό και η ψυχική υγεία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο όταν υπάρχουν ανησυχίες ή κάποιο πρόβλημα. Αντίθετα, χρειάζεται πρόληψη, έγκαιρη παρατήρηση και συνεχής υποστήριξη από την παιδική ηλικία μέχρι την εφηβεία. Γιατί μόνο έτσι τυχόν δυσκολίες θα μπορούν να εντοπίζονται έγκαιρα και να αντιμετωπίζονται πριν γίνουν πιο σοβαρές.

Ανησυχητικά τα ευρήματα της έκθεσης της AAP

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση στις δυσκολίες ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων. Η πανδημία επιδείνωσε μια ήδη υπάρχουσα κατάσταση, η οποία είχε αρχίσει να διαμορφώνεται εδώ και δεκαετίες. Παράγοντες όπως η υπερβολική έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η σχολική πίεση, οι γρήγοροι ρυθμοί ζωής, αλλά και το άγχος και η απομόνωση που προκάλεσε η COVID-19 έχουν συμβάλει σημαντικά.

Παράλληλα, τα παιδιά σήμερα εκτίθενται σε τεράστιο όγκο πληροφοριών, συχνά χωρίς φίλτρο ή κατάλληλη ηλικιακή προσαρμογή. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση, άγχος ή ακόμα και συναισθηματική υπερφόρτωση. Δεν είναι λίγες οι φορές που ένα παιδί καλείται να διαχειριστεί ερεθίσματα που δεν αντιστοιχούν στο αναπτυξιακό του στάδιο.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης είναι η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Πολλές οικογένειες δυσκολεύονται να βρουν ειδικούς, αντιμετωπίζουν μεγάλες λίστες αναμονής ή οικονομικά εμπόδια, ακόμη και όταν υπάρχει ασφάλιση. Επιπλέον, δεν είναι όλοι οι παιδίατροι επαρκώς εκπαιδευμένοι στην αναγνώριση ψυχικών δυσκολιών, ενώ ο χρόνος των ιατρικών επισκέψεων είναι συχνά περιορισμένος.

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι η έλλειψη εξειδικευμένων επαγγελματιών που να μπορούν να δουλέψουν ουσιαστικά με παιδιά και οικογένειες. Η θεραπευτική προσέγγιση στα παιδιά απαιτεί διαφορετικές μεθόδους και βαθύτερη κατανόηση της ανάπτυξης, κάτι που δεν είναι πάντα διαθέσιμο στο σύστημα υγείας.

Πώς επηρεάζουν οι διαφημίσεις την ψυχική υγεία των παιδιών

Πώς μπορείς να στηρίξεις το παιδί σου

Ως γονιός, για ακόμα μια φορά, έχεις καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της ψυχικής υγείας του παιδιού του. Ο Kiersten Sippio, PsyD, ψυχολόγος στο Pediatrix Medical Group επισημαίνει πως είναι σημαντικό να αντιμετωπίζεις τις συναισθηματικές δυσκολίες με την ίδια σοβαρότητα που θα αντιμετώπιζες ένα σωματικό σύμπτωμα. Αν παρατηρείς αλλαγές στη συμπεριφορά, στη διάθεση, στον ύπνο, στις κοινωνικές σχέσεις ή στην ικανότητα του παιδιού να διαχειρίζεται το άγχος, δεν πρέπει να τις αγνοείς.

Η επικοινωνία με τον παιδίατρο είναι κρίσιμη. Δεν χρειάζεται να περιμένεις μέχρι να υπάρξει σοβαρή κρίση. Ακόμα και μικρές αλλά επίμονες αλλαγές μπορεί να είναι σημαντικές ενδείξεις ότι το παιδί σου χρειάζεται υποστήριξη. Το ένστικτό σου ως γονιός παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς είσαι αυτός που το γνωρίζει καλύτερα στην καθημερινότητά του. Εξίσου σημαντικό , σύμφωνα με τον ψυχολόγο, είναι να δημιουργείς ένα περιβάλλον ασφάλειας και σταθερότητας. Όταν το παιδί σου νιώθει ότι μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του χωρίς φόβο ή κριτική, τότε ενισχύεται η ψυχική του ανθεκτικότητα. Η ενσυναίσθηση, η ενεργή ακρόαση και η σταθερή παρουσία σου είναι βασικά στοιχεία για την υγιή ανάπτυξή του.

Η νέα προσέγγιση στην παιδιατρική φροντίδα προτείνει ένα βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο, όπου η σωματική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο σύνολο.

Τα παιδιά που αποκτούν κινητό πριν τα 13 έχουν χειρότερη ψυχική υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη

Συστάσεις της AAP

Η έκθεση της AAP περιλαμβάνει μια σειρά από συστάσεις που στοχεύουν στο να ενισχυθεί η φροντίδα της ψυχικής και συναισθηματικής υγείας των παιδιών μέσα στην καθημερινή ιατρική πρακτική. Συγκεκριμένα, προτείνει οι παιδίατροι να δίνουν συστηματική προσοχή στην ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη μέσα από οργανωμένες διαδικασίες αξιολόγησης, διάγνωσης και υποστήριξης. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η υιοθέτηση μιας προσέγγισης που εστιάζει στα δυνατά σημεία του παιδιού, αντί μόνο στις δυσκολίες, ώστε η παρέμβαση να είναι πιο υποστηρικτική και αποτελεσματική.

Η έκθεση δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στη συνεργασία. Οι παιδίατροι καλούνται να δουλεύουν πιο στενά με γονείς, σχολεία και κοινότητες, ώστε η υποστήριξη του παιδιού να είναι συνεχής και ολιστική. Παράλληλα, προτείνεται μια πιο προληπτική προσέγγιση, όπου η ψυχική ευεξία δεν αντιμετωπίζεται μόνο όταν υπάρχει πρόβλημα, αλλά καλλιεργείται από νωρίς.Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στον τρόπο επικοινωνίας με τα παιδιά και τις οικογένειες. Οι συστάσεις τονίζουν ότι τα ζητήματα ψυχικής υγείας πρέπει να αντιμετωπίζονται με ευαισθησία, χωρίς κριτική στάση, ώστε να ενισχύεται η εμπιστοσύνη και η διάθεση για αναζήτηση βοήθειας.